Mưa lớn khiến Mumbai gần như tê liệt, nhiều bang ở Ấn Độ cảnh báo lũ lụt

Mưa lớn kéo dài đã khiến Mumbai và nhiều khu vực lân cận tại Ấn Độ rơi vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, trong khi một số bang khác ghi nhận thiệt hại về người, ngập lụt, sạt lở và gián đoạn giao thông.

Tuyến đường bị ngập sau những trận mưa lớn tại Mumbai, Ấn Độ. Ảnh tư liệu: ANI/TTXVN

Theo The Hindu ngày 7/7, toàn bộ trường học và cơ sở giáo dục tại Mumbai, gồm trường công lập, tư thục và các trường do chính quyền thành phố quản lý, đã được cho nghỉ trong ngày 7/7 sau khi Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) phát cảnh báo màu cam về mưa lớn và gió giật mạnh.

Cảnh báo màu cam của IMD cho thấy người dân cần chuẩn bị trước khả năng thời tiết xấu gây gián đoạn đáng kể, bao gồm chậm trễ giao thông, mất điện và ảnh hưởng tới các hoạt động thường ngày. Đây là cấp cảnh báo thứ ba trong hệ thống bốn màu của cơ quan khí tượng Ấn Độ, cao hơn vàng và thấp hơn đỏ.

Chính quyền đô thị Mumbai cho biết quyết định đóng cửa trường học được đưa ra như một biện pháp phòng ngừa nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh, sinh viên. Người dân cũng được khuyến cáo chỉ ra ngoài khi thật cần thiết và liên hệ đường dây nóng của thành phố trong trường hợp khẩn cấp.

Mưa lớn trong ngày 6/7 đã khiến Mumbai và các quận lân cận gần như tê liệt. Nhiều tuyến đường bị ngập, cây cối bị bật gốc, trong khi một số vụ sập tường và biển quảng cáo cũng được ghi nhận. Hoạt động đường sắt, đường bộ và hàng không đều bị ảnh hưởng, làm gia tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng vốn đã chịu nhiều sức ép trong mùa gió mùa.

Tại tuyến Mumbai – Pune, nhiều vụ sạt lở xảy ra ở đoạn đèo Karjat – Lonavala sau khi khu vực này ghi nhận lượng mưa lên tới khoảng 600 mm trong 24 giờ. Trước đó một ngày, khu vực này cũng đã nhận khoảng 300 mm mưa. Mưa dồn dập gây sạt lở tại nhiều điểm xung yếu, làm hư hại đường ray và buộc ngành đường sắt phải triển khai công tác khôi phục trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Giao thông đường bộ giữa Mumbai và Pune cũng bị ảnh hưởng. Làn xe hướng về Mumbai trên đoạn đường tránh Missing Link của cao tốc Mumbai – Pune phải đóng trong hơn 18 giờ sau khi bị sạt lở gần cửa hầm. Tuyến này chỉ được mở lại vào tối 6/7 sau khi các cơ quan chức năng hoàn tất kiểm tra an toàn.

Tại Palghar, bang Maharashtra, mưa lớn khiến một người thiệt mạng và hàng trăm hộ gia đình phải sơ tán. Tính đến sáng 6/7, lượng mưa trung bình tại khu vực này đạt 132,1 mm, trong khi tổng lượng mưa tại một số khu vực được ước tính đã vượt 350-400 mm. Vasai là nơi ghi nhận lượng mưa cao nhất với 203 mm, tiếp theo là Wada, Palghar và Dahanu. Giới chức địa phương cho biết gần 300 gia đình tại các khu vực gần đập Zanzroli đã được đưa tới nơi an toàn, cùng hàng trăm người khác tại các vùng dễ ngập.

Không chỉ Maharashtra, mưa lớn cũng gây thiệt hại tại nhiều bang khác của Ấn Độ. Tại Odisha, một bé gái hai tuổi thiệt mạng trong một vụ sập tường nhà ở huyện Mayurbhanj, trong khi một người đàn ông mất tích sau khi bị dòng nước cuốn tại khu vực ngoại ô Sambalpur. Mưa do áp thấp gây ra cũng làm dấy lên lo ngại lũ trên sông Baitarani, buộc chính quyền địa phương tăng cường theo dõi và chuẩn bị ứng phó.

Tại Himachal Pradesh, Jammu và Kashmir, mưa lớn gây lũ quét và sạt lở, làm gián đoạn giao thông đường bộ và đe dọa nhiều khu dân cư. Các bang chịu ảnh hưởng đã triển khai biện pháp khẩn cấp trong bối cảnh mùa gió mùa tiếp tục hoạt động mạnh trên diện rộng.

Theo The Hindu, tình trạng ngập lụt tại Mumbai phản ánh vấn đề sâu xa hơn của một đô thị phát triển nhanh hơn khả năng nâng cấp hạ tầng. Thành phố nằm trên bán đảo được hình thành phần lớn từ đất lấn biển, vùng đầm lầy cũ, bãi triều và các khu vực ven biển thấp, khiến nguy cơ ngập nặng hơn khi mưa lớn trùng với triều cường.

Sau trận lũ lịch sử năm 2005, khi Mumbai ghi nhận 944 mm mưa trong 24 giờ, thành phố đã triển khai dự án nâng cấp hệ thống thoát nước BRIMSTOWAD, mở rộng cống rãnh, lắp đặt trạm bơm và nạo vét trước mùa mưa. Tuy nhiên, nhiều hạng mục vẫn chưa hoàn tất, trong khi một số công trình đã hoàn thành lại dựa trên các giả định khí hậu cũ, không còn phù hợp với xu hướng mưa cực đoan ngày càng khó lường.

Các chuyên gia cho rằng tại đô thị như Mumbai, cường độ mưa trong thời gian ngắn quan trọng hơn tổng lượng mưa. Thành phố có thể chịu được mưa vừa kéo dài nhiều giờ, nhưng hệ thống thoát nước khó xử lý lượng mưa lên tới hàng trăm mm trong thời gian ngắn. Khi mưa lớn trùng với triều cao, khả năng thoát nước ra biển tiếp tục bị hạn chế, khiến tình trạng ngập càng nghiêm trọng.

Diễn biến mưa lớn lần này cho thấy Mumbai đã cải thiện phần nào năng lực ứng phó bằng cách chủ động đóng cửa trường học, hạn chế đi lại và giảm nguy cơ thương vong. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến mưa gió mùa trở nên thất thường hơn, các biện pháp ứng phó tạm thời là chưa đủ. Thách thức lớn hơn với Mumbai và nhiều đô thị Ấn Độ là nâng cấp hạ tầng thoát nước, giao thông và quản trị đô thị theo kịp tốc độ đô thị hóa và mức độ cực đoan ngày càng tăng của thời tiết.