Loại thức uống là kẻ thù hàng đầu của cơ thể

Loại thức uống gây hệ lụy tích lũy mỡ, rối loạn chuyển hóa , là nguy cơ cho các bệnh không lây nhiễm như thừa cân , béo phì, tăng huyết áp , đái tháo đường…

Loại thức uống là kẻ thù hàng đầu của cơ thể - Hình 1

Đồ uống có đường mang đến nhiều mối nguy hại cho sức khỏe . Ảnh: Shutterstock.

Theo Tổ chức Y thế giới (WHO) đồ uống có đường là tất cả loại đồ uống có chứa đường tự do, bao gồm:

Nước ngọt không chứa cồn (có ga hoặc không có ga)

Nước ép trái cây/rau củ

Đồ uống từ trái cây/rau củ (dưới dạng đồ uống, chất cô đặc dạng lỏng và bột)

Nước có pha chế hương liệu

Nước tăng lực và đồ uống cho người chơi thể thao

Trà, cà phê pha sẵn uống liền và đồ uống sữa có pha chế hương liệu

Trên nhãn mác của các sản phẩm, đường được thể hiện dưới nhiều tên gọi khác nhau như: Glucose, Fructose, Galactose, Sucrose, Lactose, Maltose, Buttered syrup, Brown sugar, Corn syrup, Caramel, Dextrose, Dehydrated cane juice, Mannitol, Honey, Sorbitol…

Kẻ thù hàng đầu của cơ thể

Video đang HOT

Đồ uống có đường thường ở dạng lỏng nên được cơ thể dung nạp một cách nhanh chóng, các cơ quan sẽ không kịp ghi nhận lượng calo vừa nạp vào và gửi tín hiệu no đến não bộ như khi nạp calo từ thức ăn dạng đặc.

Chính vì thế, bạn có thể tiếp tục ăn ngay cả khi đã uống đồ uống có đường với hàm lượng calo cao. Nếu không giảm lượng thức ăn lại, calo dư thừa từ các loại đồ uống này sẽ gây ra thừa cân và béo phì, bởi chúng dễ dàng chuyển hóa thành chất béo trong cơ thể và được lưu trữ trong các mô khác nhau.

Bên cạnh đó, theo các chuyên gia dinh dưỡng , đồ uống có đường có thể mang lại cảm giác sảng khoái, ngon miệng, ăn được nhiều đồ ăn hơn đặc biệt là đồ chiên, nướng gây dư thừa năng lượng.

Hệ lụy từ việc này chính là dẫn đến tích lũy mỡ, rối loạn chuyển hóa, là nguy cơ cho các bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường… Biến chứng nặng nề là bệnh tim mạch, nguyên nhân tử vong hàng đầu hiện nay, chiếm tới 33% nguyên nhân tử vong hàng năm.

Nên tiêu thụ bao nhiêu đường một ngày?

Theo khuyến cáo của WHO, lượng đường tự do trong khẩu phần của mỗi người chỉ nên chiếm không quá 10% và nên giảm xuống dưới 5% năng lượng trong một ngày để tăng thêm các lợi ích về sức khỏe.

Điều này tương đương với việc người lớn chỉ nên sử dụng 25-50 gram đường tự do mỗi ngày và trẻ em có thể tiêu thụ 12-25 gram. Trẻ em từ 2 đến dưới 18 tuổi không nên tiêu thụ quá 235 ml đồ uống có đường mỗi tuần. Đặc biệt, trẻ dưới 2 tuổi không nên tiêu thụ bất kỳ loại thực phẩm hoặc đồ uống nào có thêm đường.

Tuy nhiên, hiện nay, trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5 gram đường tự do/ngày, gần bằng mức giới hạn tối đa (50 gam/ngày) và cao gần gấp đôi so với mức tiêu thụ là dưới 25 gram/ngày theo khuyến cáo của WHO.

Điều tra về mức sống của hộ gia đình Việt Nam cho thấy 62,86% số hộ gia đình có tiêu dùng nước giải khát có đường. Kết quả điều tra toàn cầu về sức khỏe học sinh năm 2013, tỷ lệ học sinh Việt Nam thường xuyên sử dụng đồ uống có ga trong 30 ngày của lứa 13-17 tuổi trung bình là 31,1%. Trong đó, trẻ em nam là 35,1%, trẻ em gái là 27,6%.

Một số giải pháp giảm tiêu thụ đồ uống có đường

Để đảm bảo sức khỏe cho bản thân, bạn nên hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể mỗi ngày. Dưới đây là một số giải pháp giúp giảm tiêu thụ đồ uống có đường:

Sử dụng nước lọc, nước đóng chai, trà không đường thay cho các loại nước ngọt.

Hạn chế sử dụng những thực phẩm chứa nhiều đường tự do như các loại đường tự nhiên (đường nâu, đường tinh luyện, đường phèn…) và đồ uống có đường (bao gồm nước ngọt, trà và cà phê hòa tan…), bánh kẹo ngọt, mứt, siro…

Đọc nhãn dinh dưỡng, chọn các sản phẩm chứa lượng đường tự do ít hơn.

Bên cạnh đó, người dân nên hạn chế lượng đường thêm vào thức ăn khi nấu nướng và trên bàn ăn.

Không cho thêm đường vào trà, cà phê hay bất kỳ đồ uống nào khác. Không cho thêm đường vào thức ăn, đồ uống của trẻ nhỏ.

Ăn trái cây tươi ít ngọt thay cho đồ ăn vặt có đường, chọn trái cây tươi thay vì trái cây sấy khô.

Ba loại thực phẩm tối kỵ với tim mạch

Trong hành trình chăm sóc sức khỏe tim mạch, việc lựa chọn thực phẩm đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Mặc dù nhiều loại thực phẩm có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, nhưng cũng có không ít loại có thể gây nguy hiểm. Dưới đây là ba thực phẩm mà các bác sĩ tim mạch khuyên nên tránh xa.

Ba loại thực phẩm tối kỵ với tim mạch - Hình 1

Khoai tây chiên là một trong những thực phẩm không tốt cho tim mạch. (Ảnh minh họa)

1. Khoai tây chiên

Khoai tây chiên đứng đầu danh sách các món bác sĩ tim mạch không chọn cho chế độ ăn uống. Theo Tiến sĩ Elizabeth Klodas chia sẻ nếu ăn khoảng 30g khoai tây chiên hàng ngày trong một năm, chúng ta sẽ hấp thụ khoảng 200g muối, có thể dẫn đến tăng cân khoảng 6,8kg. Với những nguy cơ sức khỏe này, Tiến sĩ Klodas khuyên nên kiêng ăn khoai tây chiên bằng mọi giá. Thực tế, dữ liệu khảo sát từ Statista cho thấy hơn 284 triệu người Mỹ (hơn 80% dân số) đã ăn khoai tây chiên vào năm 2020.

Ba loại thực phẩm tối kỵ với tim mạch - Hình 2

Thịt chế biến sẵn bao gồm xúc xích và thịt xông khói sẽ làm tăng nguy cơ béo phì. (Ảnh minh họa)

2. Thịt chế biến sẵn

Các bác sĩ tim mạch cũng rất cảnh giác với thịt chế biến sẵn bao gồm xúc xích và thịt xông khói. Tiến sĩ Neil Srinivasan nói rằng không nên ăn salami, đặc biệt là loại chứa nhiều calo và chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa. Đồ chiên trong dầu hoặc bơ, cũng như sử dụng thịt xông khói, có thể tăng hương vị bữa ăn nhưng cũng làm tăng nhiều chất phụ gia và gây nguy cơ bệnh tim mạch.

Lượng muối bổ sung trong thịt chế biến sẵn cũng là nguyên nhân gây cao huyết áp, một yếu tố dẫn tới bệnh tim. Tiến sĩ Sharonne Hayes cho biết, thịt chế biến sẵn thường chứa nitrat, chất có liên quan đến ung thư.

Ba loại thực phẩm tối kỵ với tim mạch - Hình 3

Những đồ uống có đường có thể dẫn đến các bệnh như tiểu đường và rối loạn chuyển hóa. (Ảnh minh họa)

3. Thức uống có đường

Thức uống có đường như soda và nước tăng lực, là loại thực phẩm thứ ba mà nhiều chuyên gia về tim tránh xa. Những đồ uống này chứa rất nhiều đường, caffeine và calo rỗng. Các chuyên gia tại Orlando Health cảnh báo rằng các thức uống này có thể dẫn đến các bệnh như tiểu đường và rối loạn chuyển hóa, cả hai đều liên quan đến bệnh tim mạch. Hàm lượng đường và caffeine cao trong các thức uống này cũng có thể gây ra tình trạng tim đập nhanh hoặc rối loạn nhịp tim.

Một số bác sĩ chọn loại bỏ hoàn toàn những thực phẩm trên khỏi chế độ ăn uống. Tuy nhiên, nếu không thể hoàn toàn tránh xa chúng, việc chú ý đến lượng tiêu thụ cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

Tiến sĩ Sharonne Hayes nhấn mạnh: "Không có loại thực phẩm nào có thể cứu mạng bạn và không có loại nào có thể giết chết bạn. Đó là vấn đề về sự cân bằng".

Thỉnh thoảng thưởng thức một ít khoai tây chiên không phải là điều quá nguy hiểm. Điều quan trọng là bạn cần quan tâm tới số lượng và tần suất tiêu thụ các món ăn này để bảo vệ sức khỏe tim mạch của mình.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Khám phá công dụng tuyệt vời từ lá ổi và lưu ý khi sử dụngKhám phá công dụng tuyệt vời từ lá ổi và lưu ý khi sử dụng
05:01:51 29/08/2025
Ăn nhiều loại thực phẩm này vô tình rút ngắn tuổi thọ của bạnĂn nhiều loại thực phẩm này vô tình rút ngắn tuổi thọ của bạn
06:29:54 29/08/2025
Làm thế nào để loại bỏ mỡ nội tạng nhanh chóng?Làm thế nào để loại bỏ mỡ nội tạng nhanh chóng?
17:57:43 29/08/2025
Lần đầu tiên phổi heo được cấy ghép thành công cho ngườiLần đầu tiên phổi heo được cấy ghép thành công cho người
13:03:16 28/08/2025
Ứng phó khẩn cấp với dịch sốt xuất huyếtỨng phó khẩn cấp với dịch sốt xuất huyết
05:23:12 29/08/2025
Sợ mổ, uống thuốc nam: Khối u lớn gấp 3, di cănSợ mổ, uống thuốc nam: Khối u lớn gấp 3, di căn
07:39:34 30/08/2025
Nấm giúp chữa bệnh trầm cảm, sự thật hay lời đồn?Nấm giúp chữa bệnh trầm cảm, sự thật hay lời đồn?
05:53:49 29/08/2025
Loại nước gây ung thư chẳng kém bia rượu, nhiều người không biết vẫn uống hàng ngàyLoại nước gây ung thư chẳng kém bia rượu, nhiều người không biết vẫn uống hàng ngày
04:59:51 29/08/2025

Tin đang nóng

Dàn nghệ sĩ tươi rói trước thềm Tổng duyệt diễu hành 2/9: MONO và Hoà Minzy được người dân vây kín, nữ diễn viên là Thượng uý công an gây sốt!Dàn nghệ sĩ tươi rói trước thềm Tổng duyệt diễu hành 2/9: MONO và Hoà Minzy được người dân vây kín, nữ diễn viên là Thượng uý công an gây sốt!
06:59:15 30/08/2025
Yêu bạn trai ít hơn 9 tuổi, tôi phải làm điều này nếu muốn cưới cậu ấyYêu bạn trai ít hơn 9 tuổi, tôi phải làm điều này nếu muốn cưới cậu ấy
07:49:35 30/08/2025
Từ vụ cướp tiệm vàng: Thuê bảo vệ chỉ để trông xe?Từ vụ cướp tiệm vàng: Thuê bảo vệ chỉ để trông xe?
08:20:33 30/08/2025
"Quốc bảo nhan sắc" Son Ye Jin làm sao thế này?"Quốc bảo nhan sắc" Son Ye Jin làm sao thế này?
06:45:05 30/08/2025
Tổng thống Zelensky: Nga đang tấn công nhắm vào Tổng thống TrumpTổng thống Zelensky: Nga đang tấn công nhắm vào Tổng thống Trump
04:58:45 30/08/2025
Tình sử hỗn loạn của chồng Taylor Swift: Làm cả show hẹn hò với 50 cô gái, mập mờ tình cảm khiến 2 mỹ nhân "cạch mặt"?Tình sử hỗn loạn của chồng Taylor Swift: Làm cả show hẹn hò với 50 cô gái, mập mờ tình cảm khiến 2 mỹ nhân "cạch mặt"?
06:41:38 30/08/2025
Hiệu ứng "kinh khủng khiếp" khi Taylor Swift tuyên bố lấy chồngHiệu ứng "kinh khủng khiếp" khi Taylor Swift tuyên bố lấy chồng
08:24:21 30/08/2025
Vợ kém 30 tuổi của Lê Huỳnh bức xúc kể chuyện bị xâm phạm đời tưVợ kém 30 tuổi của Lê Huỳnh bức xúc kể chuyện bị xâm phạm đời tư
06:37:22 30/08/2025

Tin mới nhất

Dinh dưỡng hợp lý phòng bệnh không lây nhiễm cho trẻ miền núi

Dinh dưỡng hợp lý phòng bệnh không lây nhiễm cho trẻ miền núi

04:53:07 30/08/2025
Các buổi sinh hoạt cộng đồng, bữa ăn mẫu tại thôn bản là cơ hội để bà mẹ và trẻ học cách lựa chọn, chế biến thực phẩm hợp lý. Khi thói quen dinh dưỡng được xây dựng sớm, trẻ sẽ có nền tảng vững chắc để phòng tránh bệnh mạn tính trong su...
3 bộ phận của cá nên hạn chế ăn để tránh nhiễm độc tố

3 bộ phận của cá nên hạn chế ăn để tránh nhiễm độc tố

04:49:37 30/08/2025
Đầu cá được nhiều người dùng để nấu canh vì ngọt béo. Nhưng khu vực quanh mang cá dễ tích tụ độc tố hoặc chứa ký sinh trùng. Nếu không làm sạch kỹ càng cá, nguy cơ ăn phải chất gây hại là rất cao.
Vì sao hạt nhỏ bé quinoa được tôn vinh là 'siêu thực phẩm' của thế giới?

Vì sao hạt nhỏ bé quinoa được tôn vinh là 'siêu thực phẩm' của thế giới?

20:45:11 29/08/2025
Giá trị dinh dưỡng của quinoa được quốc tế đánh giá rất cao. NASA từng nghiên cứu khả năng sử dụng quinoa làm cây trồng ngoài không gian nhờ hàm lượng dưỡng chất vượt trội và dễ trồng trọt.
Ăn sữa chua buổi tối có giúp giảm cân không?

Ăn sữa chua buổi tối có giúp giảm cân không?

20:44:18 29/08/2025
Trước tiên, cần ưu tiên chọn sữa chua ít đường hoặc không đường. Đây là lựa chọn phù hợp nhất cho người giảm cân vì hạn chế lượng calo và đường bổ sung. Sữa chua Hy Lạp cũng là một lựa chọn tốt nhờ hàm lượng protein cao, giúp tạo cảm gi...
Đừng chủ quan với bệnh bạch hầu

Đừng chủ quan với bệnh bạch hầu

20:28:48 29/08/2025
Độc tố cũng có thể làm hỏng hệ thần kinh gây ra các triệu chứng liệt cơ và các biến chứng thần kinh khác. Thận cũng có khả năng bị ảnh hưởng dẫn đến nguy cơ suy thận, có thể tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Phòng bệnh đường hô hấp mùa mưa

Phòng bệnh đường hô hấp mùa mưa

20:26:30 29/08/2025
Khi có biểu hiện bệnh đường hô hấp, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Tại nhà, bệnh nhân nên nghỉ ngơi để cơ thể phục hồi, tránh hoạt động gắng sức.
Liệt mặt do zona có biểu hiện như thế nào?

Liệt mặt do zona có biểu hiện như thế nào?

20:25:29 29/08/2025
Tổn thương da: phát ban hoặc mụn nước ở màng nhĩ, ống tai ngoài, bên ngoài của tai, vòm miệng hoặc lưỡi, cũng có thể không có tổn thương da, kèm theo cảm giác đau rát, châm chích tại tổn thương.
Việt Nam vào nhóm nước có tỷ lệ đột quỵ cao nhất thế giới

Việt Nam vào nhóm nước có tỷ lệ đột quỵ cao nhất thế giới

08:18:23 29/08/2025
Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ, là một trong những nước có tỷ lệ đột quỵ cao nhất thế giới. Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2, để lại di chứng cho nhiều người bệnh.
7 thói quen ăn uống giúp sống lâu, sống khỏe

7 thói quen ăn uống giúp sống lâu, sống khỏe

08:05:43 29/08/2025
Nếu chưa quen ăn cá nhỏ, có thể bắt đầu bằng cách thay thế cá ngừ đóng hộp bằng cá mòi nghiền trong món sandwich, hoặc thử nướng cá thu cùng với chanh và các loại thảo mộc để tăng hương vị.
Công dụng tuyệt vời của ngao và 3 món ăn ngon nhẹ bụng, tốt cho gân xương

Công dụng tuyệt vời của ngao và 3 món ăn ngon nhẹ bụng, tốt cho gân xương

08:03:00 29/08/2025
Phi thơm hành tím băm rồi cho thịt ngao vào xào nhẹ với chút nước mắm và tiêu. Khi cháo chín nhừ, cho nước luộc ngao và thịt ngao đã xào vào nồi, khuấy đều. Đun sôi nhẹ lại và nêm nếm gia vị cho vừa ăn.
Hút thuốc lá có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

Hút thuốc lá có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

08:02:14 29/08/2025
Nicotine gây giảm lưu lượng máu đến thai nhi, ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và các cơ quan khác của thai nhi. Điều này có thể dẫn đến sinh non, khuyết tật bẩm sinh và các vấn đề về sức khỏe lâu dài cho trẻ khi trưởng thành.
Nguy cơ sốt rét ngoại lai bùng phát tại Việt Nam

Nguy cơ sốt rét ngoại lai bùng phát tại Việt Nam

08:01:28 29/08/2025
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh viện vừa tiếp nhận và điều trị cho 3 ca bệnh chẩn đoán sốt rét ác tính. Điều đáng chú ý là cả 3 bệnh nhân đều có lịch sử du lịch và làm việc tại các nước châu Phi.

Có thể bạn quan tâm

Tái định nghĩa thời trang công sở với phong cách office chic

Tái định nghĩa thời trang công sở với phong cách office chic

Thời trang

10:41:46 30/08/2025
Phong cách office chic (là sự kết hợp giữa thời trang công sở chuyên nghiệp và những yếu tố thời thượng, thanh lịch, sang trọng) không chỉ là cách ăn mặc, đó là một tuyên ngôn thời trang.
Đang làm cơm cúng rằm tháng 7, tôi vô tình nghe được đoạn ghi âm khiến cả nhà chao đảo

Đang làm cơm cúng rằm tháng 7, tôi vô tình nghe được đoạn ghi âm khiến cả nhà chao đảo

Góc tâm tình

10:40:58 30/08/2025
Rằm tháng 7 năm nay, cả gia đình tôi tụ tập về nhà chồng để chuẩn bị mâm cơm cúng. Đây vốn là dịp quan trọng, vừa để tưởng nhớ ông bà tổ tiên, vừa để anh em sum họp.
'Nhạc sĩ khó tính nhất Việt Nam' và những điều chưa từng tiết lộ về gia đình

'Nhạc sĩ khó tính nhất Việt Nam' và những điều chưa từng tiết lộ về gia đình

Tv show

10:37:29 30/08/2025
Trần Mạnh Hùng - người được mệnh danh nhạc sĩ khó tính nhất Việt Nam lần đầu tiết lộ về nghề và cuộc sống riêng trong Khách sạn 5 sao lên sóng VTV3 trưa ngày 31/8.
'Khoảnh khắc đi ngang Lăng Bác, tôi trào nước mắt vì biết ơn'

'Khoảnh khắc đi ngang Lăng Bác, tôi trào nước mắt vì biết ơn'

Sao việt

10:34:36 30/08/2025
Lúc đội hình đi ngang Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hoàng Thùy Linh vô cùng xúc động, cảm nhận sâu sắc sự thiêng liêng.
Vợ chồng con cả nhà Beckham mất hút trong tiệc độc thân của Selena Gomez: Tình bạn vàng nay đã rạn nứt?

Vợ chồng con cả nhà Beckham mất hút trong tiệc độc thân của Selena Gomez: Tình bạn vàng nay đã rạn nứt?

Sao thể thao

10:28:45 30/08/2025
Từng được xem là bộ ba vàng của Hollywood, Selena Gomez - Nicola Peltz - Brooklyn Beckham giờ đây lại khiến netizen ngỡ ngàng vì dấu hiệu rạn nứt tình bạn.
Có nên nâng cấp từ iPhone 16 Pro lên iPhone 17 Pro?

Có nên nâng cấp từ iPhone 16 Pro lên iPhone 17 Pro?

Đồ 2-tek

10:17:26 30/08/2025
Với loạt nâng cấp quan trọng về camera, hiệu năng và thiết kế, iPhone 17 Pro hứa hẹn sẽ là chiếc điện thoại hấp dẫn ngay cả với những người đang dùng iPhone 16 Pro.
Google ngày càng 'Apple hóa' hệ điều hành Android

Google ngày càng 'Apple hóa' hệ điều hành Android

Thế giới số

10:12:19 30/08/2025
Việc lấy bảo mật làm cái cớ để xây dựng một hệ sinh thái đóng chính là chiến lược mà Apple đã sử dụng trong nhiều năm. Và giờ đây, Google dường như đang đi theo vết xe đổ đó.
Du lịch Đồng Nai: Lịch sử - tâm linh - giải trí trong một hành trình

Du lịch Đồng Nai: Lịch sử - tâm linh - giải trí trong một hành trình

Du lịch

10:05:26 30/08/2025
Dịp lễ Quốc khánh 2-9-2025 kéo dài 4 ngày là cơ hội vàng để du khách tìm về những điểm đến mang đậm giá trị lịch sử, tâm linh hoặc du lịch giải trí, trải nghiệm hấp dẫn.
Lời 'nhờ vả' của cựu chiến binh và sự ra đời của 'Một vòng Việt Nam'

Lời 'nhờ vả' của cựu chiến binh và sự ra đời của 'Một vòng Việt Nam'

Nhạc việt

09:54:42 30/08/2025
Nhạc sĩ Đông Thiên Đức chia sẻ cảm xúc khi ca khúc Một vòng Việt Nam sẽ vang lên tại Hòa nhạc Quốc gia Điều còn mãi 2025, quan điểm về việc đưa văn hóa nước nhà ra thế giới.
Tiêu binh người Nga ghi điểm điểm tuyệt đối chỉ sau 1 cái nháy mắt: Ngoài đời còn đỉnh hơn

Tiêu binh người Nga ghi điểm điểm tuyệt đối chỉ sau 1 cái nháy mắt: Ngoài đời còn đỉnh hơn

Netizen

09:50:19 30/08/2025
Theo đó tại tổng hợp luyện ngày 21/8, trong lúc đang chuẩn bị đội hình, quân nhân này đã nháy mắt khi ống kính VTV hướng về phía mình.
Xe điện Trung Quốc thách thức 'ngôi vương' của Tesla tại châu Âu

Xe điện Trung Quốc thách thức 'ngôi vương' của Tesla tại châu Âu

Ôtô

09:31:42 30/08/2025
Nguyên nhân khiến Tesla hụt hơi tại châu Âu được cho là do áp lực cạnh tranh gay gắt từ các hãng xe Trung Quốc, sự chậm lại của các dòng xe chủ lực, cùng những tranh cãi xoay quanh hoạt động chính trị của tỷ phú Elon Musk.