Loài ong suy giảm làm gia tăng rủi ro đối với đa dạng sinh học và an ninh lương thực

Sự suy giảm nhanh của loài ong và các loài thụ phấn khác đang trở thành một cảnh báo nghiêm trọng đối với đa dạng sinh học, an ninh lương thực và sức khỏe của các hệ sinh thái rừng.

Áp lực hiện nay đến từ nhiều nguyên nhân cùng lúc như biến đổi khí hậu, mất sinh cảnh, suy thoái rừng, ô nhiễm môi trường, cháy rừng và việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách tràn lan.

Ong lấy mật hoa. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, ong giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình thụ phấn – một mắt xích nền tảng giúp cây cối sinh sản, duy trì thảm thực vật và bảo đảm sự vận hành của chuỗi thức ăn. Viện Đa dạng sinh học quốc gia Nam Phi (SANBI) cho biết ong là nhóm thụ phấn quan trọng nhất đối với khoảng 240.000 loài thực vật có hoa và hơn một nửa trong số 3.000 loài cây trồng. Trong khi đó, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc cũng nhấn mạnh rằng sự thiếu hụt thụ phấn có thể làm giảm năng suất nông nghiệp, từ đó làm suy yếu khả năng cung cấp lương thực của các hệ thống nông nghiệp – thực phẩm.

Tác động của sự suy giảm trên không chỉ dừng ở sản xuất nông nghiệp. Theo SANBI, gần 90% các loài thực vật có hoa ngoài tự nhiên trên thế giới phụ thuộc toàn phần hoặc một phần vào thụ phấn động vật, cùng với hơn 75% cây lương thực toàn cầu và 35% diện tích đất nông nghiệp. Khi ong suy giảm, không chỉ mùa màng bị ảnh hưởng mà cả khả năng tái sinh của thực vật, nguồn thức ăn của chim chóc và nhiều loài động vật khác cũng như độ bền vững của các hệ sinh thái tự nhiên đều bị đe dọa.

Điều khiến vấn đề này trở nên nghiêm trọng là ong đang chịu nhiều sức ép cùng lúc và trong thời gian dài. SANBI đánh giá mất sinh cảnh và biến đổi khí hậu là các mối đe dọa lớn, trong khi thuốc trừ sâu vẫn là áp lực trực tiếp đặc biệt nguy hiểm đối với quần thể ong. Bởi vậy, việc bảo vệ ong không còn là câu chuyện riêng của bảo tồn thiên nhiên, mà phải được nhìn nhận như một phần của chính sách nông nghiệp bền vững, quản lý đất đai và thích ứng với khí hậu. Nếu không đảo ngược xu hướng này, thiệt hại sẽ không chỉ nằm ở một loài côn trùng, mà có thể lan ra toàn bộ mạng lưới sự sống mà con người cũng đang phụ thuộc vào.