LHQ kêu gọi tăng cường hành động ngăn chặn tội ác quy mô lớn

Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres ngày 6/7 cảnh báo các cuộc xung đột gia tăng, tình trạng miễn trừng phạt và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang làm gia tăng nguy cơ xảy ra các vụ tội ác nghiêm trọng.

Ông Antonio Guterres đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động sớm trước khi các dấu hiệu cảnh báo trở thành những thảm họa nhân đạo.

TTK LHQ Antonio Guterres phát biểu tại một phiên họp Đại hội đồng LHQ ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng LHQ về nguyên tắc “Trách nhiệm bảo vệ”, ông Guterres cho rằng thế giới đang chứng kiến những vi phạm nghiêm trọng đối với luật pháp quốc tế cùng tâm lý ngày càng phổ biến về việc các hành vi vi phạm không bị xử lý.

Theo Tổng Thư ký LHQ, trong năm 2025, thế giới phải đối mặt với hơn 120 cuộc xung đột, với đặc điểm ngày càng kéo dài, phức tạp và có sự liên kết chặt chẽ hơn. Ông nhấn mạnh trong bối cảnh bất ổn hiện nay, cam kết bảo vệ dân thường trước các hành vi như diệt chủng, tội ác chiến tranh, thanh lọc sắc tộc và tội ác chống nhân loại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Ông Guterres cũng cảnh báo những tiến bộ công nghệ đang làm gia tăng mức độ nguy hiểm của xung đột. Các loại vũ khí hiện đại, trong đó có những hệ thống ngày càng tự động hóa và thiết bị bay không người lái, có khả năng gây thiệt hại lớn cho dân thường. Bên cạnh đó, thông tin sai lệch, xuyên tạc và các nội dung kích động thù hận trên mạng xã hội có thể lan truyền nhanh chóng, làm trầm trọng thêm căng thẳng xã hội. Theo ông, một trong những thách thức hiện nay là nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm vẫn chưa được quan tâm đúng mức, trong khi các biện pháp ứng phó thường được triển khai khi tình hình đã trở nên nghiêm trọng.

Nguyên tắc “Trách nhiệm bảo vệ” được các nhà lãnh đạo thế giới thông qua cách đây 21 năm, trong đó khẳng định mỗi quốc gia có trách nhiệm trước tiên trong việc bảo vệ người dân của mình. Trong trường hợp chính quyền quốc gia không thể hoặc không thực hiện được trách nhiệm này, các nước thành viên LHQ cam kết có hành động tập thể, kịp thời và quyết đoán phù hợp với Hiến chương LHQ.

Tổng Thư ký LHQ cho biết báo cáo lần thứ 18 về nguyên tắc “Trách nhiệm bảo vệ” đã đánh giá chặng đường hơn hai thập kỷ triển khai sáng kiến này, đồng thời đưa ra các khuyến nghị nhằm củng cố cơ chế bảo vệ dân thường trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng. Ông kêu gọi các quốc gia tham gia và thực hiện đầy đủ các công cụ pháp lý quốc tế liên quan, trong đó có Công ước về ngăn ngừa và trừng phạt tội ác diệt chủng, nhằm tăng cường hiệu quả phòng ngừa các tội ác nghiêm trọng, bảo vệ dân thường và đưa các biện pháp này trở thành hoạt động thường xuyên trong nỗ lực gìn giữ hòa bình, an ninh toàn cầu.