Iran nêu “con đường duy nhất” chấm dứt xung đột với Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump phủ nhận việc đề nghị nới lỏng trừng phạt Iran, trong khi Tehran tuyên bố sẵn sàng đàm phán.

Một phụ nữ Iran tham gia cuộc tuần hành tại Tehran ngày 25/9 (Ảnh: Reuters).

Con đường giải quyết xung đột

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “Face the Nation” của đài CBS, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng đàm phán về chương trình hạt nhân cũng như các vấn đề khác, nhưng sẽ không chấp nhận hành vi “bắt nạt hay cưỡng ép”.

“Iran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng sẽ tự vệ trước sức ép, sự đe dọa và tấn công”, Tổng thống Pezeshkian nói, đồng thời cho biết Tehran đã nhất trí rằng “chúng tôi không được phép phát triển vũ khí hạt nhân”.

Theo giới chức Mỹ và Iran, hai bên đã có các cuộc trao đổi riêng với các bên trung gian vào ngày 28/9, trong khuôn khổ nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 7 tháng qua.

Giới chức Iran khẳng định chỉ có con đường ngoại giao mới có thể giải quyết cuộc xung đột giữa nước này với Mỹ và Israel.

“Các điều kiện của chúng tôi rất rõ ràng, và bất kỳ động thái nào nhằm mở lại eo biển Hormuz đều phụ thuộc vào việc các điều kiện này được đáp ứng”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi viết trên mạng xã hội.

Theo ông Araqchi, “chỉ có một giải pháp thông qua đàm phán mới có thể giúp thoát khỏi tình trạng bế tắc hiện nay”.

Tuần trước, ông Araqchi phát biểu với các phóng viên tại Liên hợp quốc rằng, thỏa thuận được đề xuất với Mỹ sẽ khởi động quá trình đếm ngược 7 ngày để mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng giao tranh trong khu vực.

Đề xuất “7 ngày” của Iran bao gồm việc chấm dứt mọi cuộc tấn công tại Iran và Li Băng, giải phóng khối tài sản bị đóng băng trị giá hàng tỷ USD của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran.

Sau đó, Iran sẽ cho phép mở lại eo biển Hormuz, đồng thời hai bên sẽ nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran cũng như mong muốn của Tổng thống Donald Trump về việc tịch thu hoặc loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao của Tehran.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bác bỏ kế hoạch này, đồng thời cho rằng chính sự tuyệt vọng đã thúc đẩy phía Iran tìm kiếm một thỏa thuận về eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.

“Họ muốn đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức vì họ đang chịu thất bại nặng nề”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Ngoại trưởng Iran xác nhận các bên trung gian hỗ trợ đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn chưa chính thức thông báo về việc Mỹ bác bỏ đề xuất này.

“Chúng tôi đang chờ các bên trung gian chuyển đạt quan điểm cuối cùng tới chúng tôi và chúng tôi sẽ đưa ra quyết định dựa trên những quan điểm đó”, ông Araqchi nhấn mạnh.

Mỹ bác tin sẵn sàng nới lỏng trừng phạt Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 28/9 tuyên bố ông không đưa ra đề nghị nào với Iran để chấm dứt xung đột.

Tổng thống Trump bác bỏ thông tin do các kênh truyền thông dẫn lời quan chức Mỹ cho rằng, ông sẵn sàng nới lỏng lệnh trừng phạt và giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa nếu Iran thực hiện những bước đi “cụ thể” liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

“Điều này không đúng sự thật. Tôi không đưa ra đề nghị nào với họ”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trước đó, các kênh truyền thông dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, ông Trump sẵn sàng nới lỏng trừng phạt và giải phóng các khoản tiền của Iran như một phần của thỏa thuận cuối cùng, với điều kiện Iran phải thể hiện “bước tiến cụ thể” trong vấn đề hạt nhân.

Tổng thống Trump nhấn mạnh việc ngăn Tehran sở hữu bom hạt nhân là mục tiêu then chốt trong chiến dịch quân sự của Mỹ.

Iran hiện không sở hữu vũ khí hạt nhân và phủ nhận ý định phát triển loại vũ khí này, nhưng khẳng định họ có quyền phát triển năng lực năng lượng hạt nhân trong nước vì mục đích hòa bình.

Tổng thống Trump từng để ngỏ khả năng cuộc chiến với Iran sẽ chấm dứt ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, hoặc thậm chí có thể sớm hơn.

Tuy nhiên, Bloomberg dẫn các nguồn tin cho biết giới chức Iran tỏ ra bi quan về triển vọng đạt được thỏa thuận ngừng bắn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

Theo các nguồn tin, các cuộc đàm phán diễn ra tại New York bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tuần trước đã không mang lại tiến triển đáng kể nào. Tehran cho rằng nhiều khả năng xung đột sẽ leo thang sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.