Iran gửi thông điệp đến Mỹ, sẵn sàng đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột

Tổng thống Iran khẳng định sẵn sàng đạt thỏa thuận và Mỹ là bên quyết định việc có thể chấm dứt xung đột hay không.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu tại kỳ họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York ngày 23/9 (Ảnh: Reuters).

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố ngày 24/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố việc xung đột có thể chấm dứt hay không là lựa chọn của Mỹ, bởi Tehran không muốn tiếp tục giao tranh.

“Khi có thể giải quyết vấn đề thông qua đối thoại, chúng ta không nên tìm đến giải pháp sát hại lẫn nhau. Tuy nhiên, do những hành động kích động từ phía Israel, họ đã áp đặt cuộc chiến này lên chúng tôi”, ông Pezeshkian nói.

“Nhưng chúng tôi không muốn tiếp tục. Chính nước Mỹ mới là bên phải lựa chọn xem họ có muốn chấm dứt xung đột hay không”, ông Pezeshkian nói thêm.

Tổng thống Pezeshkian khẳng định Iran sẵn sàng đạt được thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump để chấm dứt xung đột.

“Tại sao chỉ hai tuần sau khi ký thỏa thuận, họ lại chọn cách phá bỏ nó?”, ông Pezeshkian đặt câu hỏi khi nhắc đến sự sụp đổ của thỏa thuận ngừng bắn trước đó.

“Nếu chính quyền Mỹ hiện tại muốn đạt được thỏa thuận trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, thì tốt thôi. Còn nếu không, thì dù là trước hay sau cuộc bầu cử (giữa kỳ tại Mỹ), điều đó cũng không tạo ra sự khác biệt nào đối với chúng tôi”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.

Khi được hỏi bên nào sẽ bảo đảm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuân thủ thỏa thuận, Tổng thống Pezeshkian cho rằng sự đổ vỡ của thỏa thuận giữa Washington và Tehran bắt nguồn từ “sự thiếu phối hợp” và “những hiểu lầm”.

“Theo bản ghi nhớ (MOU), lẽ ra chúng tôi phải thành lập một nhóm để phối hợp giải quyết các hiểu lầm hoặc khắc phục tình trạng thiếu phối hợp. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ có cơ hội thành lập và triển khai nhóm này”, ông Pezeshkian tuyên bố.

“Vấn đề không chỉ nằm ở phía chúng tôi. Điều tương tự cũng xảy ra với các lực lượng Mỹ đang hiện diện trong khu vực. Họ tự ý nổ súng vào bất kỳ địa điểm nào khi họ muốn. Để ngăn chặn những sự việc như vậy, cần xác định hai nhóm và thiết lập các kênh liên lạc thông suốt nhằm ngăn ngừa các tình huống xảy ra, thay vì chỉ phản ứng lại sau khi sự việc đã xảy ra rồi”, ông Pezeshkian nhận định.

Ông Pezeshkian cũng khẳng định Tehran sẽ “không bao giờ tấn công chính người dân của mình”, đồng thời cáo buộc Mỹ nhắm mục tiêu vào dân thường Iran.

Iran “không khơi mào chiến tranh”

Tổng thống Pezeshkian tuyên bố Iran không khơi mào cuộc chiến nhưng sẽ tiếp tục phòng vệ và đáp trả “mạnh mẽ, kiên quyết” nếu các đối thủ tiếp tục giao tranh.

“Chúng tôi không chọn chiến tranh. Họ đã áp đặt cuộc chiến lên chúng tôi. Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh. Thay vào đó, bất cứ khi nào họ tấn công, chúng tôi buộc phải phòng vệ. Chúng tôi chưa bao giờ khơi mào chiến tranh, nhưng nếu họ muốn tiếp tục giao tranh với chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ và kiên quyết”, nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh.

“Hiện tại, những áp lực mà họ liên tục gây ra cho chúng tôi nhằm ép buộc chúng tôi phải đầu hàng bên ngoài khuôn khổ pháp lý của luật pháp quốc tế – đó là điều không thể chấp nhận”, ông Pezeshkian cho biết thêm.

Theo Tổng thống Pezeshkian, Iran sẵn sàng đạt được thỏa thuận với Mỹ. “Chúng tôi từng đạt được một thỏa thuận với tổng thống của các bạn”, ông Pezeshkian cho biết, ám chỉ Tổng thống Donald Trump.

“Thỏa thuận đó đã được ký kết, và dựa trên cơ sở đó, chúng tôi sẵn sàng và vẫn mong muốn tiếp tục tiến trình này. Khuôn khổ thỏa thuận đã được thống nhất. Chúng tôi đã không đóng cửa eo biển Hormuz. Eo biển vẫn mở, mà không cần bất kỳ cơ sở pháp lý hay khuôn khổ nào”, Tổng thống Iran cho biết thêm.

Iran sẵn sàng pha loãng uranium làm giàu

Trong cuộc phỏng vấn, khi thảo luận về kho dự trữ uranium được làm giàu tới mức 60% của Iran, Tổng thống Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng “giảm nồng độ” loại vật liệu này thông qua quy trình pha loãng.

“Chúng tôi đã tiến hành đàm phán và sẵn sàng giảm đáng kể nồng độ vật liệu, tức là pha loãng chúng”, ông Pezeshkian cho biết.

Khi được hỏi liệu Iran có muốn sở hữu bom hạt nhân hay không, ông Pezeshkian khẳng định: “Hoàn toàn không”.

“Như vị Lãnh tụ Tối cao đáng kính đã khuất của chúng tôi từng nhiều lần tuyên bố, xét theo sắc lệnh tôn giáo, việc sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt là điều đi ngược lại đức tin và là hành vi bất hợp pháp”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.

Khi được hỏi liệu còn số uranium đã làm giàu nào đang được cất giấu hay không, ông Pezeshkian trả lời: “Không. Chúng tôi đã nói rằng chúng tôi sẵn sàng pha loãng chúng. Đó không phải là vấn đề lớn”.

Số phận kho dự trữ uranium làm giàu của Iran, bao gồm hơn 430kg uranium đã được tinh chế đến gần cấp độ chế tạo vũ khí, là một trong những điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Tổng thống Trump nhấn mạnh Iran phải chuyển giao “bụi hạt nhân” cho Mỹ, ngụ ý kho uranium làm giàu ở cấp độ cao. Trong khi đó, các quan chức Iran nhiều lần khẳng định nước này có quyền duy trì chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình.