IAEA: Chương trình hạt nhân Iran ít thay đổi sau ba tháng xung đột

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ngày 4/6 nhận định chương trình hạt nhân của Iran hầu như không có thay đổi đáng kể, bất chấp ba tháng xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran với mục tiêu được tuyên bố là ngăn chặn Tehran chế tạo vũ khí hạt nhân.

Bên trong cơ sở hạt nhân Natanz của Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo hãng tin Bloomberg, trong báo cáo đầu tiên về chương trình hạt nhân của Iran kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nước này hồi cuối tháng Hai, IAEA tiếp tục kêu gọi Tehran giải trình về số phận các kho dự trữ urani làm giàu. Cơ quan này cho biết chưa thể xác định vị trí số vật liệu hạt nhân trên kể từ sau chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhiều lần khẳng định việc phá hủy hoặc vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran là một trong những mục tiêu chính của các chiến dịch quân sự.

Kho dự trữ urani làm giàu của Iran hiện cũng là một trong những vấn đề trọng tâm trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran nhằm chấm dứt xung đột. Tổng thống Trump nhiều lần yêu cầu Iran từ bỏ kho dự trữ này, trong khi các cuộc thương lượng gần đây tập trung vào một thỏa thuận sơ bộ để tiếp tục đàm phán về các vấn đề hạt nhân.

Báo cáo mật về Iran là một trong hai tài liệu được IAEA công bố ngày 4/6 và được Reuters tiếp cận trước thềm cuộc họp thường kỳ của Hội đồng Thống đốc gồm 35 quốc gia thành viên IAEA vào tuần tới. Nội dung báo cáo cho thấy rất ít thay đổi so với đánh giá được đưa ra hồi cuối tháng Hai, ngay trước khi xung đột bùng phát.

“Tổng Giám đốc IAEA đã nhấn mạnh với Iran rằng việc thực thi đầy đủ Hiệp định Bảo đảm theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) là yêu cầu cấp thiết và không thể bị đình chỉ trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, báo cáo nêu rõ.

Kể từ sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, IAEA chưa thể tiếp cận trở lại các cơ sở hạt nhân của nước này. Đồng thời, Tehran cũng chưa thông báo cho cơ quan giám sát về tình trạng kho dự trữ urani làm giàu thấp (LEU) và urani làm giàu cao (HEU), trong đó có urani được làm giàu tới mức tinh khiết 60%, chỉ còn cách ngưỡng khoảng 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Theo IAEA, việc cơ quan này không thể xác minh lượng LEU và HEU đã được Iran khai báo trong gần một năm là điều “đã vượt quá giới hạn thông thường của cơ chế bảo đảm hạt nhân”, làm dấy lên những quan ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân cũng như việc tuân thủ các nghĩa vụ theo NPT.

IAEA cảnh báo việc mất quyền tiếp cận trong thời gian dài đã khiến cơ quan này không đủ cơ sở để nắm rõ tình trạng vật liệu hạt nhân tại Iran.

“Bất kỳ sự gián đoạn nào liên quan đến việc kiểm tra vật liệu hạt nhân ở Iran đều cần được khắc phục khẩn cấp”, báo cáo nhấn mạnh, đề cập đến các địa điểm bị tác động trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi năm ngoái.