Nắng nóng cực đoan và thách thức kép bủa vây nông dân châu Á

Nguy cơ hạn hán do nắng nóng và El Nino, kết hợp với phân bón tăng giá vì xung đột Trung Đông đang làm gia tăng áp lực lên nông dân trên khắp châu Á.

Người nông dân châu Á đang đối mặt với áp lực do thời tiết cực đoan và giá phân bón tăng (Ảnh: AFP).

Thời tiết khô hạn đang làm gián đoạn hoạt động gieo trồng trên khắp châu Á, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung lương thực tại khu vực đông dân nhất thế giới, trong khi hiện tượng El Nino được dự báo sẽ diễn biến mạnh trong thời gian tới có thể gây thêm nhiều thiệt hại.

Từ các đồng bằng sản xuất ngũ cốc ở vùng tây bắc Ấn Độ đến các vùng trồng lúa mì phía đông Australia, từ những cánh đồng lúa của Thái Lan tới các đồn điền dầu cọ rộng lớn của Indonesia, thời tiết nắng nóng và lượng mưa thấp hơn bình thường đang gây thiệt hại cho cây trồng và buộc nông dân phải cắt giảm diện tích gieo trồng.

Tình trạng khô hạn do El Nino gây ra đang tạo thêm áp lực kép cho những nông dân vốn đã phải vật lộn với tình trạng thiếu phân bón và nhiên liệu diesel do xung đột ở Trung Đông.

Giá cả một số một hàng như lúa mì, gạo đã tăng mạnh trong thời gian qua. Một trong những đợt El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận được dự báo sẽ hình thành trong nửa cuối năm 2026, mang đến thời tiết nóng và khô cho châu Á, trong khi gây mưa lớn tại châu Mỹ. Biến đổi khí hậu toàn cầu được cho là đang làm tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

Ông Chris Hyde, nhà khí tượng học tại công ty dữ liệu và hình ảnh vệ tinh SkyFi có trụ sở ở Mỹ, cho biết: “Tác động của El Nino trên phạm vi toàn cầu thường bắt đầu từ Đông Nam Á, Ấn Độ và Australia trước khi lan rộng và gây ảnh hưởng tới Bắc Mỹ và Nam Mỹ”.

Ông cho biết những dấu hiệu ban đầu của hạn hán đã xuất hiện trên nền tảng ảnh vệ tinh độ phân giải cao của công ty tại nhiều khu vực ở châu Á.

Thời tiết nóng và khô gây sức ép lên nông nghiệp. Tại Ấn Độ, cơ quan khí tượng nước này tuần trước tiếp tục hạ dự báo về mùa gió mùa kéo dài 4 tháng, vốn cung cấp khoảng 70% lượng mưa hàng năm.

Nhiệt độ cao khiến việc gieo trồng trở nên không thuận lợi, nhưng điều đáng lo hơn là nguy cơ lượng mưa thấp hơn bình thường, các đợt khô hạn kéo dài sau khi gió mùa bắt đầu, một thương nhân Ấn Độ cảnh báo.

Đối với các quốc gia Đông Nam Á, tình trạng khô hạn đang ảnh hưởng tới năng suất lúa gạo và dầu cọ ở một số khu vực.

“Mọi người đều lo lắng về hạn hán, điều đó rất rủi ro”, ông Nerawat Oramah, nông dân 47 tuổi tại tỉnh Chainat ở miền trung Thái Lan, cho biết.

“Đối với vụ thứ hai, tôi phải chờ xem tình hình thế nào. Đây là rủi ro cho tất cả mọi người. Nếu không đủ nước thì sẽ chỉ có một vụ thu hoạch”, ông nói.

Theo cơ quan khí tượng Indonesia, đảo Java đông dân nhất nước cùng một số khu vực ở bắc Sumatra, nam Kalimantan và Sulawesi đã không có mưa trong hơn 10 ngày, trong khi lượng mưa từ trung bình đến thấp được dự báo sẽ tiếp diễn trong tháng 6.

KKP Research, đơn vị nghiên cứu thuộc Ngân hàng Kiatnakin Phatra của Thái Lan, cho rằng điều gây lo ngại lớn hơn là nguồn cung phân bón.

“Chúng tôi ước tính nếu xảy ra tình trạng thiếu phân bón, sản lượng lúa gạo có thể giảm từ 15% đến 20% trong kịch bản xấu nhất”, báo cáo viết.

El Nino được dự báo sẽ có tác động trung tính đối với Trung Quốc và khu vực Biển Đen, trong khi mang lại nhiều mưa hơn cho châu Mỹ.