Greenland vạch lằn ranh đỏ, Mỹ hé lộ thỏa thuận về kiểm soát đảo chiến lược

Lãnh đạo Greenland tiếp tục khẳng định chủ quyền đối với hòn đảo, trong khi Mỹ thúc đẩy thỏa thuận khung về vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Davos ngày 22/1 (Ảnh: AFP).

Thủ hiến Greenland vạch lằn ranh đỏ về chủ quyền

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen hôm 22/1 cho biết ông không chắc “điều gì là cụ thể” trong “khuôn khổ” mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố về một “thỏa thuận tương lai” của Greenland.

“Không ai khác ngoài Greenland và Đan Mạch có thẩm quyền để thực hiện các thỏa thuận về Greenland và Đan Mạch nếu không có chúng tôi”, ông Nielsen nói tại một cuộc họp báo ở Nuuk, thủ phủ của Greenland.

Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố ông đã đạt được “khuôn khổ” mới về Greenland sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.

Thủ hiến Nielsen cho biết ông hiểu rằng tại cuộc gặp này, Tổng thư ký Rutte đã truyền đạt thông điệp của Greenland.

“Điều chúng tôi đã nói ngay từ đầu là chúng tôi muốn một mối quan hệ tôn trọng, hòa bình và một quan hệ đối tác mạnh mẽ với tư cách là đồng minh. Nhưng chắc chắn rằng, những tuyên bố mà chúng tôi đã được nghe trong một năm qua là không thể chấp nhận được đối với chúng tôi”, ông Nielsen nói.

Thủ hiến nói thêm rằng Greenland sẵn sàng xem xét bất kỳ kế hoạch nào để hội nhập sâu hơn vào NATO, bao gồm cả việc thiết lập một “phái bộ thường trực” trên đảo, miễn là các kế hoạch đó xuất phát từ nguyên tắc “tôn trọng” chủ quyền.

“Hãy thảo luận vấn đề này thông qua các kênh chính thống, một cách tôn trọng. Sau đó, tôi tin chắc chúng ta có thể tìm ra giải pháp có lợi cho cả hai bên”, ông Nielsen nhấn mạnh.

Ông Nielsen một lần nữa khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Greenland là “lằn ranh đỏ”. Trước đó trong cuộc họp báo, ông đã nói với các phóng viên rằng lập trường của Greenland rất rõ ràng.

“Tóm lại, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn EU, chúng tôi chọn NATO. Đây không chỉ là vấn đề của Greenland và Đan Mạch, mà còn là vấn đề trật tự thế giới đối với tất cả chúng ta”, lãnh đạo Greenland tuyên bố.

Phát Video

Greenland – “Tàu sân bay” không thể chìm của NATO giữa vùng biển chiến lược (Video: DW).

Tổng thống Trump muốn Mỹ tiếp cận hoàn toàn Greenland

Tổng thống Trump tiếp tục hé lộ thỏa thuận khung cho Greenland, khi ông từ châu Âu trở về Washington. Tổng thống Mỹ nói rằng sẽ có thêm thông tin về thỏa thuận khung này trong hai tuần nữa.

Khung thời gian hai tuần được đưa ra khi Tổng thống Trump nhận được câu hỏi trên chuyên cơ Không Lực Một hôm 22/1 về việc liệu thỏa thuận có bao gồm quyền sở hữu của Mỹ đối với hòn đảo Bắc Cực hay không.

Ông Trump nói rằng Mỹ có thể làm “bất cứ điều gì chúng tôi muốn” khi được hỏi liệu thỏa thuận có cho phép Mỹ kiểm soát lãnh thổ ở Greenland hay không.

Khi được hỏi liệu thỏa thuận có bao gồm các khu vực chủ quyền mới của Mỹ ở Greenland hay không – một ý tưởng đã được đưa ra sau khi tổng thống công bố thỏa thuận khung – ông Trump đã đưa ra một câu trả lời không cụ thể.

“Chúng ta có rất nhiều điều tuyệt vời trong thỏa thuận”, ông nói, đồng thời cho biết những điều này cũng sẽ tốt cho châu Âu, và NATO sẽ tham gia rất nhiều.

Ông Trump nói thêm rằng một thỏa thuận sẽ “hào phóng hơn nhiều” so với các thỏa thuận hiện có quy định sự hiện diện của Mỹ ở Greenland.

Các nguồn tin cho biết, Tổng thống Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte mới chỉ đạt được sự thống nhất bằng miệng về Greenland trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo ở Davos, nhưng chưa có văn bản nào được đưa ra để xác nhận một thỏa thuận trong tương lai.

Theo nguồn tin, ông Trump và ông Rutte đã nhất trí tiếp tục thảo luận về việc cập nhật thỏa thuận năm 1951 giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland, quy định về sự hiện diện của quân đội Mỹ trên đảo. Khung thỏa thuận được cho là cũng đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc sẽ bị ngăn đầu tư vào Greenland và vạch ra vai trò tăng cường của NATO ở Greenland.

Hai nguồn tin cho biết một nội dung khác của thỏa thuận là việc Mỹ được tiếp cận nhiều hơn với tài nguyên thiên nhiên của Greenland. Tuy nhiên, thông tin này chưa được xác nhận.

Trong cuộc trao đổi với Fox hôm 22/1, Tổng thống Trump cho biết, theo thỏa thuận đang được đàm phán, Mỹ sẽ được tiếp cận Greenland mà không bị cản trở, đồng thời nói thêm rằng Washington sẽ có thể triển khai tất cả thiết bị cần thiết trên hòn đảo này.

“Chúng tôi sẽ được tiếp cận hoàn toàn Greenland. Chúng tôi sẽ có toàn quyền tiếp cận quân sự… Chúng tôi sẽ có thể đặt những gì chúng tôi cần ở Greenland vì chúng tôi muốn vậy. Chúng tôi đang nói về an ninh quốc gia và an ninh quốc tế”, ông Trump nói.

Theo ông Trump, Mỹ và châu Âu tiếp tục duy trì mối quan hệ tốt đẹp bất chấp những bất đồng hiện tại.

Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã tìm cách sáp nhập hòn đảo chiến lược này, viện dẫn tầm quan trọng của hòn đảo Bắc Cực đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Ông Trump cho rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland rất quan trọng đối với an ninh quốc gia và “bảo vệ thế giới tự do”, đặc biệt là khỏi Trung Quốc và Nga. Moscow và Bắc Kinh đã bác bỏ cáo buộc này.

Chính quyền Đan Mạch và Greenland đã cảnh báo Washington về bất kỳ động thái sáp nhập nào, khẳng định chủ quyền của họ với Greenland và yêu cầu tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ.