Đường sắt Trung Quốc – Lào thúc đẩy thương mại ASEAN – Trung Quốc

Theo China Media Group (CMG), trong giai đoạn từ tháng 1-10/2025, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua tuyến đường sắt Trung Quốc – Lào đạt mức cao kỷ lục là 4,506 triệu tấn, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm ngoái, nhấn mạnh năng lực vận chuyển mạnh mẽ và triển vọng phát triển rộng lớn của tuyến đường sắt này.

Một góc ga hàng hóa ở thủ đô Viêng Chăn trong hệ thống đường sắt Lào – Trung. Ảnh: Phạm Kiên/Phóng viên TTXVN tại Lào

Trong đó, đáng chú ý là trao đổi thương mại các sản phẩm công nghệ cao giữa Trung Quốc và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), với xuất khẩu các mặt hàng như xe năng lượng mới tăng hơn 285%. Nhập khẩu trái cây và các sản phẩm nông nghiệp khác của ASEAN tăng hơn 27%. Tổng giá trị hàng hóa trao đổi qua tuyến đường sắt này đạt 22,07 tỷ nhân dân tệ (3,10 tỷ USD), tăng 45,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Kể từ khi bắt đầu đi vào hoạt động gần bốn năm trước, tuyến đường sắt Trung Quốc-Lào đã xử lý gần 16 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, trị giá tổng cộng gần 70 tỷ nhân dân tệ.

Các chuyên gia cho rằng đường sắt Trung Quốc-Lào đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kết nối giữa Trung Quốc và các nước ASEAN.

Dữ liệu từ Ủy ban Giám sát và quản lý tài sản quốc hữu Vân Nam cho thấy tính đến cuối tháng 10/2025, tuyến đường sắt này đã vận hành tổng cộng 63.000 lượt tàu vận chuyển hàng hóa, với khối lượng hàng hóa vượt quá 70 triệu tấn, bao gồm 16 triệu tấn vận chuyển xuyên biên giới. Mạng lưới của tuyến này hiện đã tiếp cận 19 quốc gia và khu vực

Giáo sư tại Học viện Quan hệ quốc tế tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh, Song Wei, cho rằng Trung Quốc tiếp tục xuất khẩu các sản phẩm cần sử dụng nhiều lao động, và đẩy nhanh xuất khẩu “bộ ba sản phẩm mới” – xe điện, pin lithium và sản phẩm quang điện – chứng minh khả năng công nghệ và khả năng cạnh tranh toàn cầu ngày càng tăng của Trung Quốc trong những lĩnh vực công nghệ cao. Thương mại kỹ thuật số đã trở thành động lực mới của hội nhập khu vực. Việc áp dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn cũng đang đẩy nhanh sự tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc sang ASEAN.

Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) cho biết gần đây, các tín hiệu tích cực hơn đã xuất hiện trong việc mở cửa thương mại Trung Quốc-ASEAN, bao gồm việc ASEAN và Trung Quốc chính thức ký kết Nghị định thư nâng cấp Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA 3.0) vào ngày 28/10 vừa qua, đánh dấu một giai đoạn mới trong hợp tác song phương. Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ toàn cầu ngày càng tăng và áp lực từ việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng, ACFTA 3.0 cung cấp một mô hình mới cho quản trị kinh tế toàn cầu thông qua các đổi mới gấp ba trong khả năng phục hồi thể chế, kinh tế và chiến lược.

Theo CMG, Trung Quốc và các nước ASEAN vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của nhau trong 5 năm liên tiếp, với mối quan hệ kinh tế song phương tiếp tục được tăng cường. Kể từ năm 2022, thương mại Trung Quốc-ASEAN đã duy trì động lực ổn định, với giá trị nhập khẩu và xuất khẩu vượt 900 tỷ USD trong ba năm liên tiếp. Trong giai đoạn từ tháng 1-10/2025, kim ngạch thương mại Trung Quốc-ASEAN đạt 862,7 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giáo sư Song Wei lưu ý rằng hợp tác chuỗi công nghiệp Trung Quốc-ASEAN sẽ tiếp tục sâu sắc hơn. Trung Quốc sẽ cung cấp các sản phẩm cốt lõi và những thành phần chính, trong khi các nước ASEAN sẽ thực hiện những giai đoạn lắp ráp và sản xuất nhất định, thúc đẩy một chuỗi công nghiệp khu vực hoàn chỉnh hơn và cao cấp hơn. Theo chuyên gia này, “Trung Quốc sẽ tiếp tục củng cố lợi thế của mình về lực lượng sản xuất chất lượng mới và công nghệ cao cấp, đồng thời thúc đẩy hội nhập khu vực rộng hơn thông qua sản xuất thông minh”.