Canada và Trung Quốc nối lại đối thoại quốc phòng sau 8 năm

Quân đội Canada và Trung Quốc đã nối lại cơ chế đối thoại song phương sau 8 năm gián đoạn, trong bối cảnh Ottawa tìm cách cải thiện quan hệ với Bắc Kinh giữa lúc căng thẳng với Mỹ gia tăng.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường (phải) và người đồng cấp Canada Mark Carney tại cuộc hội đàm ở Bắc Kinh ngày 15/1/2026. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), quân đội hai nước đã tiến hành một vòng Đối thoại Điều phối Quốc phòng vào ngày 4/9 tại Canada. Đây là cuộc họp đầu tiên trong khuôn khổ này kể từ tháng 4/2018 và là lần thứ năm kể từ khi cơ chế đối thoại được thiết lập năm 2013.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết hai bên đã trao đổi thẳng thắn và sâu rộng về các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm. Quân đội hai nước cũng bày tỏ mong muốn tăng cường trao đổi thực chất, thúc đẩy hợp tác, đồng thời nâng cao hiểu biết và lòng tin lẫn nhau.

Thông báo không nêu rõ quan chức dẫn đầu phái đoàn Trung Quốc. Tuy nhiên, Tư lệnh Chiến khu Đông bộ của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc Dương Chí Bân đã có mặt tại Canada trong tuần này để tham dự Hội nghị Tư lệnh Quốc phòng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, tổ chức tại thành phố Victoria thuộc tỉnh British Columbia.

Trong thời gian các cuộc đối thoại quốc phòng chính thức bị gián đoạn, quan chức quân sự hai nước vẫn duy trì một số tiếp xúc. Năm 2024, Bộ trưởng Quốc phòng Canada khi đó là Bill Blair đã gặp người đồng cấp Trung Quốc Đổng Quân bên lề Đối thoại Shangri-La tại Singapore.

Quan hệ song phương dần cải thiện

Việc khôi phục đối thoại quân sự diễn ra trong bối cảnh Canada và Trung Quốc đang tìm cách cải thiện quan hệ sau nhiều năm căng thẳng. Hai nước đã nối lại các cuộc trao đổi cấp cao, mở rộng đường bay thẳng và nỗ lực tháo gỡ bất đồng thương mại trong các lĩnh vực như nông nghiệp và xe điện.

Tháng 7/2026, Tùy viên Quốc phòng Đại sứ quán Trung Quốc tại Canada nhận định sự cải thiện liên tục trong quan hệ song phương đã tạo điều kiện thuận lợi để quân đội hai nước tăng cường liên lạc và trao đổi.

Bên lề hội nghị tại Canada, Tướng Dương Chí Bân cũng đã gặp Đô đốc Samuel Paparo, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ. Cuộc gặp ngày 31/8 đánh dấu việc nối lại tiếp xúc ở cấp tư lệnh giữa quân đội Trung Quốc và Mỹ sau hai năm gián đoạn.

Ngày 2/9, ông Paparo khẳng định Canada là một đồng minh thân cận của Mỹ, đồng thời bác bỏ hoàn toàn khả năng Washington tiến hành một cuộc tấn công quân sự nhằm vào nước láng giềng.

Câu hỏi được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đề cập ý tưởng đưa Canada trở thành bang thứ 51 của Mỹ. Ông Trump cũng ký sắc lệnh đổi tên hồ Ontario thành hồ Mỹ sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ vào tháng trước.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Ottawa rút khỏi đàm phán vì những yêu cầu thiếu hợp lý từ phía Mỹ, đồng thời công bố một loạt biện pháp thuế quan đáp trả. Ông Carney cũng kêu gọi Canada và các cường quốc tầm trung đóng vai trò tích cực hơn trên trường quốc tế.

Song song với việc cải thiện quan hệ với Bắc Kinh, Canada tiếp tục mở rộng hiện diện quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Vừa qua, quân đội nước này lần đầu tham gia cuộc tập trận Balikatan thường niên giữa Mỹ và Philippines.

Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty trước đó cho biết hải quân nước này sẽ tham gia thêm các cuộc tập trận trong khu vực và thực hiện những chuyến thăm cảng tại Nhật Bản. Theo ông, việc Canada tăng cường quan hệ quốc phòng với các đồng minh không mâu thuẫn với nỗ lực phát triển quan hệ thương mại cùng Trung Quốc.