Australia chi 1,7 tỷ USD cho ‘bộ não’ phòng không mới

Australia đang rót 1,7 tỷ USD không phải cho một loại vũ khí mới, mà là “bộ não” kết nối radar, máy bay, tàu chiến và các hệ thống phòng không thành một mạng lưới thống nhất.

AIR6500 là hệ thống quản lý tác chiến trên không liên quân tiên tiến, mang lại năng lực chỉ huy và kiểm soát phối hợp đa quân chủng trên mọi lĩnh vực tác chiến. Ảnh: Lockheed Martin

Theo tạp chí National Interest, Australia đang đẩy mạnh đầu tư vào máy bay chiến đấu, tàu khu trục, tên lửa, radar và các hệ thống phòng không mặt đất trong bối cảnh cạnh tranh tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương gia tăng. Tuy nhiên, sở hữu các vũ khí hiện đại mới chỉ là một phần; điều quan trọng là phải kết nối chúng thành một hệ thống có khả năng phối hợp hiệu quả.

Nhận thức được điều này, Chính phủ Australia đã trao cho Lockheed Martin Australia hợp đồng trị giá khoảng 1,32 tỷ AUD (927 triệu USD) để mở rộng Hệ thống quản lý tác chiến trên không liên quân AIR6500. Hợp đồng nằm trong kế hoạch đầu tư tổng cộng 2,4 tỷ AUD (1,7 tỷ USD) trong 6 năm nhằm tăng cường năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa của Australia.

AIR6500 được thiết kế để kết nối các cảm biến, hệ thống chỉ huy – kiểm soát, máy bay, tàu chiến, lực lượng phòng không mặt đất và mạng lưới xác định mục tiêu. Thay vì mỗi nền tảng tác chiến dựa chủ yếu vào thông tin do chính mình thu thập, các chỉ huy sẽ có một bức tranh tổng thể về chiến trường, từ đó đưa ra quyết định dựa trên lượng thông tin đầy đủ hơn.

Điểm đáng chú ý là Australia đang đầu tư không chỉ vào các loại vũ khí riêng lẻ mà còn vào mạng lưới kết nối và phối hợp giữa các hệ thống vũ khí.

1,7 tỷ USD cung cấp gì cho năng lực phòng không?

Hợp đồng mới bao gồm Tranche 2B của AIR6500, với các nâng cấp về công cụ hỗ trợ chỉ huy và kiểm soát tiên tiến, mở rộng năng lực liên lạc, tăng cường an ninh mạng, xây dựng mạng lưới cảm biến có khả năng chống chịu tốt hơn, kết nối với hệ thống xác định mục tiêu của Australia và cải thiện khả năng phối hợp với các đồng minh.

Kiến trúc của AIR6500 được thiết kế theo hướng có thể mở rộng. Điều này cho phép Australia tiếp tục bổ sung các cảm biến, tên lửa, máy bay, hệ thống không người lái và thậm chí cả thông tin xác định mục tiêu từ không gian vào mạng lưới trong tương lai.

Ý tưởng cơ bản của hệ thống là cảm biến phát hiện mục tiêu và phương tiện khai hỏa không nhất thiết phải nằm trên cùng một nền tảng. Trong các hệ thống phòng không truyền thống, radar trên một tàu chiến có thể phát hiện mục tiêu, sau đó chính tàu chiến đó phóng tên lửa đánh chặn.

Trong tác chiến kết nối mạng, hai chức năng này có thể được tách rời. Một nền tảng phát hiện mục tiêu, sau đó truyền dữ liệu về mục tiêu cho một nền tảng khác để tiến hành đánh chặn. Cách tiếp cận này cho phép lực lượng phòng không lựa chọn cảm biến phù hợp nhất để phát hiện mục tiêu và vũ khí phù hợp nhất để đối phó, thay vì phụ thuộc vào khả năng của một nền tảng duy nhất.

Kết nối các hệ thống vũ khí hiện có

AIR6500 sẽ kết nối nhiều hệ thống vũ khí mà Australia đã sở hữu. Trong số đó có các tàu khu trục phòng không lớp Hobart và tiêm kích F-35A Lightning II.

Các tàu lớp Hobart được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis và tên lửa Standard. Trong khi đó, F-35A là tiêm kích thế hệ thứ năm, sở hữu radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), cảm biến hồng ngoại, hệ thống hỗ trợ tác chiến điện tử, khả năng hợp nhất dữ liệu cảm biến và mạng lưới liên lạc bảo mật.

Australia cũng đã tuyên bố các khẩu đội NASAMS của Lục quân đạt năng lực tác chiến đầy đủ (FOC). Mỗi khẩu đội gồm ba bệ phóng, đảm nhiệm phòng không mặt đất tầm ngắn.

Từng hệ thống đều có năng lực riêng. AIR6500 được kỳ vọng sẽ kết hợp những năng lực đó thành một hệ thống tích hợp hơn, qua đó nâng cao hiệu quả tác chiến tổng thể.

Từ bảo vệ Australia đến mạng lưới phòng thủ khu vực

Thời điểm Australia đầu tư cho AIR6500 cũng đáng chú ý khi môi trường an ninh tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng phức tạp.

Trong một cuộc xung đột quy mô lớn trong khu vực, Australia có thể đóng vai trò là một trung tâm quan trọng do vị trí địa lý rộng lớn và xa các điểm nóng. Nước này có thể được sử dụng để hỗ trợ hoạt động của máy bay ném bom, hậu cần, tình báo và các hoạt động khác của Mỹ cùng các đối tác.

Do đó, việc bảo vệ lãnh thổ Australia bằng một hệ thống phòng không tích hợp như AIR6500 không chỉ liên quan đến khả năng phòng thủ của riêng nước này, mà còn có ý nghĩa đối với mạng lưới hoạt động và phối hợp quân sự rộng hơn tại khu vực.