Bầu cử Israel: Hai khối giằng co, cục diện vẫn chưa rõ ràng

Chỉ còn khoảng một tháng trước cuộc bầu cử Knesset (Quốc hội Israel) dự kiến diễn ra ngày 27/10, bản đồ chính trị nước này tiếp tục trong trạng thái giằng co khi các cuộc thăm dò cho thấy hai khối chính gần như ngang bằng.

Quang cảnh một phiên họp Quốc hội Israel tại Jerusalem. Ảnh minh họa: THX/TTXVN phát

Kết quả trên diễn ra trong khi tranh cãi về sự tham gia của các đảng Arập và vai trò của Tòa án Tối cao tiếp tục trở thành vấn đề đáng chú ý trong chiến dịch tranh cử.

Theo cuộc thăm dò mới nhất do đài truyền hình Kan công bố tối 27/9, khối ủng hộ Thủ tướng Benjamin Netanyahu và khối đối lập theo đường hướng “thay đổi” cùng được dự báo giành 52 ghế trong Quốc hội gồm 120 ghế. Đảng Yashar do cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot đứng đầu tiếp tục là lực lượng lớn nhất với 23 ghế, giảm một ghế so với cuộc thăm dò trước đó, trong khi đảng Likud của ông Netanyahu tăng một ghế lên 21 ghế.

Đảng B’Yachad của cựu Thủ tướng Naftali Bennett đứng thứ ba với 11 ghế, dù số ghế của đảng này tiếp tục giảm trong các cuộc thăm dò gần đây. Đảng Dân chủ của ông Yair Golan và đảng Yisrael Beytenu của ông Avigdor Liberman cùng được dự báo giành 9 ghế.

Ở phía liên minh của ông Netanyahu, đảng Otzma Yehudit của Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir được dự báo giành 7 ghế. Liên danh đảng Chủ nghĩa Phục quốc Tôn giáo và đảng Zehut do Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich và Moshe Feiglin đứng đầu được 6 ghế. Một diễn biến đáng chú ý là đảng Nhân dân Israel của Ofer Winter vượt ngưỡng 3,25%, được dự báo giành 4 ghế; nếu tính vào khối hiện tại của liên minh, lực lượng này giúp khối ủng hộ ông Netanyahu đạt 52 ghế.

Tuy nhiên, các con số trên chưa đủ để xác định khả năng hình thành chính phủ sau bầu cử. Một số đảng nhỏ vẫn ở sát hoặc dưới ngưỡng 3,25%, trong khi các đảng Arập có thể tiếp tục giữ vai trò đáng kể trong việc hình thành cán cân tại Quốc hội. Cuộc thăm dò của Kan dự báo Liên danh chung (Joint List) giành 7 ghế và đảng Ra’am của Mansour Abbas giành 5 ghế, tổng cộng 12 ghế.

Một điểm đáng chú ý khác là đánh giá của cử tri về người có thể trở thành Thủ tướng. Khi được hỏi lựa chọn giữa ông Netanyahu và ông Eisenkot, 39% số người được hỏi lựa chọn ông Netanyahu, trong khi 38% chọn ông Eisenkot. Trong kịch bản so sánh ông Netanyahu với ông Bennett, tỷ lệ tương ứng là 42% và 33%.

Những con số này cho thấy cuộc đua vào chức Thủ tướng và cuộc đua giành nhiều ghế nhất tại Quốc hội là hai vấn đề khác nhau. Việc một đảng đứng đầu về số ghế không đồng nghĩa với việc lãnh đạo đảng đó chắc chắn có thể thành lập chính phủ, bởi kết quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng tập hợp liên minh có ít nhất 61 ghế.

Vấn đề gây tranh luận gay gắt hiện nay là quyết định của Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel (CEC) loại hai lực lượng chính đại diện cho công dân Arập là Liên danh chung và đảng Ra’am khỏi cuộc bầu cử. Tuy nhiên, các quyết định trên chưa có hiệu lực cuối cùng. Tòa án Tối cao Israel sẽ xem xét các khiếu nại và theo các tiền lệ trước đây, khả năng một số quyết định bị đảo ngược được đánh giá là cao. Tòa án từng bác bỏ các quyết định tương tự nhằm vào các đảng Arập trong các cuộc bầu cử năm 2019 và 2022.

Trong bối cảnh đó, các đảng nhỏ, các lực lượng mới thành lập và đặc biệt là các đảng Arập có thể trở thành những nhân tố quan trọng trong quá trình thương lượng thành lập chính phủ sau bầu cử.