Vì sao Apple kiên quyết giữ lại cổng kết nối Lightning?

Theo dõi VGT trên

Bên cạnh việc hàng trăm triệu khách hàng bị ảnh hưởng vì phải chuyển đổi sang USB-C, quyết định này cũng tạo ra lượng rác thải điện tử lớn chưa từng thấy.

Gần một thập kỷ qua, Liên minh châu Âu (EU) đã luôn kêu gọi sự đồng thuận từ các nhà sản xuất điện thoại thông minh trong việc tiến tới sử dụng chung một chuẩn sạc cho các sản phẩm, nhưng kết quả đạt được không mấy khả quan.

“Hơn 1 tỷ thiết bị Apple đã xuất xưởng sử dụng đầu nối Lightning, chưa kể phụ kiện từ các hãng thứ 3 cũng dùng kết nối này… Việc chuyển đổi sang cổng USB-C sẽ tạo ra một lượng rác thải điện tử lớn chưa từng thấy”, Apple nhận định.

Vì sao Apple kiên quyết giữ lại cổng kết nối Lightning? - Hình 1

Việc loại bỏ cổng Lightning sẽ tạo ra một lượng rác thải điện tử lớn chưa từng thấy.

Do đó, hành động chuyển đổi cổng kết nối trên sẽ tạo ảnh hưởng tiêu cực đến hàng trăm triệu thiết bị và phụ kiện đang được sử dụng bởi khách hàng châu Âu nói riêng và tổng lượng người dùng sản phẩm Apple trên toàn thế giới.

Theo Cnet, “Táo khuyết” cho rằng, việc tuân thủ theo một kết nối duy nhất cũng sẽ kìm hãm sự đổi mới, phát triển công nghệ.

Video đang HOT

Năm 2009, tổng cộng 14 doanh nghiệp lớn (gồm cả Apple, Samsung, Huawei) đã ký vào biên bản đồng ý sử dụng duy nhất chuẩn chân cắm micro-USB tại châu Âu. Sau đó, dù không ít trong số này đã tuân thủ đúng cam kết, số khác lại chọn lối đi riêng (điển hình là Apple với chân cắm Lightning).

Hiện tại, Apple bắt đầu sử dụng cổng giao tiếp USB-C trên một số MacBook mới và iPad Pro, nhưng họ vẫn tiếp tục dùng kết nối Lightning ở các dòng sản phẩm khác.

Năm 2012, Apple từng đổi đầu nối sạc 30 chân sang Lightning (8 chân), khiến đầu sạc nhỏ gọn, giúp người dùng trải nghiệm sản phẩm tốt hơn.

Theo Zing

Apple chỉ cần thay thế cổng Lightning trên iPhone, không nên xóa bỏ hoàn toàn cổng kết nối

Sau một thập kỷ phát hành vô số chiếc máy tính Macintosh, Apple đã mời Steve Jobs quay về lại công ty, khởi đầu một giai đoạn lịch sử phát triển khác bằng việc cắt giảm.

Cụ thể, Jobs đã cắt giảm toàn bộ các dòng sản phẩm cũng như thiết kế lại Mac nhằm tập trung vào sự đơn giản. Kết hợp với quá trình tiếp thị khôn ngoan, Jobs đã biến một công ty gần như phá sản trở thành người đi tiên phong trong ngành.

Apple chỉ cần thay thế cổng Lightning trên iPhone, không nên xóa bỏ hoàn toàn cổng kết nối - Hình 1

Sau đó, Apple tiếp tục áp dụng triết lý "làm mọi thứ đơn giản hơn" cho những chiếc máy nghe nhạc, điện thoại hay tablet của mình. Họ cắt bỏ đi những gì không cần thiết trên một loại thiết bị nhất định. Và rồi cuối cùng, Apple thường đạt được sự thành công, dẫu ban đầu có rất nhiều hoài nghi.

Có một trường hợp mà Apple làm mọi thứ còn xa hơn: cách đây gần 11 năm trước, Apple ra mắt iPod shuffle thế hệ 3. Như một trò đùa, Apple loại bỏ hết mọi nút bấm trên thiết bị này. Nó đơn giản đến mức chỉ có 1 cổng kết nối và một cần gạt nguồn. Cách duy nhất để người dùng kiểm soát bài hát là từ cụm điều khiển tích hợp trên chiếc tai nghe rẻ tiền tặng kèm. Dĩ nhiên, chẳng ai chỉ sử dụng mỗi chiếc tai nghe tặng kèm đó cả, người dùng luôn sử dụng những bộ tai nghe ngoài khác với chất lượng tốt hơn. Sau khi bị chỉ trích, Apple đã quay lại với thiết kế cũ, khôi phục các nút bấm vốn được nhiều người yêu thích. Đây là một bài học đắt giá về việc không nên loại bỏ những thứ thiết yếu.

Tuy nhiên, Apple không từ bỏ triết lý loại bỏ các cổng và nút trên những thiết bị khác. Điển hình là việc khai tử cổng tai nghe trên những chiếc iPhone mới của mình từ năm 2016 - một quyết định "can đảm" khiến họ nhận nhiều lời chế giễu từ các đối thủ và người dùng. Những lần loại bỏ ít gây tranh cãi hơn bao gồm: xóa bỏ nút Home trên iPhone, nút gạt khóa xoay chiều trên iPad hay mọi thứ từ phím chức năng vật lý cho đến cổng sạc hay đầu đọc thẻ SD trên MacBook.

Trong vài ngày qua, chủ đề về kế hoạch thực hiện thay đổi lớn cho cổng kết nối của Apple đã bắt đầu bàn tán sôi nổi hơn nhờ vào những nỗ lực của châu Âu nhằm hài hòa các phụ kiện sạc trên mọi thiết bị của nhiều nhà sản xuất. Khi các nhà quản lý tại Ủy ban Châu Âu một lần nữa buộc Apple từ bỏ chuẩn kết nối độc quyền của mình để chuyển sang USB, một tuyên bố hùng hồn được đưa ra: Táo khuyết sẽ sớm khai tử hoàn toàn cổng sạc của iPhone thay vì chuyển đổi sang USB-C.

Có một số hoài nghi về thông tin này. Thực tế, Apple đã chuyển đổi từ Lightning sang USB-C trên những chiếc iPad Pro của mình vào năm 2018 mà không có bất kỳ vấn đề gì với nó. Trong khi đó, những tin đồn về việc thay đổi cổng Lightning trên iPhone lại chẳng đi đến đâu. Dẫu vậy, có một cơ hội để Apple tạo ra những chiếc iPhone không có cổng, mà thực tế động thái này có thể gọi là can đảm. Tất nhiên, nó có cả ưu lẫn nhược điểm, nhưng sự nguy hiểm lại nhiều hơn.

Apple chỉ cần thay thế cổng Lightning trên iPhone, không nên xóa bỏ hoàn toàn cổng kết nối - Hình 2

Có một trường hợp nhiều khả năng sẽ xảy ra: hoàn toàn sạc bằng không dây. Các bộ sạc không dây Qi đang rất phổ biến. Những kết nối dữ liệu có dây ở mọi phương thức cũng đã nhường chỗ cho các kết nối không dây như Wi-Fi băng thông cao hơn, Bluetooth nhanh hơn và chuẩn di động 5G. Khai tử cổng Lightning của iPhone vẫn sẽ khiến người dùng sử dụng các lựa chọn thay thế không dây này và có thể giúp Apple cải thiện khả năng chống nước của những thiết bị này.

Bảo mật cũng có thể là một lý do khác để Apple lựa chọn giải pháp này. Các công cụ hack iPhone của bên thứ 3 thường dựa vào cổng kết nối Lightning để luồn lách qua hệ thống phòng thủ của thiết bị nhằm khai thác dữ liệu riêng tư của người dùng. Đóng cổng này có thể kết liễu một trong những cách tấn công tốt nhất vào iPhone.

Tuy nhiên, lý do lớn nhất không nên loại bỏ cổng kết nối đó chính là trường hợp thiết bị xảy ra lỗi nghiêm trọng về phần cứng hoặc phần mềm. Do cổng Lightning xử lý cả nguồn cấp lẫn dữ liệu, việc cắm cáp đảm bảo kết nối gần như ngay lập tức, ngay cả khi cạn pin hoặc khi thiết bị bị treo mà không rõ lý do. Ngược lại, người dùng và kỹ thuật viên sẽ phải chờ thiết bị được sạc không dây đủ để khởi động thiết bị hoặc phải chờ nó phản hồi để tạo ra kết nối dữ liệu không dây.

Để đảm bảo khả năng ít sử dụng nhưng thực sự cần này, Apple buộc phải tạo ra một loại cổng kết nối dữ liệu có dây bí mật và người dùng không thể đụng đến cho thiết bị của mình, chẳng hạn như trên Apple Watch và Apple TV, phục vụ các trường hợp khẩn cấp. Mỗi thiết bị đều có thể hoạt động không dây ngoài nhu cầu cung cấp năng lượng, nhưng rõ ràng, Apple cũng nhận thấy rằng họ không thể bỏ hoàn toàn mà không có cổng kết nối có dây.

Apple chỉ cần thay thế cổng Lightning trên iPhone, không nên xóa bỏ hoàn toàn cổng kết nối - Hình 3

Đối với iPhone, việc duy trì cổng sạc và truyền dữ liệu có dây có rất nhiều lợi ích. Sạc có dây có thể nhanh hơn gấp nhiều lần so với không dây - một yếu tố mà những công ty khác đã tập trung phát triển nhiều hơn Apple, hay quá trình truyền dữ liệu đối với các file lớn có thể nhanh hơn nhờ vào các kết nối có dây thay vì sự chậm chạp của Wi-Fi và Bluetooth thông thường. Nhiều người dùng iPhone vốn phụ thuộc nhiều vào iCloud của Apple đã quen với việc truyền dữ liệu nhỏ, thế nhưng, đối với những người thường xuyên sao lưu và khôi phục thiết bị hay chuyển video sang máy tính thì kết nối có dây lại là thứ đáng tin cậy nhất.

Nếu các cơ quan quản lý Châu Âu tiếp tục thúc đẩy với mục đích tìm ra một cổng kết nối duy nhất, Apple sẽ có 2 lựa chọn: hoặc là chuyển sang USB-C, hoặc là loại bỏ luôn cổng kết nối và phụ thuộc vào Qi để cấp nguồn. Có lẽ, tất cả chúng ta đều hi vọng Apple vẫn tiếp tục cải thiện những giải pháp sạc và truyền dữ liệu không dây nhưng cũng không "giết" luôn cổng kết nối có dây khi chuyển sang USB-C, tương tự như những gì mà họ đã làm với iPad Pro. Đây chắc chắn là một cổng kết nối đủ tính linh hoạt, bảo mật và sẽ bùng nổ trên mọi thiết bị trong nhiều năm tới.

Cũng có thể, sẽ đến một ngày sạc và truyền dữ liệu không dây hoàn thiện và tốt hơn so với lựa chọn có dây, thế nhưng, rõ ràng đây chưa phải là lúc để làm điều đó.


Theo VN Review

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Khệ nệ bụng bầu bay hàng ngàn cây số, "tiểu tam đáng ghét nhất Kbiz" bị người tình U70 đối xử phũ phàng?Khệ nệ bụng bầu bay hàng ngàn cây số, "tiểu tam đáng ghét nhất Kbiz" bị người tình U70 đối xử phũ phàng?
06:16:21 24/02/2025
Phim Hàn hay tới độ rating tăng 117% chỉ sau 1 tập, nam chính đẹp hoàn hảo tuyệt đối từ gương mặt đến bodyPhim Hàn hay tới độ rating tăng 117% chỉ sau 1 tập, nam chính đẹp hoàn hảo tuyệt đối từ gương mặt đến body
06:53:42 24/02/2025
Ngày đầu tiên sau đám cưới con trai, mẹ tôi gọi thông gia sang nhận lại con dâu vì dám đưa ra yêu cầu ngang ngượcNgày đầu tiên sau đám cưới con trai, mẹ tôi gọi thông gia sang nhận lại con dâu vì dám đưa ra yêu cầu ngang ngược
05:47:34 24/02/2025
Mỹ nhân 10X hot nhất hiện tại bị đuổi khỏi showbiz sau khi đoạn clip kinh hoàng dài gần 2 phút bại lộMỹ nhân 10X hot nhất hiện tại bị đuổi khỏi showbiz sau khi đoạn clip kinh hoàng dài gần 2 phút bại lộ
06:21:23 24/02/2025
Chị dâu đem giỏ bánh qua tặng các cháu, khui ra, tôi tá hỏa khi thấy túi đỏ bên trong cùng lời nhắn đầy khó hiểuChị dâu đem giỏ bánh qua tặng các cháu, khui ra, tôi tá hỏa khi thấy túi đỏ bên trong cùng lời nhắn đầy khó hiểu
06:01:48 24/02/2025
Đẳng cấp tuyệt đối của Triệu Lệ Dĩnh: Dương Mịch, Lưu Diệc Phi đều thua xaĐẳng cấp tuyệt đối của Triệu Lệ Dĩnh: Dương Mịch, Lưu Diệc Phi đều thua xa
05:57:43 24/02/2025
Bố bỏ rơi vợ con từ khi còn nhỏ, nay muốn sang tên cho tôi 2 căn nhà lớn cùng nhiều tài sản với điều kiện phải quay về nhận tổ quy tôngBố bỏ rơi vợ con từ khi còn nhỏ, nay muốn sang tên cho tôi 2 căn nhà lớn cùng nhiều tài sản với điều kiện phải quay về nhận tổ quy tông
05:54:39 24/02/2025
Nỗi oan ức của Song Hye KyoNỗi oan ức của Song Hye Kyo
05:58:06 24/02/2025

Tin mới nhất

Nâng cao và biến đổi hình ảnh của bạn bằng trình chỉnh sửa video trực tuyến CapCut

Nâng cao và biến đổi hình ảnh của bạn bằng trình chỉnh sửa video trực tuyến CapCut

15:45:56 16/01/2024
Đã đến lúc bỏ lại các công cụ chỉnh sửa cũ và chấp nhận giải pháp thay đổi cuộc chơi. Gặp gỡ Trình chỉnh sửa video trực tuyến CapCut - giải pháp sẽ nâng cao, nâng cao và cách mạng hóa thế giới sáng tạo nội dung trực quan của bạn
Cách đăng Facebook để có nhiều lượt thích và chia sẻ

Cách đăng Facebook để có nhiều lượt thích và chia sẻ

22:01:27 21/12/2022
Chắc hẳn là ai trong chúng ta cũng luôn muốn các bài đăng trên Facebook có được nhiều lượt thích và chia sẻ. Tuy nhiên, làm thế nào để tối ưu bài đăng thì không phải ai cũng biết
Thêm nhiều bang của Mỹ cấm TikTok

Thêm nhiều bang của Mỹ cấm TikTok

21:03:46 21/12/2022
Louisiana và Tây Virginia là hai bang mới nhất cấm công chức sử dụng TikTok trên thiết bị công do lo ngại Trung Quốc có thể theo dõi người Mỹ và kiểm duyệt nội dung
Microsoft cấm khai thác tiền điện tử trên các dịch vụ đám mây để bảo vệ khách hàng

Microsoft cấm khai thác tiền điện tử trên các dịch vụ đám mây để bảo vệ khách hàng

20:03:41 21/12/2022
Microsoft đã cập nhật thỏa thuận cấm khai thác tiền điện tử trên các dịch vụ trực tuyến của mình. Việc khai thác tiền điện tử trên dịch vụ của Microsoft cần có sự cho phép bằng văn bản của công ty, nhưng cũng chỉ nhằm mục đích thử nghiệ...
Facebook trấn áp hàng loạt công ty phần mềm gián điệp

Facebook trấn áp hàng loạt công ty phần mềm gián điệp

20:01:24 21/12/2022
Meta (công ty mẹ của Facebook) cho biết họ đã ngăn chặn không dưới 200 hoạt động bí mật, trấn áp hàng loạt công ty phần mềm gián điệp kể từ năm 2017 tại khoảng 70 quốc gia
Meta đối mặt cáo buộc vi phạm các quy tắc chống độc quyền với mức phạt 11,8 tỷ đô

Meta đối mặt cáo buộc vi phạm các quy tắc chống độc quyền với mức phạt 11,8 tỷ đô

19:01:39 21/12/2022
Ủy ban Châu Âu - cơ quan điều hành của EU cho biết, đã phát hiện Meta vi phạm các quy tắc chống độc quyền của EU bằng cách bóp méo sự cạnh tranh trên thị trường quảng cáo trực tuyến. Meta có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt lên tới ...
Không cần thăm dò, Musk nên sớm từ chức CEO Twitter

Không cần thăm dò, Musk nên sớm từ chức CEO Twitter

15:01:33 21/12/2022
Người dùng Twitter, các nhà đầu tư Tesla và chuyên gia phân tích trong ngành đều cho rằng Elon Musk nên sớm từ chức CEO Twitter
Đại lý Việt nhập iPhone 14 kiểu 'bia kèm lạc'

Đại lý Việt nhập iPhone 14 kiểu 'bia kèm lạc'

14:01:42 21/12/2022
Muốn nhập được các mẫu bán chạy như iPhone 14 Pro/Pro Max, các chuỗi đại lý bán lẻ ủy quyền của Apple bắt buộc phải nhập thêm hàng loạt phụ kiện đi kèm
Khai trương hệ thống vé điện tử và dịch vụ trải nghiệm thực tế ảo XR tại Quần thể Di tích Cố đô Huế

Khai trương hệ thống vé điện tử và dịch vụ trải nghiệm thực tế ảo XR tại Quần thể Di tích Cố đô Huế

09:38:18 21/12/2022
Sáng 20/12, tại Ngọ Môn, Đại Nội Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức Lễ Khai trương Hệ thống vé điện tử và dịch vụ trải nghiệm thực tế ảo XR
'Dở khóc dở cười' với tính năng trợ giúp người bị tai nạn ôtô của Apple

'Dở khóc dở cười' với tính năng trợ giúp người bị tai nạn ôtô của Apple

09:37:54 21/12/2022
Tính năng phát hiện tai nạn ôtô mới ra mắt trên Apple iPhone và Apple Watch sẽ tự động tìm kiếm sự trợ giúp từ bộ phận cấp cứu khi có nguy cơ xảy ra tai nạn
Xiaomi sa thải hàng nghìn nhân sự

Xiaomi sa thải hàng nghìn nhân sự

09:35:12 21/12/2022
Gã khổng lồ smartphone Trung Quốc Xiaomi đang lên kế hoạch sa thải 15% trong số hơn 30.000 nhân sự trong bối cảnh công ty gặp khó khăn
Apple sẽ bắt đầu sản xuất MacBook tại Việt Nam vào giữa năm 2023

Apple sẽ bắt đầu sản xuất MacBook tại Việt Nam vào giữa năm 2023

09:34:00 21/12/2022
Đối với Trung Quốc, việc mất vị trí độc quyền sản xuất MacBook tượng trưng cho vị thế công xưởng thế giới của Trung Quốc đang bị suy yếu

Có thể bạn quan tâm

Campuchia bắt 2 nghi phạm dùng tên ông Hun Sen để lừa đảo

Campuchia bắt 2 nghi phạm dùng tên ông Hun Sen để lừa đảo

Thế giới

08:03:26 24/02/2025
Giới chức Campuchia đã bắt giữ 2 nghi phạm trong vụ dùng tên của Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen để lừa đảo thông qua mạng xã hội Telegram, chiếm đoạt 180.000 USD từ nhiều nạn nhân, theo Khmer Times.
Nhân loại vừa 'đào trúng' kho báu gồm 300 hố đen hiếm nhất vũ trụ?

Nhân loại vừa 'đào trúng' kho báu gồm 300 hố đen hiếm nhất vũ trụ?

Lạ vui

07:40:28 24/02/2025
Các nhà thiên văn học đã sử dụng Thiết bị Quang phổ Năng lượng Tối (DESI) để phát hiện một kho báu gồm những hố đen hiếm nhất vũ trụ.
Điểm đến mới cho mùa anh đào rực rỡ

Điểm đến mới cho mùa anh đào rực rỡ

Du lịch

07:11:17 24/02/2025
Nhắc đến mùa hoa anh đào, nhiều du khách thường nghĩ ngay đến Nhật Bản. Tuy nhiên, Hàn Quốc đang nổi lên như một điểm đến thay thế lý tưởng, hấp dẫn bởi vẻ đẹp không kém phần thơ mộng, cùng chi phí hợp lý hơn.
Phim Việt mới chiếu đã bị tố đạo nhái một loạt bom tấn, Son Ye Jin cũng bất ngờ thành "nạn nhân"

Phim Việt mới chiếu đã bị tố đạo nhái một loạt bom tấn, Son Ye Jin cũng bất ngờ thành "nạn nhân"

Phim việt

07:02:40 24/02/2025
Việc có cốt truyện tương tự những tác phẩm nổi tiếng của ngành phim châu Á khiến Yêu Lần Nữa đang nhận về nhiều phản ứng gay gắt.
Phim Hoa ngữ được khen rầm rộ vì hay từ đầu đến cuối: Nam chính 8386 mãi đỉnh, cái kết nức lòng người hâm mộ

Phim Hoa ngữ được khen rầm rộ vì hay từ đầu đến cuối: Nam chính 8386 mãi đỉnh, cái kết nức lòng người hâm mộ

Phim châu á

06:57:12 24/02/2025
Như vậy là hành trình kéo dài 40 tập của bộ phim Tiên Đài Có Cây đã chính thức khép lại. Bộ phim Hoa ngữ này được khen hay và có cái kết viên mãn.
Xuất hiện game iOS mới có giá cực "chát", nhưng game thủ không phải "muốn mua là được"

Xuất hiện game iOS mới có giá cực "chát", nhưng game thủ không phải "muốn mua là được"

Mọt game

06:52:14 24/02/2025
Nếu là fan hâm mộ của những tác phẩm kinh điển như Chrono Trigger hay Final Fantasy VI, game thủ chắc chắn không thể bỏ qua Starlight Legacy ở thời điểm hiện tại.
Công chúa đẹp nhất Trung Quốc hiện tại: Nhan sắc lộng lẫy đến phát sáng, đẳng cấp hàng đầu không ai dám chê

Công chúa đẹp nhất Trung Quốc hiện tại: Nhan sắc lộng lẫy đến phát sáng, đẳng cấp hàng đầu không ai dám chê

Hậu trường phim

06:48:29 24/02/2025
Trong bộ y phục tân nương, Điền Hi Vi được khen ngợi đẹp lộng lẫy, sang trọng đúng chuẩn cành vàng lá ngọc sinh ra trong nhung lụa.
Cặp sao hạng A không chịu cưới suốt 10 năm, 150.000 người dậy sóng khi lần đầu biết lí do gây sốc đằng sau

Cặp sao hạng A không chịu cưới suốt 10 năm, 150.000 người dậy sóng khi lần đầu biết lí do gây sốc đằng sau

Sao châu á

06:29:01 24/02/2025
Vào ngày 23/2, cặp vợ chồng ca sĩ Chae Rina (cựu thành viên nhóm nhạc Kpop đời đầu Roo ra) và cầu thủ bóng chày Park Yong Geun đã tham gia chương trình Joseon s Lovers.
Hoa hậu Đỗ Hà tuyên bố ngừng hợp tác với Sen Vàng, phản ứng của vợ chồng "bà trùm hoa hậu" gây chú ý

Hoa hậu Đỗ Hà tuyên bố ngừng hợp tác với Sen Vàng, phản ứng của vợ chồng "bà trùm hoa hậu" gây chú ý

Sao việt

06:11:05 24/02/2025
Hoa hậu Đỗ Hà đã chính thức tuyên bố rời công ty Sen Vàng của vợ chồng bà trùm hoa hậu Phạm Kim Dung và đạo diễn Hoàng Nhật Nam để bước vào hành trình mới.
Những người nên uống nước chè xanh thường xuyên

Những người nên uống nước chè xanh thường xuyên

Sức khỏe

06:02:43 24/02/2025
Hoạt chất ở trong nước chè xanh có thể kìm hãm vi khuẩn phát triển nên thảo dược này được dùng nhiều trong thành phần của kem đánh răng. Uống nước chè xanh sẽ giúp phòng ngừa sâu răng và hôi miệng.
10 cách giúp thu nhỏ lỗ chân lông

10 cách giúp thu nhỏ lỗ chân lông

Làm đẹp

06:02:16 24/02/2025
Mặc dù retinoid an toàn khi sử dụng, nhưng có thể gây khô hoặc đỏ da ở một số người. Lưu ý, phụ nữ mang thai, bị dị ứng da, trứng cá đỏ nên tránh dùng retinoid.