Ukraine đối mặt nguy cơ thiếu hụt ngân sách quốc phòng

Giới chức Ukraine thừa nhận nước này đang cạn dần nguồn lực để duy trì chi tiêu quân sự và có thể phải điều chỉnh ngân sách năm 2025 nhằm bổ sung cho lĩnh vực quốc phòng.

Toàn cảnh một phiên họp Quốc hội Ukraine ở Kiev. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo đài RT ngày 24/9, bà Roksolana Pidlasa, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách thuộc Quốc hội Ukraine, cho biết Kiev hiện dành tới 60% tổng ngân sách cho cuộc xung đột với Nga. Bà cảnh báo rằng ngân sách năm nay có nguy cơ không đủ để trang trải cho các hoạt động quân sự, đồng thời để ngỏ khả năng chính phủ sẽ phải sửa đổi kế hoạch chi tiêu trong những tháng tới.

Trong bài đăng trên Facebook ngày 23/9, bà Pidlasa nhấn mạnh Kiev vẫn cần thêm 8,7 tỷ USD từ các nhà tài trợ phương Tây để bù đắp cho khoản 39,3 tỷ USD tài trợ bên ngoài cần thiết cho ngân sách 2025. Bà cũng thừa nhận tình hình có thể trở nên khó khăn hơn vào cuối năm, khi nhu cầu tài chính để duy trì hoạt động quân đội tiếp tục gia tăng. “Có khả năng sẽ có những thay đổi mới đối với ngân sách năm 2025 vào mùa thu để tăng chi tiêu cho lĩnh vực an ninh quốc gia và quốc phòng”, nữ nghị sĩ nói, song không nêu rõ số tiền cụ thể.

Theo bà Pidlasa, trước khi bất kỳ điều chỉnh nào được thực hiện, Ukraine cần đạt thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU) về việc sử dụng một phần vốn vay trong chương trình hỗ trợ của Nhóm G7 cho mục đích quân sự. Hiện nay, ngân sách Kiev được duy trì nhờ khoản vay 15,5 tỷ USD từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được ký kết năm 2023, cùng với một chương trình do G7 bảo lãnh, gắn với lợi nhuận phát sinh từ các tài sản bị đóng băng của Nga.

Các nước phương Tây đã đóng băng khoảng 300 tỷ USD tài sản nhà nước Nga từ năm 2022, trong đó có khoảng 200 tỷ euro (tương đương 209 tỷ USD) được lưu giữ tại trung tâm thanh toán Euroclear của EU. Năm ngoái, Brussels đã ủng hộ kế hoạch sử dụng lợi nhuận tích lũy từ số tài sản này để bảo đảm khoản vay trị giá 50 tỷ USD cho Ukraine, với cam kết khoảng 21 tỷ USD. Tuy nhiên, khoản vay này được thiết kế để tài trợ cho hoạt động của nhà nước và công tác tái thiết, không trực tiếp phục vụ mục đích quốc phòng.

Song song với đó, Kiev cũng đang đàm phán với IMF về một chương trình mới kéo dài bốn năm để thay thế gói hiện tại sẽ hết hạn vào năm 2027. Theo Bloomberg, gói hỗ trợ có thể trị giá khoảng 8 tỷ USD, nhưng các điều khoản không cho phép sử dụng trực tiếp cho chi tiêu quân sự. Bà Pidlasa còn cho biết, vào năm 2026, Ukraine sẽ phải đối mặt với “nhu cầu viện trợ nước ngoài chưa được đáp ứng” lên tới 18,1 tỷ USD, song chưa rõ nguồn lực nào sẽ bù đắp được khoảng trống này.

Trong khi Kiev tìm cách huy động thêm nguồn tài chính, Nga tiếp tục chỉ trích các biện pháp trừng phạt và viện trợ từ phương Tây. Moskva cho rằng việc cung cấp hỗ trợ quân sự cho Ukraine chỉ làm kéo dài xung đột, đồng thời coi việc đóng băng tài sản của Nga là “hành động chiếm đoạt” vi phạm luật pháp quốc tế và làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính toàn cầu.

Những phát biểu mới của bà Pidlasa được xem là lời cảnh báo về áp lực ngân sách ngày càng lớn đối với Ukraine, trong bối cảnh nguồn viện trợ quốc tế vẫn giữ vai trò quan trọng để duy trì hoạt động của cả bộ máy nhà nước lẫn nỗ lực quân sự.