Ukraine đề xuất ngừng bắn với Nga, gửi thông điệp sau bầu cử giữa kỳ Mỹ

Tổng thống Ukraine đề xuất ngừng bắn vào mùa đông để tổ chức bầu cử, đồng thời hy vọng Mỹ sẽ nối lại viện trợ quân sự sau bầu cử giữa kỳ.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters)

Trong cuộc phỏng vấn với đài ZDF ngày 5/11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ hy vọng rằng chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ sẽ mang lại hỗ trợ quân sự mạnh mẽ hơn cho Kiev, cũng như gây áp lực buộc Nga phải đàm phán hòa bình.

Ông Zelensky hoan nghênh việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Thượng viện và Hạ viện, cho rằng sự ủng hộ mạnh mẽ hơn từ Quốc hội Mỹ có thể giúp khôi phục quan hệ hợp tác giữa Washington và châu Âu.

“Chúng tôi nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng. Tôi cũng rất cảm kích đảng Cộng hòa, nhưng đảng Dân chủ đã thể hiện quan điểm rất rõ ràng về việc ủng hộ Ukraine”, ông Zelensky nhấn mạnh.

Ông cũng cho biết đảng Dân chủ đã phát đi tín hiệu ủng hộ việc thắt chặt quan hệ xuyên Đại Tây Dương, cũng như tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự và tài chính cho Kiev.

Theo ông Zelensky, sự ủng hộ mạnh mẽ hơn từ phương Tây có thể làm thay đổi các tính toán của Nga.

“Nếu Quốc hội hiện nay thảo luận về việc hỗ trợ tài chính mạnh mẽ hoặc viện trợ vũ khí, giống như cách châu Âu đang thực hiện, tôi tin rằng điều đó sẽ tạo ra tác động tích cực đối với Nga”, ông Zelensky nhận định.

Ông Zelensky cho rằng việc tăng cường viện trợ có thể giúp Ukraine tiến gần hơn đến các cuộc đàm phán, bằng cách buộc Nga phải cân nhắc lại những rủi ro nếu tiếp tục cuộc chiến.

Mỹ là nước viện trợ lớn nhất cho Ukraine kể từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra hồi tháng 2/2022. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump, nhà lãnh đạo thuộc đảng Cộng hòa, từ lâu đã phản đối việc Mỹ đổ hàng tỷ USD vào Ukraine.

Theo ông Trump, người đóng thuế Mỹ trước tiên phải thu hồi được số tiền đã viện trợ cho Ukraine trong những năm qua, ngoài ra, EU và NATO phải đảm nhận trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của Kiev.

Đề xuất ngừng bắn vào mùa đông

Trước áp lực từ cả Washington và Moscow về việc tổ chức bầu cử tổng thống, Tổng thống Zelensky cho biết việc bỏ phiếu trong tình trạng thiết quân luật sẽ không đảm bảo công bằng đối với hàng triệu người Ukraine không thể tham gia.

Ông lấy dẫn chứng về khoảng 9 triệu người Ukraine đang ở nước ngoài, hàng triệu người đang sống tại các khu vực mà Nga đang kiểm soát, cùng các quân nhân đang chiến đấu tại tiền tuyến.

“Việc tổ chức bầu cử trong khi binh sĩ không thể bỏ phiếu là hoàn toàn không công bằng”, ông nói.

Ông Zelensky cho biết việc bỏ phiếu trực tuyến có thể được cân nhắc, nhưng đòi hỏi quốc hội Ukraine phải xây dựng các quy định pháp luật và cơ chế bảo vệ phù hợp.

Ông cũng cảnh báo các cuộc bầu cử có thể làm trầm trọng thêm những chia rẽ chính trị trong thời kỳ chiến tranh.

Tổng thống Zelensky tiết lộ ông đã đề nghị Washington đàm phán một lệnh ngừng bắn vào mùa đông với Nga.

“Tôi đã nói với phía Mỹ rằng: Các vị có thể đạt được thỏa thuận với Nga về một lệnh ngừng bắn trong mùa đông. Khi đó, người dân sẽ có điện và nước, và trong khoảng thời gian này, chúng tôi cũng có thể tổ chức bầu cử”, ông cho biết.

Tổng thống Zelensky ám chỉ rằng một số nhân vật tại Washington muốn thay thế ông, nhưng khẳng định bất kỳ cuộc bầu cử nào cũng phải mang đến cho người dân Ukraine cơ hội thực sự để bỏ phiếu.

Trước đây, ông Zelensky từng phản đối việc tổ chức bầu cử trong khi chiến sự vẫn diễn ra. Ông cho rằng, điều này đặt ra những rủi ro nghiêm trọng đối với Ukraine vì nước này chưa đủ các điều kiện an toàn để tổ chức bỏ phiếu.

Nhiệm kỳ của ông Zelensky lẽ ra đã kết thúc từ năm 2024. Tuy nhiên, Ukraine buộc phải hoãn bầu cử do áp dụng tình trạng thiết quân luật trong thời chiến.

Lý do Ukraine không nhượng bộ

Khi được hỏi tại sao Ukraine không nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy hòa bình, ông Zelensky cho biết Kiev đã nhiều lần ủng hộ các đề xuất ngừng bắn, nhưng phía Moscow đều bác bỏ.

Theo ông Zelensky, Nga “không muốn chấm dứt xung đột” và “không chấp nhận ngừng bắn”. Moscow nhiều lần tuyên bố không ủng hộ lệnh ngừng bắn tạm thời vì lo ngại Kiev sẽ tận dụng khoảng thời gian này để tái vũ trang. Thay vào đó, Nga muốn một nền hòa bình lâu dài, giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột.

Tổng thống Zelensky cho rằng các chính phủ phương Tây đã không có hành động cứng rắn với Nga sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014.

“Người dân phương Tây nghĩ rằng Ukraine luôn nhận được sự giúp đỡ. Không, điều đó không đúng”, ông Zelensky khẳng định.

Ông lưu ý rằng hỗ trợ quân sự đáng kể từ phương Tây cho Ukraine chỉ bắt đầu sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự vào năm 2022, tức 8 năm sau khi Nga tuyên bố sáp nhập Crimea.

Ông Zelensky đã nhắc lại yêu cầu cung cấp tên lửa hành trình Taurus của Đức, đồng thời chỉ trích lập trường do dự kéo dài trong việc chuyển giao loại vũ khí này.