Canada rót 1,8 tỷ USD cho UAV, Ukraine hưởng quyền lợi đặc biệt

Trong kế hoạch đầu tư quy mô lớn nhằm phát triển ngành công nghiệp UAV, Canada đang dành cho Ukraine một vị trí không giống bất kỳ đối tác nào khác.

Tổng thống Ukraine, Zelensky tiếp đón Thủ tướng Canada, Mark Carney trong một chuyến thăm Kiev. Ảnh: canadianaffairs

Canada dự kiến chi ít nhất 2,3 tỷ CAD (1,8 tỷ USD) trong 5 năm để phát triển thiết bị bay không người lái (UAV) quân sự và hệ thống chống UAV. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ottawa tăng cường hợp tác quốc phòng với Kiev, với cam kết dành 1/3 số UAV sản xuất tại Canada cho Ukraine.

Theo báo Kyiv Post ngày 6/11, khoản đầu tư trên nằm trong dự thảo ngân sách liên bang năm 2026 của Canada, nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển, mua sắm và triển khai các hệ thống không người lái, cũng như công nghệ đối phó với những thiết bị này.

Nguồn vốn sẽ được phân bổ cho Bộ Quốc phòng Canada, chủ yếu phục vụ việc nâng cao năng lực quân sự trong nước, thay vì là một gói viện trợ trực tiếp trị giá 1,8 tỷ USD dành cho Ukraine.

Đề xuất ngân sách đã được trình lên Quốc hội Canada, nằm trong kế hoạch rộng hơn của Ottawa nhằm hiện đại hóa lực lượng vũ trang và mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng trong nước.

Động thái này tiếp nối các thỏa thuận hợp tác quốc phòng đạt được trong chuyến thăm Canada hồi tháng 9/2026 của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Thủ tướng Canada Mark Carney cam kết mở rộng sản xuất UAV trong nước và dành 1/3 số UAV quân sự do Canada sản xuất cho Ukraine. Hai nước cũng đạt các thỏa thuận về sản xuất UAV chung, hỗ trợ quân sự và phòng không.

Trong khuôn khổ hợp tác này, Canada cũng lên kế hoạch thành lập một nền tảng kết nối các nhà sản xuất UAV trong nước với khách hàng quân sự, mô hình tương tự nền tảng đổi mới công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine. Nền tảng dự kiến kết nối lực lượng quân đội với gần 400 nhà cung cấp Canada.

Ông Carney cho biết Canada đặt mục tiêu xây dựng năng lực sản xuất hàng triệu UAV trong vòng 2 năm, kết hợp kinh nghiệm thực tiễn của Ukraine trên chiến trường với năng lực chế tạo của Canada.

Ngoài UAV trên không, hai nước còn nhất trí hợp tác phát triển phương tiện không người lái mặt đất, công nghệ chống UAV và các trang thiết bị quân sự khác.

Hợp tác quốc phòng Canada – Ukraine

Hợp tác về UAV phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên quốc phòng của Canada và Ukraine. Đối với Kiev, UAV đã trở thành một thành phần quan trọng trong hoạt động trinh sát, giám sát, xác định mục tiêu và tấn công, đồng thời được sử dụng để đối phó với các phương tiện và hệ thống quân sự của Nga.

Kinh nghiệm từ xung đột Nga – Ukraine cũng cho thấy cuộc cạnh tranh về UAV không chỉ nằm ở số lượng thiết bị được sản xuất, mà còn ở khả năng cải tiến nhanh, giảm chi phí, mở rộng sản xuất và phát triển các hệ thống đối phó với UAV của đối phương.

Trong khi đó, Canada đang tìm cách tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và thúc đẩy hợp tác với các đối tác. Việc kết hợp năng lực công nghiệp của Canada với kinh nghiệm vận hành UAV của Ukraine được kỳ vọng giúp hai nước đẩy nhanh quá trình phát triển và ứng dụng các công nghệ này.