Triển vọng nào từ cuộc trao đổi tù nhân Mỹ – Iran?

Theo dõi VGT trên

Một cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất trong những năm gần đây giữa Mỹ và Iran vừa diễn ra vào ngày 18/9 gây chú ý mạnh trong giới ngoại giao toàn cầu bởi đây không chỉ là động thái trao đổi thông thường mà còn mở ra triển vọng ngoại giao mới giữa Mỹ và các đồng minh phương Tây với Iran trong vấn đề hạt nhân của nước này.

Cuộc trao đổi tù nhân được thực hiện sau khi hai nước Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận trao đổi. Theo CNN, thỏa thuận trao đổi tù nhân là kết quả thương lượng kéo dài nhiều tháng do Qatar là trung gian hòa giải. Vì thế đây cũng có thể được xem là một thắng lợi ngoại giao của Qatar trong bối cảnh nước này đang nỗ lực thể hiện vai trò của mình trong các vấn đề của khu vực Trung Đông.

Triển vọng nào từ cuộc trao đổi tù nhân Mỹ - Iran? - Hình 1
Tổng thống Iran Ebrahim Raisi.

Theo thỏa thuận, Iran thả 5 tù nhân người Mỹ gốc Iran bị bắt giam nhiều năm qua tại Iran do bị cáo buộc xâm nhập và có những hoạt động chống phá quốc gia Hồi giáo này. Ở phía ngược lại, Mỹ thả 5 tù nhân người Iran bị bắt giam trong vài năm gần đây do vi phạm các lệnh cấm vận của Mỹ đối với Iran. Đồng thời, kèm theo đó là việc Mỹ “gỡ phong tỏa” số t.iền dầu mỏ của Iran trị giá 6 tỉ USD.

Cuộc thương lượng chỉ đạt được bước ngoặt khi Bộ Ngoại giao Mỹ đồng ý tạo điều kiện cho việc chuyển t.iền từ các ngân hàng Hàn Quốc sang các tài khoản ở Thụy Sĩ và Doha để đổi lấy việc Iran đồng ý thả người. Sau đó, 5 người Mỹ đã được chuyển từ nhà tù Evin đến nhiều khách sạn khác nhau ở thủ đô Tehran. Ban đầu, họ được đưa tới thủ đô Doha của Qatar trước khi bay sang Mỹ để về nhà. Sau cùng, cuộc trao đổi đã được thực hiện hoàn tất trong ngày 18/9.

Video đang HOT

Phía Mỹ cho biết, nước trung gian hòa giải Qatar sẽ đảm bảo rằng số t.iền được gỡ phong tỏa chỉ được chi cho hàng hóa – chủ yếu là thực phẩm, nông sản và thuốc men – những thứ không nằm trong danh mục cấm vận. Những người chỉ trích cho rằng việc giám sát sẽ không thể thực hiện được và lời đe dọa rút lui của Mỹ nếu Iran vi phạm thỏa thuận là không có tính răn đe.

Giới chuyên gia đang đặt câu hỏi liệu thỏa thuận trao đổi tù nhân này sẽ dẫn đến một bước đột phá ngoại giao lớn hơn hay một lộ trình ngoại giao mới, ít tham vọng hơn để hạn chế chương trình hạt nhân dân sự của Iran, trong đó Tehran đồng ý giảm lượng uranium được làm giàu ở mức độ cao. Chuyên gia Fatemeh Aman, thành viên cấp cao tại Viện Trung Đông có trụ sở tại Washington, cho biết: “Đó là một hành động tích cực và nhiều quốc gia có mâu thuẫn với nhau đã có được thỏa thuận kiểu này. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chấm dứt hiềm khích Iran-Mỹ. Chính phủ theo đường lối cứng rắn của Iran có thể tuyên bố đây là một chiến thắng, nhưng những vấn đề lớn khác, chẳng hạn như tình thế tiến thoái lưỡng nan về chương trình hạt nhân của Iran, sẽ không dễ dàng được giải quyết”.

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi hôm 18/9 cho biết việc Tehran thả những người bị giam giữ “hoàn toàn là một hành động nhân đạo… trong tương lai, các hành động nhân đạo khác có thể được thực hiện”. Ông nói thêm: “Thật không may, lịch sử đã cho thấy sự thiếu tin tưởng đối với nước Mỹ vì nước này đã nhiều lần chà đạp các cam kết và thất hứa”.

Cũng có ý kiến cho rằng thỏa thuận trao đổi tù nhân là hành động của ông Biden nhằm đáp lại các chiến dịch công khai kêu gọi trả tự do cho tù nhân, nhưng nó cũng có thể báo hiệu một hướng đi mới trong chính sách ngoại giao của phương Tây với Iran.

Nếu Iran xem cuộc trao đổi tù nhân là một thắng lợi nhất định thì ông Biden lại gặp rủi ro gấp đôi, ông đang nhận sự chỉ trích từ các thành viên đảng Cộng hòa. Họ cho rằng thỏa thuận này sẽ khuyến khích việc bắt giữ con tin cấp nhà nước nhiều hơn, đồng thời mạnh dạn tuyên bố rằng đối đầu với Iran vẫn là chiến lược khả thi duy nhất, như đã từng xảy ra kể từ khi cựu Tổng thống Donald Trump từ bỏ thỏa thuận hạt nhân vào năm 2018.

Ông cũng phải đối mặt với những lời chỉ trích từ phía các thành phần phi đảng phái khác. Rốt cuộc, thỏa thuận này đã được ký kết vào thời điểm Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đang bán máy bay không người lái do Iran sản xuất cho Nga để tấn công các thành phố của Ukraine. Một số người trong cộng đồng Iran hải ngoại cảm thấy rằng hành động trao đổi tù nhân ngay sau lễ tưởng niệm đầu tiên ngày mất của cô gái tên Mahsa Amini trong phòng giam của cảnh sát Tehran đã khiến họ cảm thấy “bất mãn”. Tuy nhiên, các phụ tá của ông Biden cho rằng hành động thỏa thuận của ông là đặt lợi ích cá nhân của người Mỹ lên trên các vấn đề khác của người Iran (lưu vong). Ít nhất phải thừa nhận một cách thực tế rằng Tổng thống Raisi đã được đảm bảo về mặt chính trị và các cuộc biểu tình đã kết thúc.

Tại New York, bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, các trợ lý của Tổng thống Raisi nói rằng Iran sẽ thúc đẩy Mỹ xem liệu việc trao đổi tù nhân có thể dẫn đến sự xuống thang căng thẳng trong khu vực hay không. Nơi có thể bắt đầu cho tiến trình này sẽ là Yemen. Phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn đã có mặt tại Riyadh vào tuần trước để tham gia các cuộc đàm phán hòa bình chưa từng có. Nhưng, ông Biden cũng muốn thấy một sự bình thường hóa khó nắm bắt trong quan hệ giữa Saudi Arabia và Israel. Và, Tổng thống Mỹ sẽ thảo luận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về điều này khi họ gặp nhau ở New York.

Ông Netanyahu muốn sử dụng bài phát biểu tại Đại Hội đồng Liên hợp quốc để đưa ra lời cảnh báo với phương Tây rằng đừng bao giờ tin tưởng Iran hoặc đạt được một số thỏa thuận không chính thức mới nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.

Trong bối cảnh này, có lẽ điều tốt nhất mà Mỹ có thể làm là “thăm dò” Tehran để xem liệu việc trao đổi tù nhân có làm thay đổi chính sách hướng Đông hiện tại của Iran hay không.

Tổng thống Iran khẳng định hợp tác trong các cuộc thanh tra của IAEA

Iran không phản đối việc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tiến hành các cuộc thanh sát các địa điểm hạt nhân của nước này.

Tổng thống Iran khẳng định hợp tác trong các cuộc thanh tra của IAEA - Hình 1
Quang cảnh bên trong cơ sở làm giàu urani Fordow của Iran ở Qom. Ảnh: AFP/TTXVN

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã đưa ra lời khẳng định trên ngày 20/9, chỉ ít ngày sau khi Tehran ngăn cấm một số thanh sát viên được giao nhiệm vụ giám sát các hoạt động hạt nhân của nước này.

Phát biểu trong cuộc họp báo bên lề Khóa họp thứ 78 Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) tại New York (Mỹ), Tổng thống Raisi nêu rõ Iran "không có vấn đề gì với các cuộc thanh sát mà vấn đề ở một số thanh sát viên". Ông khẳng định những thanh sát viên "đáng tin cậy" có thể tiếp tục công việc tại Iran. Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh quyết định của Tehran ngăn cấm các thanh sát viên là "phản ứng đối với một số tuyên bố không công bằng của các nước phương Tây thành viên của IAEA".

Trước đó, tại cuộc họp của Hội đồng thống đốc IAEA hồi đầu tháng này, Mỹ cùng 3 nước châu Âu là Anh, Pháp và Đức đã kêu gọi IAEA đưa ra nghị quyết mới yêu cầu Tehran hợp tác với các hoạt động thanh sát của cơ quan này, đồng thời giải thích về "dấu vết urani" được phát hiện tại 2 địa điểm chưa được khai báo tại Iran. Bốn quốc gia trên cho rằng nếu Iran không thực hiện, Hội đồng thống đốc IAEA cần phải sẵn sàng đưa ra biện pháp hành động mới.

Ngày 16/9, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết Iran đã thông báo không chấp nhận một số thanh sát viên có kinh nghiệm của IAEA được giao nhiệm vụ tiến hành hoạt động thanh sát ở nước này.

Theo thỏa thuận liên quan Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), các nước thành viên được phép không chấp nhận các thanh sát viên được giao nhiệm vụ thanh sát các cơ sở hạt nhân của họ.

Tuy nhiên, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi nhấn mạnh động thái trên của Iran là "chưa từng có", gây trở ngại cho IAEA trong việc giám sát hoạt động hạt nhân. Theo ông, điều này ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch và tiến hành các hoạt động thanh sát thông thường của IAEA ở Iran.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Điều đặc biệt về chuyên cơ chở Tổng thống Nga Putin
08:43:14 18/06/2024
Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi huy động mọi nỗ lực chống hạn hán và lũ lụt
15:11:18 19/06/2024
Con "chuột chũi" to đùng tại Mossad
09:32:53 19/06/2024
Điện Kremlin nói về việc NATO thảo luận đặt vũ khí hạt nhân ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu
06:12:55 19/06/2024
Những tác động từ bất đồng thương mại EU - Trung Quốc
11:24:29 19/06/2024
Joel Quispe - kẻ làm t.iền giả thật nhất
09:31:02 19/06/2024
Trung Quốc: Trên 20 người t.hiệt m.ạng và mất tích do mưa lũ
05:52:04 19/06/2024
Binh sĩ Triều Tiên lại vô tình vượt biên giới lần thứ hai trong chưa đầy 2 tuần
11:08:02 19/06/2024

Tin đang nóng

Cấm thượng tọa Thích Chân Quang thuyết giảng dưới mọi hình thức trong hai năm
12:15:16 19/06/2024
Hot nhất MXH: Trần Hiểu - Trần Nghiên Hy ly hôn
12:59:31 19/06/2024
Sốc: Trần Hiểu "bạo lực lạnh" với Trần Nghiên Hy để ly hôn, chặn vợ và không thèm ngó ngàng tới con
14:48:00 19/06/2024
Xoài Non rộ clip khóc nức nở với một nam nghệ sĩ, phân trần góc khuất hôn nhân
13:17:30 19/06/2024
Quang Minh tiếc nuối sau 5 năm ly hôn Hồng Đào, vợ cũ bỏ ngoài tai khoe tin vui
16:09:05 19/06/2024
Sunna tuyên bố không có trách nhiệm an ủi, li dị chung cho vui với Xoài Non
12:39:40 19/06/2024
Không ngờ có ngày Lưu Diệc Phi lại được khen diễn hay, hút 890 triệu view nhờ cảnh phim bùng nổ cảm xúc
13:28:01 19/06/2024
Con gái Đức Tiến hồn nhiên làm một điều khi viếng thăm mộ bố, nhìn mà đau xót
13:15:05 19/06/2024

Tin mới nhất

Cảnh báo đỏ cho các bang miền Bắc Ấn Độ do nắng nóng

18:03:28 19/06/2024
Mùa hè này đã chứng kiến nhu cầu điện cao kỷ lục 250GW trên khắp cả nước, khiến Bộ Điện lực phải thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, khi nhu cầu về máy điều hòa không khí và các thiết bị làm mát khác tăng lên.

Thế giới đối mặt nguy cơ đại dịch mới do cúm gia cầm bùng phát

18:01:37 19/06/2024
Trên thực tế, virus cúm gia cầm H5N1 gia tăng nhanh chóng ở động vật có vú, trong đó có gia súc trong các trang trại trên khắp nước Mỹ và một số trường hợp ở người, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát đại dịch trong tương lai.

SIPRI: Israel nâng cấp plutonium trong lò phản ứng hạt nhân Dimona

17:52:16 19/06/2024
SIPRI chỉ ra rằng các nỗ lực ngoại giao nhằm kiểm soát vũ khí hạt nhân gặp phải những trở ngại lớn trong bối cảnh quan hệ quốc tế căng thẳng vì xung đột ở Ukraine và Gaza.

Ông Akio Toyoda vẫn được bầu vào hội đồng quản trị Toyota bất chấp bê bối

17:51:07 19/06/2024
Toyota cũng thừa nhận đã không tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn của chính phủ về va chạm và các thử nghiệm xe khác, đồng thời gian lận dữ liệu công suất động cơ cho 7 mẫu xe của mình.

Xung đột ở Gaza đe dọa Israel trên nhiều lĩnh vực

17:23:08 19/06/2024
Cuộc chiến đang diễn ra không chỉ phá hủy hình ảnh là nơi trú ẩn an toàn của Israel, mà còn đe dọa làm lu mờ thành tựu kinh tế của nước này.

Nga khẳng định lại vị thế là nhà cung cấp khí đốt hàng đầu của châu Âu

17:20:42 19/06/2024
Lần đầu tiên sau hai năm, Nga lại vượt qua Mỹ để trở thành nhà cung cấp khí đốt lớn nhất cho châu Âu, bất chấp nỗ lực của khu vực nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng của Moskva.

SIPRI đ.ánh giá về sự phát triển mạnh mẽ của kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc

15:09:44 19/06/2024
Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Trung Quốc hiện có 500 đầu đạn hạt nhân và đang xây dựng kho vũ khí hạt nhân nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới.

FDA Mỹ phê duyệt vaccine của Merck phòng ngừa phế cầu khuẩn ở người trưởng thành

14:38:40 19/06/2024
Theo số liệu giai đoạn 2018 - 2021do Merck trích dẫn từ Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), 8 chủng này chiếm 30% số trường hợp mắc bệnh phế cầu khuẩn xâm lấn ở những người từ 65 t.uổi trở lên.

Thái Lan: Ấn định thời gian xem xét vụ kiện Thủ tướng Srettha Thavisin

14:24:06 19/06/2024
Người phát ngôn của Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp (OAG) Prayut Phetcharakhun cho biết Tòa án Hình sự đã chính chức thụ lý vụ án sáng 18/6, đồng nghĩa ông Thaksin trở thành bị cáo và có thể bị tạm giam.

Trung Quốc: Doanh nghiệp công nghệ kiếm bộn t.iền nhờ dân số già

14:21:41 19/06/2024
Là một trong những xã hội có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, Trung Quốc đại diện cho thị trường béo bở đối với các sản phẩm hướng tới người già.

Trung Quốc nhắm vào thịt lợn từ EU để trả đũa việc Brussels tăng thuế ô tô điện

14:11:52 19/06/2024
Trong một hành động nhằm trả đũa Liên minh châu Âu (EU) tăng thuế đối với xe điện (EV) Trung Quốc, Bắc Kinh đã mở cuộc điều tra bán giá giá mới và có thể sẽ dẫn tới quyết định tăng thuế đối với thịt lợn EU lên hơn 300%.

NATO đầu tư vào các công ty công nghệ

13:57:25 19/06/2024
Động thái này nhằm giúp giải quyết các thách thức về quốc phòng, an ninh và khả năng phục hồi của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Có thể bạn quan tâm

Đỗ Thị Hà đăng story vỏn vẹn 8 chữ, hé lộ bệnh tình khiến netizen lo lắng

Sao việt

17:58:31 19/06/2024
Từ cô đào nương gây xao xuyến, hoa hậu Đỗ Thị Hà bất ngờ để lộ khuôn mặt xuống sắc, vô cùng nhợt nhạt. Thêm vào đó, nàng hậu 2K1 còn khiến fan sắc đẹp lo lắng trước dòng story có hình nền tại bệnh viện, kèm thông tin phải uống rất nhiều...

Quán ăn Độ Mixi hợp tác với Xemesis bị trộm đột nhập, mất sạch tài sản

Netizen

17:58:07 19/06/2024
Một chi nhánh quán cơm tấm do Xemesis cùng 2 người bạn thân là PewPew và Độ Mixi hợp tác vừa bị trộm dùng gạch để đ.ập khóa, mở cửa để vào cửa hàng lấy sạch tài sản ngay giữa đêm.

Chồng không được ly hôn khi vợ mang thai con người khác, chính tôi đã nộp đơn

Góc tâm tình

17:49:37 19/06/2024
Tôi không có quyền bắt chồng trả giá và gánh hậu quả cho sai lầm của mình nên đã chủ động nộp đơn ly hôn khi anh biết đứa con trong bụng là của người đàn ông khác.

Phim Đêm Lãng Mạn Ở Hagwon tuột dốc không phanh dù dàn diễn viên ấn tượng

Phim châu á

17:37:27 19/06/2024
Chuyện tình cô trò của Wi Ha Joon và tình đầu Hyun Bin trong phim Đêm Lãng Mạn Ở Hagwon, dù được đ.ánh giá cao về kịch bản lẫn diễn xuất nhưng khó gỡ gạc về mặt danh tiếng.

Khi hội mỹ nhân Thái, Hàn, Việt "lên đồ" đi làm: Hoa hậu Phương Khánh tối giản, nàng thơ Baifern đa sắc màu

Phong cách sao

17:36:24 19/06/2024
Baifern Pimchanok, Song Hye Kyo và Hoa hậu Trái đất Phương Khánh là những mỹ nhân có phong cách thời trang đáng để học hỏi.

Điều ít biết về 'Messi Thổ Nhĩ Kỳ' 19 t.uổi vừa lập siêu phẩm tại EURO

Sao thể thao

17:36:08 19/06/2024
Bạn gái là cầu thủ bóng rổ, ý nghĩa của màn ăn mừng bàn thắng, lý do thuận chân trái... là những thông tin ít người biết về Arda Guler, sao trẻ đang lên tại EURO 2024.

4 siêu phẩm kinh dị, giật gân sắp đổ bộ rạp Việt mà khán giả tuyệt đối đừng bỏ lỡ

Phim âu mỹ

17:35:57 19/06/2024
Từ giật gân đến hồi hộp, từ bối cảnh thành phố tới nông thôn, quái vật và người sói, danh sách các tác phẩm kinh dị sắp ra rạp tới đây đủ làm cho người hâm mộ thể loại này phải bồn chồn.

Bạn gái HIEUTHUHAI được yêu cầu mời gấp đến 2 Ngày 1 Đêm, lí do là gì?

Tv show

17:34:15 19/06/2024
Trước phản ứng đáng yêu của HIEUTHUHAI, Trường Giang và dàn sao tiếp tục thi nhau trêu ghẹo, còn netizen thì mong chương trình 2 Ngày 1 Đêm mời Mỹ Hàn tham gia làm khách mời

Rosé đăng tâm thư xin lỗi hậu về "nhà mới", giãi bày chuyện không lập công ty

Sao châu á

17:28:21 19/06/2024
Sau khi Rosé của Blackpink ký hợp đồng quản lý với The Black Label, cô nàng bất ngờ đăng tải tâm thư gửi đến người hâm mộ. Nhiều khán giả đã có những bình luận, đ.ánh giá về màn hợp tác này.

Hôm nay nấu gì: Bữa cơm ngon lại dễ nấu cho nhà có khách

Ẩm thực

17:20:07 19/06/2024
Nếu nhà có khách, bạn có thể thực hiện ngay mâm cơm thơm ngon, đơn giản dể nấu này chắc chắn ai dùng cũng thích!

Vụ quán cafe hẹn hò dùng gương quay lén: Xử phạt chủ quán hơn 18 triệu đồng

Tin nổi bật

17:16:43 19/06/2024
Sau khi cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ sự việc, mới đây, chủ quán cà phê hẹn hò ghép đôi, dùng kính một chiều để nam thấy nữ đã bị xử phạt với nhiều sai phạm với số t.iền hơn 18 triệu đồng.