Tràm Chim – vùng đất ngập nước đặc trưng của Đồng Tháp Mười

Vườn quốc gia Tràm Chim có diện tích 7.313ha, được xem là một “Đồng Tháp Mười thu nhỏ” bởi lưu giữ nhiều sinh cảnh đặc trưng của vùng đất ngập nước.

Quần thể hoa súng đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim. (Ảnh: Nhựt An/TTXVN)

Vườn quốc gia Tràm Chim là một trong những điểm du lịch sinh thái tiêu biểu của tỉnh Đồng Tháp, nổi bật với hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng của Đồng Tháp Mười.

Với diện tích 7.313ha, nơi đây là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật, đặc biệt là các loài chim nước, đồng thời là khu Ramsar có tầm quan trọng quốc tế.

Vườn quốc gia Tràm Chim có diện tích 7.313ha, được xem là một “Đồng Tháp Mười thu nhỏ” bởi lưu giữ nhiều sinh cảnh đặc trưng của vùng đất ngập nước.

Tràm Chim được thành lập với mục tiêu bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước và các loài động, thực vật đặc trưng. Năm 1998, nơi đây chính thức trở thành Vườn quốc gia Tràm Chim theo Quyết định số 253/1998/QĐ-TTg ngày 29/12/1998 của Thủ tướng Chính phủ.

Giá trị nổi bật của Tràm Chim nằm ở hệ sinh thái đa dạng. Theo Cổng thông tin Du lịch Đồng Tháp, vườn có khoảng 130 loài thực vật, với những loài tiêu biểu như sen, súng, lúa ma, cỏ ống, năng ống… Đây cũng là nơi cư trú của hàng trăm loài động vật có xương sống, hàng chục loài cá và hơn 198 loài chim nước. Trong số đó, có nhiều loài quý hiếm như ngang cánh trắng, te vàng, bồ nông, gà đãy Java và đặc biệt là sếu đầu đỏ.

Một trong những giá trị quan trọng nhất của Tràm Chim là hệ sinh thái đất ngập nước còn được bảo tồn giữa vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tràm Chim là một trong những phần còn lại quan trọng của hệ sinh thái Đồng Tháp Mười, vùng đất ngập nước trước đây từng trải rộng khoảng 700.000ha. Khu vực này còn lưu giữ những sinh cảnh đặc trưng như đồng cỏ ngập nước theo mùa và các quần thể lúa hoang.

Ngày 22/5/2012, Tràm Chim được công nhận là khu Ramsar thứ tư của Việt Nam và khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới. Danh hiệu này khẳng định giá trị quốc tế của hệ sinh thái đất ngập nước tại đây.

Đối với du khách, Tràm Chim là điểm đến phù hợp để tìm hiểu thiên nhiên và hệ sinh thái vùng Đồng Tháp Mười. Các hoạt động du lịch được tổ chức theo hướng sinh thái, trong đó có các chuyến đi tắc ráng, tham quan bằng đường thủy, đi bộ tìm hiểu cảnh quan và hệ sinh thái, cũng như một số chương trình trải nghiệm gắn với sinh hoạt và sản xuất của cư dân vùng đất ngập nước.

Rừng tràm ngập nước tại Vườn Quốc gia Tràm Chim. (Ảnh: Nhựt An/TTXVN)

Tùy thời điểm trong năm, cảnh quan Tràm Chim có những thay đổi rõ rệt. Mùa nước về, các vùng trũng ngập nước tạo điều kiện cho nhiều loài thủy sinh và chim nước sinh sống. Những cánh sen, súng, đồng cỏ và rừng tràm tạo nên những sinh cảnh đặc trưng của vùng đất ngập nước.

Trong hành trình khám phá Tràm Chim, sếu đầu đỏ là một trong những loài được quan tâm đặc biệt. Đây là loài chim quý hiếm, từng gắn bó với hệ sinh thái Tràm Chim và là đối tượng quan trọng trong công tác bảo tồn.

Đồng Tháp đang triển khai dự án bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn quốc gia Tràm Chim, hướng tới phục hồi sinh cảnh và tạo điều kiện để loài chim này trở lại sinh sống trong môi trường tự nhiên.

Bên cạnh giá trị bảo tồn, Tràm Chim còn có ý nghĩa đối với phát triển du lịch sinh thái của Đồng Tháp. Các hoạt động tham quan được xây dựng dựa trên cảnh quan tự nhiên và hệ sinh thái sẵn có, giúp du khách tìm hiểu về các loài động, thực vật cũng như đời sống của cư dân vùng Đồng Tháp Mười.

Để phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước một cách bền vững tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, cùng với thực hiện những giải pháp phục hồi các loài động vật, thực vật đặc hữu, ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp còn quan tâm hỗ trợ, tạo sinh kế cho người dân ở vùng đệm của Vườn Quốc gia Tràm Chim. Điển hình như mô hình: Phát triển du lịch trải nghiệm (dỡ chà bắt chuột, đánh bắt cá bằng các ngư cụ truyền thống); sản xuất lúa sinh thái; nuôi trữ cá tự nhiên mùa lũ… góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân ở vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim.