Tổng thống Zelensky bất ngờ thay đổi ưu tiên về Crimea

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết việc giành lại bán đảo Crimea hiện chưa phải mục tiêu ưu tiên, song không loại trừ khả năng vấn đề này sẽ được xem xét trong tương lai.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu với báo giới tại Kiev. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo đài RT, trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News, khi được hỏi liệu Crimea – bán đảo đã sáp nhập vào Nga năm 2014 – có “trở lại bàn đàm phán” hay không trong bối cảnh Kiev vẫn từ chối nhượng bộ lãnh thổ, ông Zelensky đáp: “Thật đáng tiếc. Không. Hoặc chưa phải lúc này. Chúng ta sẽ xem, tôi không biết.”

Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh Crimea vẫn “rất quan trọng” đối với Ukraine, nhưng cho rằng ưu tiên trước mắt là “không để mất thêm sinh mạng”.

Đây được xem là sự thay đổi đáng chú ý trong lập trường của ông Zelensky. Trong nhiều năm qua, ông luôn khẳng định Ukraine sẽ giành lại toàn bộ lãnh thổ theo đường biên giới năm 1991, bao gồm cả Crimea. Trước đó, ông từng nói việc này “chỉ là vấn đề thời gian”, nhưng cũng thừa nhận Ukraine hiện không có đủ binh lực, vũ khí và nguồn lực để đạt được mục tiêu đó mà không phải chịu tổn thất rất lớn.

Crimea đã tách khỏi Ukraine sau biến động Maidan năm 2014 và sau đó tổ chức trưng cầu dân ý để sáp nhập vào Nga. Ukraine cùng các nước phương Tây không công nhận kết quả cuộc trưng cầu này.

Về phía Nga, Moskva nhiều lần khẳng định Crimea là một phần lãnh thổ có chủ quyền của Nga và quy chế của bán đảo này không phải chủ đề để đàm phán, đồng thời bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Kiev.

Ông Sergey Tsekov, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Nhà nước Crimea, nhận định phát biểu mới của ông Zelensky là “một bước đi đúng hướng”, nhưng chỉ trích việc nhà lãnh đạo Ukraine vẫn coi Crimea là lãnh thổ của Ukraine.

Năm 2022, Nga cũng tuyên bố sáp nhập các vùng Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia và Kherson sau các cuộc trưng cầu dân ý mà Moskva cho biết đa số người dân ủng hộ. Nga khẳng định mọi giải pháp cho xung đột Ukraine đều phải thừa nhận “thực tế lãnh thổ mới”, bao gồm Crimea và bốn khu vực này.

Phát biểu của Tổng thống Zelensky được đưa ra trong lúc các nỗ lực khởi động lại đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine đang được Mỹ thúc đẩy. Ngày 28/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiếp ông Zelensky tại Nhà Trắng. Hai bên thảo luận về việc nối lại đối thoại với Nga, đồng thời trao đổi về một đề xuất ngừng bắn trên không và tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine. Theo hãng tin Reuters, các quan chức Mỹ và Ukraine cũng đang phối hợp xây dựng một gói đề xuất hòa bình mới để trình phía Nga.

Tuy nhiên, lập trường của hai bên về vấn đề lãnh thổ vẫn còn cách biệt rất lớn. Nga nhiều lần khẳng định việc công nhận Crimea cùng bốn vùng Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia và Kherson là lãnh thổ Nga là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Trong khi đó, Ukraine từ trước đến nay luôn bác bỏ yêu cầu này và khẳng định sẽ không công nhận những thay đổi lãnh thổ do vũ lực tạo ra.

Trong bối cảnh đó, việc ông Zelensky lần đầu nói rằng Crimea “chưa phải lúc” để đưa trở lại ưu tiên và nhấn mạnh mục tiêu trước mắt là “không để mất thêm sinh mạng” được nhiều nhà quan sát coi là dấu hiệu cho thấy Kiev có thể đang điều chỉnh cách tiếp cận trong đàm phán, dù chưa thay đổi lập trường pháp lý về chủ quyền đối với bán đảo này.

Tuy vậy, chưa có dấu hiệu cho thấy Nga sẽ nhượng bộ các yêu cầu cốt lõi của mình, khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn rất khó khăn.