Tổng thống Trump thúc đẩy khuôn khổ hòa bình mới cho Ukraine, lấy Gaza làm mẫu

Tin rằng có cơ hội mới để khởi động lại các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump đang gấp rút xây dựng một khuôn khổ mới nhằm chấm dứt chiến tranh Ukraine, dựa trên thỏa thuận về Gaza mà Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy.

Tòa chung cư bị hư hại sau vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái ở Kiev, Ukraine, ngày 14/11/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Việc xúc tiến nối lại các cuộc đàm phán đã trở thành ưu tiên hàng đầu của tổng thống trong những tuần gần đây, ngay sau khi Mỹ đóng vai trò trung gian cho một lệnh ngừng bắn ở Gaza, theo đài CNN dẫn lời hai nguồn tin thân cận.

Các nguồn tin cho biết thêm Tổng thống Trump đã bày tỏ mong muốn đẩy nhanh tiến trình chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Một số quan chức Mỹ cho hay chính quyền muốn Nga và Ukraine đạt được một thỏa thuận vào cuối năm nay.

Tương tự đề xuất mà chính quyền Tổng thống Trump đưa ra dẫn tới lệnh ngừng bắn ở Gaza, kế hoạch cho Ukraine được xây dựng dưới dạng một danh sách các điểm chính, nêu rõ những cam kết mà mỗi bên phải thực hiện nhằm hướng tới chấm dứt lâu dài cuộc xung đột. Cả hai đề xuất đều kêu gọi ngừng chiến, huy động tài chính toàn cầu cho công cuộc tái thiết và thành lập một hội đồng giám sát các cam kết do ông Trump đứng đầu.

Các nguồn tin cho biết cuộc chiến đang diễn ra, hiện đã bước sang năm thứ tư, khiến Tổng thống Trump ngày càng thất vọng và ông cho rằng mình chưa nhận được sự ghi nhận xứng đáng cho những thành tựu ngoại giao gần đây.

Do đó, một số quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump đã chuyển hướng tập trung trở lại cuộc chiến ở Ukraine, và Mỹ đã cân nhắc mời một số trung gian nước ngoài từng hỗ trợ các cuộc đàm phán liên quan đến Gaza, bao gồm Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, đóng vai trò ngoại giao nổi bật hơn.

Một số điểm tương đồng với thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza xuất hiện trong khuôn khổ hòa bình cho Ukraine được công bố ngày 20/11, mà theo cảnh báo của các quan chức Mỹ, vẫn chưa phải là đề xuất cuối cùng. Giống như lệnh ngừng bắn ở Gaza đang được giám sát bởi “Hội đồng Hòa bình” do Tổng thống Trump đứng đầu, bản dự thảo đề xuất mô tả việc thực thi hòa bình tại Ukraine sẽ “do Hội đồng Hòa bình, đứng đầu là Tổng thống Donald J. Trump, giám sát và bảo đảm”, theo một văn bản mà CNN tiếp cận được. Bản dự thảo cũng bao gồm một số điều kiện do các nhà ngoại giao Nga thúc đẩy và từng bị các quan chức Ukraine bác bỏ trước đây.

Các nguồn tin tiết lộ đặc phái viên Mỹ tại Trung Đông, ông Steve Witkoff, đã làm việc trực tiếp với Đặc phái viên Nga và người đứng đầu Quỹ Đầu tư Quốc gia Nga, Kirill Dmitriev, trong nhiều tháng. Cả hai hiện vẫn đang tích cực soạn thảo dự thảo đề xuất mới này.

Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc riêng rẽ giữa Mỹ và Nga đã khiến một số quan chức châu Âu lo ngại. Việc không được thông báo chi tiết về tiến trình này khiến họ đặt câu hỏi về ý nghĩa của nỗ lực đối với Ukraine – trong bối cảnh các nước EU từ lâu khẳng định Ukraine phải tham gia vào mọi cuộc thảo luận liên quan đến một thỏa thuận hòa bình.

Tối 19/11, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đăng tải trên mạng xã hội X rằng việc chấm dứt chiến tranh sẽ đòi hỏi “một cuộc trao đổi sâu rộng về những ý tưởng nghiêm túc và thực tế”. Ngoại trưởng Rubio nói thêm rằng chính quyền Tổng thống Trump sẽ tiếp tục “xây dựng một danh sách các ý tưởng tiềm năng” để chấm dứt xung đột ở Ukraine, song không cho biết bất kỳ đề xuất cuối cùng nào đang được cân nhắc.

Một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao cho biết Ngoại trưởng Rubio vẫn kiên định với lập trường mà ông nêu ra trong nhiều tháng qua rằng một kết thúc mang tính ngoại giao cho cuộc chiến đòi hỏi cả hai bên phải nhượng bộ, và điều đó không thể xảy ra nếu thiếu đối thoại liên tục.

Động thái mới này diễn ra ngay sau loạt báo cáo gần đây về tình trạng tham nhũng bên trong Ukraine, mà một số quan chức trong chính quyền Mỹ tin rằng sẽ khiến chính phủ Ukraine suy yếu.

Trong khi một số nhà ngoại giao châu Âu cho rằng Washington có thể tận dụng điểm yếu này của Kiev, số khác lại nhận định việc tiếp tục thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình là điều hữu ích. Một nhà ngoại giao châu Âu cho rằng những nỗ lực hiện tại của đặc phái viên Witkoff là bước phát triển tự nhiên trong chiến lược dài hạn của Mỹ nhằm thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình.

Nga đến nay vẫn chưa công khai ủng hộ các nỗ lực đang diễn ra. Điện Kremlin phủ nhận thông tin âm thầm đàm phán với Mỹ về một đề xuất hòa bình cho Ukraine trong tuần này, đồng thời ngày 20/11 tuyên bố “không có diễn biến mới nào” sau hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Trump – Putin tại Alaska hồi tháng 8.

Khi được hỏi liệu Nga và Mỹ có đang nỗ lực hướng tới việc chấm dứt xung đột ở Ukraine hay không, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov trả lời rằng “hiện tại không có bất kỳ cuộc tham vấn nào đang diễn ra. Chắc chắn là có những cuộc tiếp xúc. Nhưng không có tiến trình nào có thể gọi là tham vấn. Điều đó không diễn ra”.