Thông điệp của Kiev từ việc điều UAV vượt 1.500km phá hủy trạm bơm dầu then chốt của Nga

Ngay sau khi Hungary và Slovakia đưa ra tối hậu thư cùng cáo buộc Ukraine ngừng trung chuyển dầu Nga qua đường ống Druzhba, Ukraine xác nhận đã tấn công phá huỷ trạm bơm dầu then chốt của đường ống Druzhba và nói rằng họ “chờ nghe tiếng than vãn” của lãnh đạo chính phủ hai nước Hungary và Slovakia.

Hình ảnh vụ tấn công: Ảnh Telegram/ASTRA

Báo The Kyiv Post của Ukraine chiều 23/2, theo giờ địa phương, cho biết Thủ tướng Hungary Viktor Orbán muốn mua dầu Nga giá rẻ và gây sức ép buộc Kiev phải nhượng bộ các yêu sách của Điện Kremlin. Ông Orbán đã đe dọa phủ quyết gói hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU) cho Ukraine và cắt điện cung cấp cho Ukraine để đạt mục tiêu này.

Kiev đã đáp trả các đe dọa của Budapest, gồm việc chặn khoản vay 90 tỷ euro của EU và cắt điện sang Ukraine cho đến khi dòng dầu quá cảnh qua đường ống Druzhba của Liên bang Nga được khôi phục, bằng cách phá hủy một đoạn then chốt của đường ống dẫn dầu Druzhba sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga vào sáng 23/2.

Trong những giờ đầu sáng 23/2, các thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử tầm xa của Ukraine đã tấn công dữ dội trạm bơm dầu Kaleykino gần thị trấn Almetyevsk, thuộc khu vực Tatarstan, gây hỏa hoạn lớn và buộc phải ngừng hoạt động một nút trung chuyển then chốt trong hệ thống đường ống dẫn dầu Druzhba – huyết mạch chính vận chuyển dầu thô Nga sang Hungary và Slovakia.

Tham gia tấn công có hơn 35 thiết bị bay không người lái, do Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine (USF) vận hành, đã bay khoảng 1.500 km trong không phận Liên bang Nga để đánh trúng nhiều trạm bơm và bể chứa dầu thô tại cơ sở do tập đoàn năng lượng Transneft vận hành, gây ra các đám cháy khiến khói đen bốc cao hàng trăm mét lên bầu trời.

Trong thông báo sáng 23/2, Bộ Quốc phòng Liên bang Nga thừa nhận lực lượng của họ đã giao chiến với “thiết bị bay không người lái của đối phương” trên bầu trời Tatarstan vào rạng sáng cùng ngày, đồng thời tuyên bố đã bắn hạ 35 mục tiêu. Tuy nhiên, không có bình luận chính thức nào về mức độ thiệt hại hay các đòn đánh trúng mục tiêu của Ukraine.

Một bài viết trên báo khu vực RT-Respublika, Tatarstan cũng xác nhận có hoạt động giao tranh với thiết bị bay không người lái của Ukraine trên không phận Almetyevsk, nhưng cho biết nhà chức trách đã kiểm soát hoàn toàn tình hình.

“Tại huyện Almetyevsk của Tatarstan, công tác khắc phục hậu quả sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái đang được tiếp tục. Tất cả các lực lượng khẩn cấp cần thiết đã được triển khai tại hiện trường… Không có mối đe dọa nào đối với công chúng. Tình hình nằm trong tầm kiểm soát,” tuyên bố chính thức được tờ báo đăng tải nêu rõ.

Các đoạn video trên mạng xã hội có định vị địa lý cho thấy đường chân trời tại khu vực Kaleykino rực lên màu cam vì lửa cháy. Thiệt hại đáng kể đã được hãng tin độc lập Astra của Liên bang Nga xác nhận trên cơ sở dẫn lời nhân chứng.

Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đã nhận trách nhiệm về cuộc tấn công trong một bài đăng trên Telegram, mô tả Kaleykino là một trong những “trạm bơm dầu then chốt” của Liên bang Nga.

“Đây là nơi diễn ra quá trình pha trộn dầu từ các khu vực khác nhau trước khi đưa đi xuất khẩu. Trạm này bảo đảm áp suất quan trọng và việc bơm liên tục nguyên liệu trực tiếp vào đường ống dẫn dầu Druzhba, cũng như tới các nhà máy lọc dầu của Tatarstan. Giờ đây, chúng ta có thể chờ nghe tiếng than vãn của (Thủ tướng Hungary Viktor) Orbán và (Thủ tướng Slovakia Robert) Fico”, tuyên bố của Lực lượng Vũ trang Ukraine (AFU) viết.

Hệ thống đường ống Druzhba của Liên bang Nga – mạng lưới vận chuyển dầu được xây dựng từ thời Liên Xô để đưa dầu Nga sang châu Âu tư bản nhằm đổi lấy ngoại tệ mạnh – bắt nguồn từ Tatarstan, nơi tập trung dầu thô từ các khu vực sản xuất lớn như Tây Siberia, dãy Ural và khu vực biển Caspi.

Đến năm 2022, cơ sở bơm và lưu trữ Kaleykino đã trở thành một điểm nghẽn then chốt, với khoảng 100.000 tấn dầu thô – tương đương gần một phần tư lượng dầu xuất khẩu hằng năm của Liên bang Nga – đi qua đây mỗi năm.

Trạm tiếp nhận của hệ thống đường ống dẫn dầu Druzhba giữa Hungary và Nga ở gần thị trấn Szazhalombatta, cách Budapest (Hungary) khoảng 30km về phía Nam, ngày 5/5/2022. Ảnh: AFP/TTXVN

Trước cuộc tập kích thành công hôm 23/2, thiết bị bay không người lái tấn công của Ukraine đã tấn công cơ sở Kaleykino trên tuyến đường ống Druzhba vào ngày 14/1, nhưng kết quả không được công bố.

Đòn đánh vào Kaleykino nối tiếp chuỗi chiến dịch thành công của USF trong suốt tháng 2. Hai nhà máy lọc dầu lớn đã bị tấn công và hư hại, một tại thành phố cận Bắc Cực Ukhta ngày 12/2 và một gần Krasnodar ngày 17/2.

Tiếp đó, cơ sở chế biến khí Neftogorsk tại khu vực Samara bị đánh trúng ngày 19/2; các vệ tinh của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ghi nhận các đám cháy vẫn còn cháy hai ngày sau đó.

Ngày 3/12/2025, một vụ nổ đã xảy ra trên tuyến Druzhba tại khu vực Tambov, mà sau đó nhà chức trách Liên bang Nga gọi là hành động phá hoại liên quan tới các lực lượng Kiev.

Việc vận chuyển dầu của Liên bang Nga qua đường ống Druzhba sang Hungary (và Slovakia) đã bị dừng ngày 27/1 do hư hại trên lãnh thổ Ukraine; các quan chức Ukraine quy trách nhiệm cho một thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga được cho là đã phá hủy các đoạn đường ống và thiết bị tại khu vực Lviv.

Hungary nhận gần như toàn bộ dầu thô nhập khẩu – theo ước tính của ngành năng lượng, khoảng 80-90% – từ Nga thông qua đường ống Druzhba.

Thủ tướng Hungary cáo buộc Ukraine tấn công an ninh năng lượng của Hungary vì lập trường ủng hộ Điện Kremlin và phản đối cuộc chiến của Ukraine nhằm giành lại các vùng lãnh thổ nằm dưới sự kiểm soát của Liên bang Nga.

Trong các bình luận cá nhân trên mạng xã hội ngày 20-21/2, lãnh đạo Hungary cáo buộc Ukraine cố tình không sửa chữa trạm bơm tại Lviv để ngăn Liên bang Nga kiếm tiền từ việc bán dầu cho Hungary.

Ông Orbán nói Budapest sẽ trả đũa bằng cách cắt toàn bộ điện cung cấp từ Hungary sang Ukraine và phủ quyết khoản vay chiến tranh 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine.

Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó lặp lại đe dọa này trên nền tảng X, cáo buộc Kiev vừa vi phạm các cam kết với EU, nhằm gây gián đoạn nguồn cung dầu cho Hungary và đẩy giá nhiên liệu ở nước này lên cao trước bầu cử.

Về phần mình, trong một thông điệp video hôm 22/2, Thủ tướng Robert Fico nói Slovakia sẽ chặn diesel và điện sang Ukraine cho đến khi việc quá cảnh dầu Nga sang Slovakia qua đường ống Druzhba được khôi phục.

Ngày 18/2, Bratislava đã ban bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực dầu mỏ.

Hằng ngày bị Liên bang Nga tấn công, lưới điện của Ukraine phụ thuộc phần lớn vào nhập khẩu điện từ các nước láng giềng.

Trong thời bình, Ukraine nhập khẩu trung bình khoảng 2,1 GW điện mỗi tháng từ các quốc gia EU ở sườn Đông, trong đó Hungary thường cung cấp 40-50% tổng lượng.

Thiệt hại do tên lửa và thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga, cùng với mùa đông tương đối lạnh, đã đẩy tổng mức sử dụng điện nhập khẩu của Ukraine trong tháng 1/2026 lên khoảng 2,45 GW.

Trong các bình luận hôm 23/2 với báo giới tại Brussels, Đại diện cấp cao EU về Chính sách Đối ngoại và An ninh, bà Kaja Kallas, cho biết EU sẽ thảo luận gói trừng phạt Liên bang Nga và sự phản đối của Hungary, đồng thời nhấn mạnh theo quan điểm của bà, việc cung cấp dầu qua đường ống Druzhba cho Hungary không liên quan tới các lệnh trừng phạt của EU đối với Liên bang Nga.

Bà Kallas nói: “Tôi nghĩ hôm nay sẽ chưa có tiến triển, nhưng chắc chắn chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy. Như chúng ta đã nghe những tuyên bố rất cứng rắn từ Hungary, tôi không thực sự thấy họ sẽ thay đổi lập trường này hôm nay… Chúng ta không nên gộp chung những việc vốn không liên quan với nhau.”

Cuộc bầu cử Quốc hội tiếp theo của Hungary dự kiến diễn ra ngày 12/4, với ứng viên dẫn đầu Péter Magyar và đảng trung-hữu Tisza Party (Tôn trọng và Tự do) đang dẫn trước đảng dân túy cực hữu Fidesz của ông Orbán ít nhất 8 điểm phần trăm.

Lập trường của ông Magyar về xung đột Nga-Ukraine là ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, kêu gọi tăng viện trợ quân sự cho Kiev và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Liên bang Nga.