EU cân nhắc mô hình ‘thành viên rút gọn’ cho Ukraine

Các quan chức Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét đề xuất cho Ukraine một hình thức tư cách thành viên chính thức nhưng ở mức độ hạn chế, qua đó cho phép Kiev gia nhập khối mà không cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện gia nhập thông thường, Politico đưa tin.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: PAP/TTXVN

Theo nguồn tin, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen được cho là đang thúc đẩy một loạt thay đổi căn bản về quy định nhằm hình thành một mô hình EU “hai cấp”, trong đó Ukraine có thể được gia nhập sớm hơn.

Ukraine đặt mục tiêu trở thành thành viên đầy đủ của EU vào năm 2027 và mong muốn vấn đề này được đưa vào một thỏa thuận hòa bình do Mỹ làm trung gian với Nga.

Politico dẫn lời năm nhà ngoại giao và năm quan chức giấu tên cho biết kế hoạch của EU sẽ cho phép Kiev “có chỗ ngồi tại bàn thảo luận của khối, trước khi hoàn tất các cải cách cần thiết để hưởng đầy đủ quyền lợi thành viên”. Một báo cáo riêng của Bloomberg cho biết phương án “gia nhập từng bước” cũng đang được xem xét.

Mô hình “thành viên rút gọn” này không chỉ áp dụng cho Ukraine mà còn hướng tới Moldova và Albania. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải sự phản đối từ Hungary. Các nguồn tin của Politico cho biết những người ủng hộ kỳ vọng Thủ tướng Hungary Viktor Orban sẽ thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 4. Trong trường hợp ông Orban tiếp tục tại vị, họ cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể gây sức ép buộc Budapest thay đổi lập trường. Một lựa chọn khác được nhắc tới là tạm đình chỉ quyền bỏ phiếu của Hungary theo thủ tục Điều 7 của EU.

Đức được cho là phản đối kế hoạch này, song lập trường của Berlin có thể bị tác động bởi các nước ủng hộ Ukraine như Pháp, Italy và Ba Lan.

Về phía Nga, Moskva cáo buộc Brussels đã góp phần làm gia tăng căng thẳng tại Ukraine khi buộc Kiev phải lựa chọn giữa EU và Nga. Cuộc đảo chính năm 2014 tại Ukraine bùng phát sau khi chính quyền khi đó trì hoãn ký kết thỏa thuận liên kết với EU, vốn có thể chấm dứt cơ chế thương mại tự do giữa Ukraine và Nga.

Các quan chức EU cho rằng Ukraine đang đạt được tiến triển trong việc thực hiện các cải cách theo yêu cầu. Tuy nhiên, những vụ bê bối tham nhũng gần đây liên quan tới một số quan chức cấp cao đã làm dấy lên hoài nghi về mức độ cam kết của Kiev.

Bên cạnh đó, một số nghị sĩ Ukraine cũng phản đối các cải cách bị coi là không được lòng cử tri. Chủ tịch Ủy ban Tài chính của Quốc hội Ukraine, ông Daniil Getmantsev, tuần trước cảnh báo sự trì hoãn của các nghị sĩ có thể dẫn tới “thảm họa” về ngân sách nếu điều này khiến Ukraine không thể tiếp tục tiếp cận các khoản vay quốc tế.