Venezuela tiến gần thỏa thuận chuyển 31 tấn vàng dự trữ từ Anh sang Mỹ

Chính phủ Venezuela và phe đối lập đang tiến gần thỏa thuận chuyển 31 tấn vàng dự trữ từ Ngân hàng Trung ương Anh sang Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, qua đó mở đường cho Caracas tiếp cận nguồn tài chính phục vụ tái thiết đất nước.

Hình minh hoạ vàng thỏi. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)

Theo báo chí Anh, thỏa thuận đang được xây dựng sẽ trao cho chính quyền lâm thời của bà Delcy Rodriguez quyền kiểm soát pháp lý đối với số vàng trị giá khoảng 4 tỷ USD. Tuy nhiên, Caracas sẽ không được phép bán ngay lượng vàng này.

Thay vào đó, chính phủ Venezuela có thể sử dụng vàng làm tài sản bảo đảm để vay vốn, phục vụ chi tiêu công và công cuộc tái thiết sau trận động đất kép nghiêm trọng hồi tháng 6.

Thỏa thuận chưa được hoàn tất và các bên vẫn cần thời gian giải quyết những vấn đề kỹ thuật. Nếu được ký kết, đây sẽ là một trong những kết quả cụ thể đầu tiên của tiến trình đàm phán do Mỹ hậu thuẫn giữa chính quyền lâm thời và phe đối lập Venezuela.

Khép lại tranh chấp kéo dài 7 năm

Số vàng trên trở thành tâm điểm tranh chấp từ năm 2019, khi Mỹ, Anh và một số nước công nhận lãnh đạo đối lập Juan Guaido, khi đó là Chủ tịch Quốc hội Venezuela, là tổng thống hợp pháp của nước này.

Phe đối lập sau đó tuyên bố có quyền kiểm soát các thỏi vàng mà Ngân hàng Trung ương Venezuela gửi tại kho của Ngân hàng Trung ương Anh. Cuộc chiến pháp lý từng được đưa lên Tòa án Tối cao Anh nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Vừa qua, chính phủ và phe đối lập Venezuela thông báo đang phối hợp nhằm khai thông quyền tiếp cận 31 tấn vàng. Tuy nhiên, phe đối lập yêu cầu thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ để ngăn nguồn dự trữ này bị sử dụng sai mục đích, sau nhiều năm cáo buộc chính quyền theo đường lối xã hội chủ nghĩa tham nhũng và quản lý kinh tế yếu kém.

Một nhân vật đối lập tham gia đàm phán cho biết số vàng sẽ được chuyển sang Mỹ, nhưng bà Rodriguez không được trực tiếp tiếp cận. Việc sử dụng tài sản này sẽ chịu sự giám sát và các hạn chế nhất định.

Ngân hàng Trung ương Anh cho biết chưa thể thực hiện bất kỳ chỉ thị nào cho đến khi có phán quyết mới của tòa án Anh xác định rõ bên nào có thẩm quyền pháp lý đối với tài khoản. Điều này đòi hỏi các bên trong vụ kiện phải đề nghị tòa án giải quyết tranh chấp.

Thỏa thuận về vàng, nếu được thông qua, sẽ đánh dấu bước đi mới trong quá trình cộng đồng quốc tế nối lại quan hệ với Venezuela. Tiến trình này được thúc đẩy sau cuộc đột kích của Mỹ dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Washington sau đó dỡ bỏ một phần các biện pháp trừng phạt đối với nền kinh tế Venezuela.

Đến tháng 4/2026, Quỹ Tiền tệ Quốc tế nối lại quan hệ chính thức với Caracas sau 7 năm gián đoạn, cho phép chính phủ Venezuela tiếp cận các khoản tiền đang được giữ tại tổ chức này.

Bà Rodriguez, người giữ chức phó tổng thống trước khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo lâm thời hồi tháng 1, đang tìm kiếm các nguồn lực để phục hồi nền kinh tế. Tăng trưởng của Venezuela đã thấp hơn dự kiến ngay cả trước khi xảy ra trận động đất kép.

Các cuộc thương lượng do Mỹ hậu thuẫn còn nhằm tạo điều kiện tổ chức một cuộc bầu cử mới tại Venezuela. Trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Maduro tuyên bố giành chiến thắng, dù kết quả kiểm phiếu độc lập do phe đối lập công bố cho thấy ông thất bại với cách biệt lớn.

Một phái đoàn đối lập đang có mặt tại Caracas để đàm phán với đại diện chính phủ do ông Jorge Rodriguez, Chủ tịch Quốc hội đương nhiệm, dẫn đầu.

Đàm phán về số vàng diễn ra trong lúc Anh và Venezuela nhất trí nâng cấp quan hệ ngoại giao. London sẽ khôi phục vị trí đại sứ tại Caracas và tuyên bố hoan nghênh các cuộc thảo luận về việc tổ chức bầu cử mới.

Chính phủ Anh khẳng định không tham gia vụ kiện xác định quyền kiểm soát vàng và không thể can thiệp vào tiến trình pháp lý độc lập. London đồng thời tiếp tục ủng hộ một quá trình chuyển giao quyền lực dân chủ, phản ánh nguyện vọng của người dân Venezuela.