Thời điểm dễ khiến bệnh tim trở nặng

Thời tiết trở lạnh cũng là thời điểm các bệnh lý về tim mạch có nguy trở nặng, thậm chí có thể gây đột quỵ.

Thời điểm dễ khiến bệnh tim trở nặng - Hình 1

Các bệnh lý tim mạch có thể diễn biến nặng hơn khi nhiệt độ xuống thấp. Ảnh: Pexels.

Thời tiết là một trong những yếu tố tác động lớn đến sức khỏe của người mắc bệnh tim mạch. Khi nhiệt độ tăng cao, tim phải làm việc liên tục, làm tăng nguy cơ đau tim, loạn nhịp tim (nhịp tim không đều) và suy tim. Khi nhiệt độ hạ dần, người mắc bệnh tim có thể xuất hiện các triệu chứng như tim đập nhanh, huyết áp tăng, thiếu oxy…

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y khoa Anh cho thấy nguy cơ bị đau tim tăng khoảng 2% mỗi khi nhiệt độ giảm 1 độ C.

Theo Verywell Health, thời tiết lạnh buộc cơ thể phải điều chỉnh để duy trì nhiệt độ cơ thể bên trong. Ở người mắc bệnh tim, những điều chỉnh này có thể gây áp lực lớn lên tim.

Nguyên nhân là thời tiết lạnh khiến mạch máu co lại, làm hẹp lòng mạch. Khi mạch máu co hẹp, huyết áp tăng lên, buộc tim phải co bóp mạnh hơn để bơm máu qua các mạch máu hẹp trong cơ thể.

Nếu hệ thống tim mạch của bạn khỏe mạnh, sự co thắt mạch máu này thường không gây vấn đề. Tuy nhiên, nếu bạn mắc bệnh động mạch vành (có mảng bám trong động mạch), tình trạng này có thể dẫn đến tắc nghẽn động mạch, gây đau tim. Ngoài ra, nhiệt độ quá lạnh có thể khiến máu trở nên đặc và dính hơn, thậm chí dẫn đến hình thành cục máu đông, làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.

Mùa lạnh cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp trên, đặc biệt là bệnh cúm. Khi cơ thể bị viêm nhiễm, hệ miễn dịch suy giảm, làm mất tính ổn định của động mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đau tim hoặc nhồi máu cơ tim.

Theo Medical News Today, để bảo vệ sức khỏe tim mạch, người mắc bệnh tim nên hạn chế thời gian và cường độ tiếp xúc với thời tiết lạnh. Điều này có thể thực hiện bằng cách:

Mặc nhiều lớp quần áo và đội mũ ấm để duy trì nhiệt độ cơ thể.

Tránh gió mạnh và khu vực ẩm ướt.

Hạn chế hoặc tránh uống rượu trong thời tiết lạnh, vì rượu có thể tạo cảm giác sai lầm rằng cơ thể đang ấm.

Nghỉ ngơi thường xuyên khi hoạt động thể chất và tránh làm việc quá sức.

Thường xuyên vào trong nhà để làm ấm nếu phải ở ngoài trời trong thời gian dài.

Ăn các bữa ăn nóng và uống đồ uống ấm là cách phù hợp để làm ấm cơ thể khi lạnh.

Ngoài ra, duy trì hoạt động và tập thể dục trong nhà khi thời tiết lạnh bên ngoài cũng rất quan trọng. Tập thể dục đều đặn có thể giúp trì hoãn hoặc ngăn ngừa các bệnh tim mạch phát triển.

Huyết áp cao khi trời lạnh phải làm sao?

Trong trường hợp huyết áp tăng và không phát hiện, xử trí kịp thời có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm thậm chí tử vong.

Huyết áp cao khi trời lạnh phải làm sao? - Hình 1

Huyết áp có thể tăng vọt khi đột ngột ra ngoài trời lạnh hoặc khi đi tắm rửa vào mùa đông.

Hỏi: Mẹ tôi từng gặp tình trạng tăng huyết áp đột ngột khi trời lạnh. Có cách nào để phòng ngừa tình trạng này và nếu bị tăng huyết áp đột ngột tôi cần làm gì? (Mai Thị V - Hưng Yên)

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Huyền (khoa Nội tim mạch - Bệnh viện 19-8) ,thời tiết lạnh có thể gây ảnh hưởng đến huyết áp và làm tăng huyết áp.

Huyết áp cao khi trời lạnh

Khi nhiệt độ giảm sâu, cơ thể sẽ tăng tiết catecholamin trong máu. Điều này sẽ làm mạch máu co lại và dẫn tới tăng áp lực trong lòng mạch từ đó gây ra tình trạng tăng nhịp tim, tăng huyết áp. Những người cần theo dõi thường xuyên huyết áp khi thời tiết lạnh là:

Người mắc bệnh tăng huyết áp

Người già, người cao tuổi đặc biệt là những người có mắc các bệnh lý nền như tim mạch, đái tháo đường, mỡ máu...

Một số người có nguy cơ cao như: thường xuyên hút thuốc lá, ăn mặn, béo phì, tăng cholesterol...

Trong trường hợp huyết áp tối đa vượt quá mức 180 mmHg sẽ rất đáng lo ngại. Với những người có tiền sử cao huyết áp có thể huyết áp sẽ tăng mạnh đến 200 mmHg. Trong trường hợp nếu không phát hiện và dùng thuốc kịp thời có thể dẫn đến vỡ mạch máu não và tử vong.

Các dấu hiệu và cách xử trí khi bị tăng huyết áp

Người bệnh cần lưu ý những dấu hiệu cảnh báo tăng huyết áp để có cách xử trí kịp thời:

Cảm thấy đau đầu hoặc đau xung quanh đầu

Chóng mặt

Mặt có cảm giác nóng bừng hoặc cơn nóng đầu, nóng mặt giống bốc hỏa

Tức ngực, hồi hộp

Cách tốt nhất, người bệnh nên thường xuyên kiểm tra huyết áp mỗi ngày hoặc bất kỳ lúc nào cảm thấy bất thường để sớm phát hiện cơn tăng huyết áp. Bởi chỉ căn cứ vào những triệu chứng trên không thể chẩn đoán được tăng huyết áp.

Tăng huyết áp đột ngột nên làm gì?

Với trường hợp người bệnh còn tỉnh táo, cần có người bệnh nằm nghỉ ngơi nơi thông thoáng. Có thể sử dụng một số thuốc hạ áp sau đó đo lại huyết áp sau 15 phút, có thể sử dụng dòng nifedipine hoặc captopril. Nếu tình trạng tăng huyết áp không cải thiện cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Nếu bệnh nhân hơi thở yếu hoặc không thấy nhịp tim cần ngay lập tức sơ cứu hà hơi thổi ngạt kết hợp hô hấp nhân tạo ép tim ngoài lồng ngực.

Trường hợp người bệnh đã hôn mê thì cần thận trọng khi sơ cứu vì cần giữ cho đường thở của người bệnh thông thoáng. Người bệnh cần được nằm nghiêng về một bên, sẽ thuận tiện cho trường hợp có chất dịch bên trong cơ thể chảy ra ngoài, không gây chèn ép đường thở.

Phòng ngừa tăng huyết áp trong mùa lạnh

Để kiểm soát tốt huyết áp trong mùa đông, hạn chế nguy cơ tăng huyết áp người bệnh cần chủ động thực hiện các biện pháp sau:

Với những người có bệnh lý nền hoặc mắc tăng huyết áp cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ. Người bệnh cần đo huyết áp hàng ngày, tái khám định kỳ, không tự ý bỏ thuốc hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc để điều trị bệnh.

Duy trì lối sống khoa học, lành mạnh bằng cách: Ăn nhạt (dưới 5g muối/ngày), tăng cường các loại rau xanh, trái cây trong khẩu phần ăn hàng ngày, ăn giàu năng lượng.

Uống đủ nước, nên ưu tiên uống nước ấm và chia nhỏ làm nhiều lần uống trong ngày. Không để tình trạng cảm thấy khát mới uống nước.

Hạn chế rượu bia và các chất kích thích. Đây chính là nguyên nhân khiến mạch máu bị giãn ra, nếu gặp thời tiết lạnh sẽ dễ dẫn đến cơn tăng huyết áp gây đột quỵ não.

Ngủ đủ giấc từ 7-8 tiếng/ngày, tránh xa căng thẳng, stress.

Giữ ấm cơ thể đặc biệt là vùng đầu, cổ và tay chân. Không nên ra ngoài khi trời quá lạnh, lúc sáng sớm hoặc quá khuya.

Duy trì hoạt động thể dục thể thao khoảng 30 phút mỗi ngày. Tuy nhiên cần lưu ý thời tiết, thời gian và cường độ tập luyện phù hợp. Có

thể luyện tập trong nhà nơi kín gió.
Với người có nhiều yếu tố nguy cơ nên thăm khám sức khỏe trước mỗi đợt lạnh để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Thời điểm ăn đồ ngọt tốt nhất để kiểm soát đường huyếtThời điểm ăn đồ ngọt tốt nhất để kiểm soát đường huyết
18:42:44 01/04/2026
9 đồ uống giàu magie giúp ngủ ngon, giảm mệt mỏi9 đồ uống giàu magie giúp ngủ ngon, giảm mệt mỏi
07:12:22 02/04/2026
Bé trai sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp sau khi uống sữa hộp pha sẵnBé trai sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp sau khi uống sữa hộp pha sẵn
10:50:42 01/04/2026
Bé gái 15 tháng tuổi bị ô tô cán qua hồi phục kỳ diệuBé gái 15 tháng tuổi bị ô tô cán qua hồi phục kỳ diệu
22:11:39 01/04/2026
Ca tay chân miệng tăng vọt, chuyên gia khuyến cáo 5 nguyên tắc phòng bệnhCa tay chân miệng tăng vọt, chuyên gia khuyến cáo 5 nguyên tắc phòng bệnh
08:58:15 02/04/2026
Cứ đau là dán cao, xoa dầu nóng: 3 rủi ro nhiều người bỏ quaCứ đau là dán cao, xoa dầu nóng: 3 rủi ro nhiều người bỏ qua
17:04:10 01/04/2026
4 lầm tưởng về đường huyết và cách kiểm soát hiệu quả theo chuyên gia4 lầm tưởng về đường huyết và cách kiểm soát hiệu quả theo chuyên gia
09:05:06 02/04/2026
Triệu chứng mắc biến thể Covid-19 'Ve sầu'Triệu chứng mắc biến thể Covid-19 'Ve sầu'
10:43:07 01/04/2026

Tin đang nóng

Lee Min Ho kết hôn vào tháng 5Lee Min Ho kết hôn vào tháng 5
18:27:50 02/04/2026
Bích Phương không thể ngăn Tăng Duy Tân nữa rồi!Bích Phương không thể ngăn Tăng Duy Tân nữa rồi!
20:34:14 02/04/2026
Vì "không đủ vâng lời", Song Hye Kyo bị nhà chồng cũ hắt hủi ra mặtVì "không đủ vâng lời", Song Hye Kyo bị nhà chồng cũ hắt hủi ra mặt
20:20:51 02/04/2026
Mỹ dỡ bỏ trừng phạt Tổng thống lâm thời VenezuelaMỹ dỡ bỏ trừng phạt Tổng thống lâm thời Venezuela
19:11:24 02/04/2026
Không tin được đây là ca sĩ tỷ phú giàu nhất thế giới, nhan sắc xuống cấp đến mức này rồi sao?Không tin được đây là ca sĩ tỷ phú giàu nhất thế giới, nhan sắc xuống cấp đến mức này rồi sao?
20:38:31 02/04/2026
Dư luận Hàn Quốc phẫn nộ sau vụ đạo diễn bị đánh dẫn đến chết nãoDư luận Hàn Quốc phẫn nộ sau vụ đạo diễn bị đánh dẫn đến chết não
21:01:02 02/04/2026
Bất ngờ với giá trị số vàng Lệ Quyên nhận được trong ngày sinh nhậtBất ngờ với giá trị số vàng Lệ Quyên nhận được trong ngày sinh nhật
21:17:33 02/04/2026
Tổng thống Trump lần đầu phát biểu trước toàn quốc về xung đột IranTổng thống Trump lần đầu phát biểu trước toàn quốc về xung đột Iran
20:12:11 02/04/2026

Tin mới nhất

Cấp cứu người hoại tử chi nguy kịch bằng kỹ thuật "lần đầu tiên ở Việt Nam"

Cấp cứu người hoại tử chi nguy kịch bằng kỹ thuật "lần đầu tiên ở Việt Nam"

10:41:13 02/04/2026
Kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser vừa được một bệnh viện ở TPHCM áp dụng, mở ra cơ hội điều trị tối ưu cho các trường hợp tắc hẹp động mạch chi dưới.
Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin

Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin

09:01:41 02/04/2026
Theo các nhà nghiên cứu, nếu không được cung cấp đủ sắt, các tế bào beta sẽ không thể trưởng thành đúng cách, thậm chí có thể chết sớm. Điều này làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đườ...
Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi "được sinh ra lần nữa"

Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi "được sinh ra lần nữa"

08:58:53 02/04/2026
Sau 27 năm sống trong bóng tối mờ nhòe, người mẹ lần đầu nhìn rõ các con. Ánh sáng trở lại từ một nghĩa cử hiến tặng đã biến mất mát thành hy vọng cho những cuộc đời khác.
Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

16:39:31 01/04/2026
Cục Quản lý Dược cũng đề nghị cơ sở bán buôn, bán lẻ, cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc ngừng kinh doanh, cung cấp, cấp phát lô thuốc bị thu hồi nêu trên, thông báo và tổ chức thu hồi, tiếp nhận toàn bộ lô thuốc bị thu hồi nêu trên, trả thu...
Cảnh báo chủng virus EV71 độc lực cao khiến bệnh tay chân miệng trở nặng nhanh

Cảnh báo chủng virus EV71 độc lực cao khiến bệnh tay chân miệng trở nặng nhanh

11:11:08 01/04/2026
PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Số ca bệnh TCM nặng tại khu vực phía Nam, trong đó có tỉnh Đồng Nai đang có xu hướng tăng.
Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

11:03:28 01/04/2026
Sau khi biết thông tin một số người đi xét nghiệm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa và phát hiện dương tính với giun lươn thì nhiều người dân đã chủ động phòng bệnh.
Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

10:53:32 01/04/2026
Đặc biệt, một hệ thống thông tin liên lạc xuyên suốt đã được thiết lập, đảm bảo mọi ca bệnh nghi ngờ đều được báo cáo kịp thời qua đường dây nóng 24/7 để trạm y tế phối hợp xử lý nhanh chóng.
Nghiên cứu 460.000 người: Tác dụng bất ngờ từ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày

Nghiên cứu 460.000 người: Tác dụng bất ngờ từ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày

10:34:59 31/03/2026
Cà phê là thức uống được yêu thích hàng đầu trên thế giới. Không chỉ vậy, nó còn mang lại nhiều lợi ích như giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bệnh tim, bệnh gan và một số loại ung thư.
Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

09:10:14 31/03/2026
Phao câu gà, phần thịt béo nằm ở cuối thân gà, từ lâu được nhiều người ưa chuộng nhờ vị ngậy và giòn. Tuy nhiên, đây cũng là bộ phận tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách.
5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

09:00:46 31/03/2026
Sau tuổi 40, khả năng xử lý rượu của cơ thể giảm đi. Gan cần nhiều thời gian hơn để loại bỏ nó khỏi hệ thống. Do đó, tốt nhất nên thay thế bằng nước khoáng có ga, trà xanh hoặc cà phê đen.
5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

08:51:57 31/03/2026
Thay vì gò bó vào một khuôn mẫu duy nhất, bạn có thể linh hoạt kết hợp các nguyên tắc này: chọn dầu ô liu của Địa Trung Hải, bớt muối theo DASH và ăn nhiều rau quả sẫm màu theo hướng thực vật.
Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

08:42:19 31/03/2026
Hàm lượng sắt dồi dào trong cá cơm còn giúp tăng cường lưu thông máu, ngăn ngừa thiếu máu và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, omega-3 và vitamin còn giúp tăng cường chức năng não bộ, cải thiện khả năng tập trung và giảm viêm.

Có thể bạn quan tâm

Trấn Thành: Xem MV Quỳnh Anh Shyn tưởng của CL hay Lady Gaga

Trấn Thành: Xem MV Quỳnh Anh Shyn tưởng của CL hay Lady Gaga

Nhạc việt

00:28:02 03/04/2026
Tối 2/4, Quỳnh Anh Shyn chính thức phát hành MV Girl Phố, đánh dấu bước ngoặt chính thức lấn sân ca hát chuyên nghiệp.
Trung Quốc mới có 1 phim ngôn tình gây nghiện cực mạnh: Nam chính trời sinh làm tổng tài, đẹp đôi với cả thế giới

Trung Quốc mới có 1 phim ngôn tình gây nghiện cực mạnh: Nam chính trời sinh làm tổng tài, đẹp đôi với cả thế giới

Phim châu á

00:24:45 03/04/2026
Ngụy Triết Minh đang gây chú ý với bộ phim truyền hình Em Là Niềm Vui Đến Muộn, đóng cặp với nữ diễn viên Trịnh Hợp Huệ Tử.
Việt Nam mới có 1 mỹ nhân cổ trang xinh đáo để: Hào quang từ đầu đến chân, lả lướt mướt mắt vô cùng

Việt Nam mới có 1 mỹ nhân cổ trang xinh đáo để: Hào quang từ đầu đến chân, lả lướt mướt mắt vô cùng

Phim việt

00:07:50 03/04/2026
Dù là tân binh màn ảnh nhưng từ ánh mắt đến thần thái của nàng Hến Dẹo đều được trau chuốt để thể hiện tính cách nhân vật một cách tự nhiên.
Viện trưởng Khánh Thi không còn sợ hãi, con trai Cục trưởng Xuân Bắc gây sốt

Viện trưởng Khánh Thi không còn sợ hãi, con trai Cục trưởng Xuân Bắc gây sốt

Sao việt

23:59:32 02/04/2026
Kiện tướng dancesport Khánh Thi chụp bộ ảnh đánh dấu tuổi 44. Con trai của Cục trưởng Xuân Bắc gây sốt khi khoe bố.
Đặng Tụy Văn từng sống như 'người hầu' để nuôi ước mơ làm diễn viên

Đặng Tụy Văn từng sống như 'người hầu' để nuôi ước mơ làm diễn viên

Sao châu á

23:52:57 02/04/2026
Đặng Tụy Văn vừa tròn 60 tuổi, những năm gần đây tuy cô tập trung phát triển sự nghiệp ở Trung Quốc đại lục, nhưng những tác phẩm kinh điển từng thực hiện tại TVB vẫn thường được khán giả nhắc đến.
Sharon Stone thừa nhận trả giá đắt vì cảnh 'nóng' trong 'Bản năng gốc'

Sharon Stone thừa nhận trả giá đắt vì cảnh 'nóng' trong 'Bản năng gốc'

Sao âu mỹ

23:50:03 02/04/2026
Sharon Stone tiết lộ bà bị xem là kẻ lẳng lơ, thô tục vì cảnh nóng trong phim Bản năng gốc. Minh tinh cũng phản đối việc lạm dụng những cảnh gợi dục thô thiển, trần trụi trên màn ảnh.
Phương Anh Đào nói về phim mới của Đoàn Thiên Ân

Phương Anh Đào nói về phim mới của Đoàn Thiên Ân

Hậu trường phim

23:18:34 02/04/2026
Mới đây, trên trang cá nhân, Phương Anh Đào đăng tải bài viết chia sẻ cảm nhận sau khi xem bộ phim Hẹn Em Ngày Nhật Thực, nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng.
Chevron bác bỏ cáo buộc thao túng giá xăng

Chevron bác bỏ cáo buộc thao túng giá xăng

Thế giới

21:36:55 02/04/2026
Kiến nghị được nộp hôm 26/3 vừa qua, nhắm vào vụ kiện tập thể được khởi xướng trước đó vào cuối năm 2025, trong đó nguyên đơn cho rằng các công ty đã phối hợp để nâng giá xăng một cách bất hợp pháp bằng cách trình bày sai lệch chi phí t...
Tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4: Kim Ngưu một bước lên mây, dễ bị ghen tị

Tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4: Kim Ngưu một bước lên mây, dễ bị ghen tị

Trắc nghiệm

21:27:35 02/04/2026
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4, Kim Ngưu có cơ hội sẽ vụt sáng, vượng lên khiến nhiều người ghen tị. Cự Giải đừng quá khiêm tốn, sẽ phải chịu thiệt thòi.
Không chỉ ASIAD hay LCK, Ruler hoàn toàn có thể đối diện cái kết tệ hơn nữa

Không chỉ ASIAD hay LCK, Ruler hoàn toàn có thể đối diện cái kết tệ hơn nữa

Mọt game

21:03:01 02/04/2026
Không chỉ ASIAD hay LCK, Ruler hoàn toàn có thể đối diện cái kết tệ hơn nữa Ruler có thể đối diện cái kết còn tệ hơn rất nhiều
Mỹ nhân đẹp nhất thế giới khó đánh bại: Được Bộ Văn hóa vinh danh, tài sản nghìn tỷ đếm không xuể

Mỹ nhân đẹp nhất thế giới khó đánh bại: Được Bộ Văn hóa vinh danh, tài sản nghìn tỷ đếm không xuể

Nhạc quốc tế

20:48:50 02/04/2026
Ở thời điểm hiện tại, LISA hoàn toàn thoát khỏi khuôn khổ của một thần tượng Kpop đơn thuần để vươn mình thành một ngôi sao toàn cầu.