Số ca nhiễm virus Tây sông Nile gia tăng khắp châu Âu

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo các nước châu Âu cần tăng cường giám sát muỗi và đẩy mạnh truyền thông y tế công cộng, trong bối cảnh số ca nhiễm virus Tây sông Nile (West Nile) đang tiếp tục tăng trên khắp châu lục.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, dù nguy cơ nhiễm bệnh nhìn chung vẫn ở mức thấp, WHO khuyến cáo những người sống hoặc di chuyển đến các khu vực có dịch cần tự bảo vệ khỏi muỗi đốt và lưu ý các triệu chứng của thể bệnh nặng.

Theo WHO, Hy Lạp hiện ghi nhận số ca nhiễm virus Tây sông Nile cao nhất, với 21 trường hợp, trong đó 14 ca mắc mới chỉ trong tuần qua. 20 bệnh nhân đã gặp biến chứng ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương như viêm não hoặc viêm màng não, và 13 người vẫn đang nằm viện. Trong khi đó, Italy là nơi virus lây lan trên diện rộng nhất, với 21 ca tại 17 khu vực khác nhau. Tây Ban Nha, Romania và Bắc Macedonia mỗi nước ghi nhận hai ca.

Tiến sĩ Hans Henri P. Kluge, Giám đốc WHO khu vực châu Âu, cho biết “virus Tây sông Nile không phải mối đe dọa mới, nhưng các điều kiện hiện nay khiến virus lây lan và thay đổi rất nhanh”. Nhiệt độ tăng và mùa Hè kéo dài hơn giúp muỗi sống lâu hơn và phát tán virus trên phạm vi rộng hơn.

Tiến sĩ Hans Henri P. Kluge lưu ý khoảng 1 trong số 150 người nhiễm sẽ tiến triển thành thể nặng, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, có thể gây tử vong. Thông thường, từ 70 – 80% số người nhiễm virus không xuất hiện triệu chứng. Một số người có triệu chứng có thể bị sốt, đau đầu, đau cơ và buồn nôn. WHO khuyến cáo người dân mặc quần áo dài, dùng thuốc chống côn trùng và dọn sạch các vũng nước tù đọng quanh nhà, nơi muỗi sinh sản.

Virus Tây sông Nile chủ yếu lây qua muỗi đã hút máu chim nhiễm bệnh. Dù đã ghi nhận các trường hợp lây qua truyền máu, ghép tạng, thai kỳ hoặc cho con bú, những ca như vậy vẫn hiếm. Hiện cũng không có bằng chứng cho thấy virus lây qua tiếp xúc thông thường giữa người với người.

Tại châu Âu, phần lớn ca nhiễm xảy ra từ cuối Xuân đến mùa Thu, thường đạt đỉnh trong khoảng tháng 7 – 9. Hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho người, trong khi việc chăm sóc chỉ giới hạn ở giảm triệu chứng cùng điều trị hỗ trợ.

Với nước Bỉ, đây là mối lo ngại còn khá mới. Virus Tây sông Nile lần đầu tiên được phát hiện tại Bỉ vào tháng 8/2025, thông qua chương trình giám sát chim hoang dã, khi ba con chim thuộc họ quạ dương tính. Đến tháng 9 và 10 cùng năm, đã có thêm bốn con chim nhiễm bệnh được xác định. Giải trình tự gene cho thấy chủng virus thuộc dòng (lineage) 2, tương đồng với các chủng đang lưu hành ở nhiều nơi khác tại châu Âu. Nhưng đây lại là bằng chứng cho thấy virus đã bắt đầu lưu hành tại địa bàn.

Giới chức y tế Bỉ coi đây là hồi chuông cảnh báo và đang cố gắng hoàn thiện một kế hoạch ứng phó cấp quốc gia trong năm 2026 này. Song song với đó, Bỉ cũng tiến hành theo dõi sát muỗi vằn (Aedes albopictus) có thể lây truyền virus Tây sông Nile bên cạnh sốt xuất huyết, Zika và chikungunya. Muỗi vằn được ghi nhận lần đầu tại Bỉ năm 2000, xâm nhập qua đường nhập khẩu lốp xe cũ, và gần như năm nào cũng xuất hiện trở lại từ năm 2013 qua buôn bán lốp xe cũ, cây “trúc phát tài” hoặc theo xe cộ từ các nước láng giềng. Theo Viện Y học nhiệt đới Antwerp (ITM), loài muỗi này chưa định cư ổn định tại Bỉ, nhưng các quần thể đã hình thành ở miền bắc Pháp và Đức – chỉ cách biên giới Bỉ khoảng 150 km, đòi hỏi phải giám sát chặt để đánh giá nguy cơ lây truyền virus.