Ukraine đối mặt tình thế cấp bách, ông Zelensky gửi câu hỏi khó cho Mỹ

Tổng thống Ukraine muốn Mỹ đưa ra lời giải thích cho những động thái bất thường gần đây trong việc hỗ trợ Kiev đối phó chiến dịch quân sự của Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: AFP).

Trong một cuộc họp trực tuyến với các nghị sĩ đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ từ cả Thượng viện lẫn Hạ viện Mỹ hôm 19/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thông báo cho các nhà lập pháp Mỹ về những thách thức hiện tại mà Ukraine phải đối mặt, bao gồm: sự chậm trễ trong việc bàn giao các tên lửa đánh chặn Patriot, các hạn chế đối với quyền truy cập hệ thống Starlink của binh sĩ Ukraine, và việc đột ngột chấm dứt các cảnh báo về các cuộc tấn công từ phía Nga.

Ông Zelensky hối thúc các nghị sĩ Mỹ đưa ra câu trả lời liên quan đến việc hạn chế các kết nối vệ tinh cho Ukraine, cũng như việc không cảnh báo sớm cho nước này về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

“Phía Mỹ vẫn chưa đưa ra bất kỳ lời giải thích nào cho Ukraine về cả hai vấn đề này. Các nhóm của chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc về tất cả những vấn đề mà chúng ta đã thảo luận hôm nay”, ông Zelensky nói.

Nhà lãnh đạo Ukraine mô tả bối cảnh hiện nay là “tình huống khó khăn nhất kể từ khi cuộc chiến này bắt đầu”.

Các vấn đề mà Tổng thống Zelensky đề cập tới đều đang gây áp lực nặng nề lên hệ thống phòng không của Ukraine trong những ngày gần đây, trong bối cảnh căng thẳng giữa Kiev và Washington tiếp tục leo thang.

Ông Zelensky nhấn mạnh tình trạng thiếu các cảnh báo sớm từ phía Mỹ về các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga. Ông cho biết trong những ngày gần đây đã xảy ra 3 đợt tấn công mà Ukraine hoàn toàn không nhận được cảnh báo trước từ Mỹ, đồng thời cũng “không nhận được bất kỳ lời giải thích nào” sau đó.

Theo ông Zelensky, Lầu Năm Góc hiện từ chối phê duyệt việc chuyển giao các tên lửa Patriot từ châu Âu sang Ukraine, mặc dù số vũ khí này đã được thanh toán thông qua chương trình PURL giữa Mỹ và NATO.

Ukraine đang rất cần bổ sung nguồn cung tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất – loại vũ khí duy nhất có khả năng đánh chặn hiệu quả các tên lửa đạn đạo của Nga. Tuy nhiên, ông Zelensky cho biết Washington vẫn trì hoãn việc phê duyệt mà không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào.

Trong khi đó, các thiết bị Internet vệ tinh Starlink và Starshield vẫn bị mất kết nối khi hoạt động ở tốc độ cao tại một số khu vực trên tiền tuyến Ukraine.

Dịch vụ Starlink/Starshield, do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk phát triển, tại Ukraine hiện vẫn bị giới hạn tốc độ, gây cản trở cho quân đội trong việc thực hiện các đòn tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung, cũng như ngăn chặn các loại máy bay không người lái phản lực tốc độ cao đầy nguy hiểm của Nga.

Tổng thống Ukraine cho biết phía Ukraine từng đề xuất tạm dừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga trong vòng 30 ngày, đổi lại Kiev sẽ nhận được các hệ thống phòng không Patriot. Tuy nhiên, cả Mỹ và Nga đều không tỏ ra quan tâm đến đề xuất này.

“Tất cả những điều này cho thấy đã có một quyết định chính trị nào đó được đưa ra nhằm làm trì hoãn sự hỗ trợ dành cho chúng tôi… Chúng tôi muốn hiểu chuyện gì đang xảy ra, tại sao lại như vậy, và mọi việc rồi sẽ đi về đâu”, ông đặt câu hỏi.

Tổng thống Zelensky liên kết các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine với quyết định gần đây của Washington về việc nới lỏng áp lực lên Moscow. “Đây chính là cách Nga phản ứng trước việc (Mỹ) dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và nới lỏng áp lực”, ông Zelensky cho biết.

Trong những tuần trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào ngày 3/11, Tổng thống Trump đã có sự thay đổi thái độ rõ rệt đối với Ukraine. Sau nhiều tháng tạm dừng tiến trình hòa bình giữa Kiev và Moscow để tập trung vào các vấn đề tại Trung Đông, ông Trump đã quyết định quay trở lại chú trọng vào Ukraine.

Thay vì phản đối các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng hay các đợt tập kích tên lửa đạn đạo, ông Trump lại đổ lỗi cho Ukraine – và cá nhân Tổng thống Zelensky – là nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng cao.

Vào ngày 9/10, ông Trump thông báo về một thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga. Tiếp đó, ông kêu gọi Ukraine ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Nga, đồng thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga.