Pháp khai mạc hội nghị thượng đỉnh điện hạt nhân trước mối lo năng lượng

Hội nghị thượng đỉnh quốc tế nhằm thúc đẩy việc sử dụng năng lượng hạt nhân dân sự sẽ khai mạc tại thủ đô Paris của Pháp ngày 10/3, trong bối cảnh những biến động địa chính trị kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Các tháp làm mát của nhà máy điện hạt nhân Bugey, Pháp. Ảnh: Bloomberg

Theo kênh truyền hình France 24, hội nghị dự kiến quy tụ đại diện từ khoảng 40 quốc gia và tổ chức quốc tế. Sự kiện do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì khai mạc, với mục tiêu thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển năng lượng hạt nhân dân sự, đồng thời thảo luận vai trò của nguồn năng lượng này trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là cuộc đối đầu giữa Mỹ và Israel với Iran, làm dấy lên lo ngại về sự phụ thuộc của nhiều nền kinh tế vào nhiên liệu hóa thạch. Những diễn biến này một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính bền vững của hệ thống năng lượng toàn cầu cũng như nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Theo chương trình nghị sự, các đại biểu sẽ thảo luận các biện pháp nhằm mở rộng sử dụng năng lượng hạt nhân trong phát điện, tăng cường hợp tác công nghệ và bảo đảm tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Đại diện của nhiều nền kinh tế lớn, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, dự kiến tham dự hội nghị, trong khi Nga – một trong những quốc gia có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển – không tham gia sự kiện lần này.

Trong nhiều năm, năng lượng hạt nhân từng đối mặt với nhiều tranh cãi liên quan đến vấn đề an toàn. Ngành này chịu tác động mạnh sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011 ở Nhật Bản, vốn làm dấy lên những lo ngại tương tự như sau thảm họa Chernobyl năm 1986.

Tuy nhiên, những năm gần đây, sự quan tâm đối với năng lượng hạt nhân đang gia tăng trở lại. Áp lực cắt giảm phát thải khí nhà kính nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, cùng với nhu cầu đảm bảo chủ quyền năng lượng, đã khiến nhiều quốc gia xem xét lại vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng.

Theo số liệu của Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, năng lượng hạt nhân hiện chiếm khoảng 9% tổng sản lượng điện toàn cầu. Thế giới hiện có khoảng 440 lò phản ứng đang hoạt động tại khoảng 30 quốc gia.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết sản lượng điện hạt nhân toàn cầu có thể tăng gấp đôi vào năm 2050 nếu các kế hoạch mở rộng được triển khai đúng tiến độ. IAEA đồng tổ chức hội nghị lần này cùng với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Theo IAEA, Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia mở rộng nhanh nhất lĩnh vực điện hạt nhân. Nước này đang xây dựng 29 lò phản ứng mới, bên cạnh 57 lò phản ứng đã đi vào hoạt động.

Phát biểu ngày 9/3, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết khoảng 40 quốc gia trên thế giới đã bắt đầu xây dựng hoặc bày tỏ sự quan tâm tới phát triển các lò phản ứng hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.

Trong khi đó, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhấn mạnh rằng việc tăng cường chủ quyền năng lượng thông qua đa dạng hóa nguồn cung là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia, nhất là tại châu Âu. Theo ông, việc mở rộng các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời cần đi đôi với việc “đưa năng lượng hạt nhân trở lại mạnh mẽ” để đảm bảo hệ thống điện ổn định và giảm phát thải carbon.