Tham vọng điện hạt nhân của Indonesia

Indonesia hy vọng việc chuyển sang điện hạt nhân có thể giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng cao, nhưng phải đối mặt những thách thức nghiêm trọng về mục tiêu khởi động lò phản ứng đầu tiên.

Thí nghiệm đầu tiên của Indonesia về năng lượng hạt nhân diễn ra vào tháng 2.1965, khi Tổng thống Indonesia lúc đó Sukarno khánh thành một lò phản ứng thử nghiệm. Khoảng 60 năm sau, Indonesia có 3 lò phản ứng nghiên cứu nhưng không có nhà máy điện hạt nhân nào để sản xuất điện, theo AFP ngày 27.5.

Các nhà nghiên cứu giám sát cơ sở lò phản ứng hạt nhân của Cơ quan Nghiên cứu và đổi mới quốc gia ở Indonesia ngày 5.5 . ẢNH: AFP

Trong khi đó, than hiện chiếm khoảng 2/3 sản lượng điện ở Indonesia và trữ lượng than dồi dào nhưng gây ô nhiễm vẫn đáp ứng được nhu cầu năng lượng của nước này. Tuy nhiên, chính phủ Indonesia đang tìm cách phát triển năng lượng mà vẫn kiểm soát được lượng khí thải và đã đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã hứa sẽ đảm bảo an ninh năng lượng trong khi thực hiện cam kết loại bỏ sản xuất điện bằng than trong vòng 15 năm.

Lò phản ứng mô-đun nhỏ đầu tiên

Chính phủ Indonesia muốn có 40 – 54 GW trong tổng công suất 400 GW điện mà họ dự kiến sẽ được tạo ra trên toàn quốc vào năm 2060 đến từ hạt nhân. Chính phủ Indonesia hy vọng sẽ khởi động một lò phản ứng hạt nhân trên đảo Borneo vào năm 2030 hoặc 2032, theo Bộ trưởng Năng lượng Indonesia Bahlil Lahadalia. Đó sẽ là lò phản ứng mô-đun nhỏ đầu tiên ở Indonesia, có công suất thấp hơn các lò phản ứng truyền thống nhưng dễ lắp ráp và vận chuyển hơn.

Tổng số nhà máy điện hạt nhân được lên kế hoạch vẫn chưa được nêu chi tiết, nhưng chính phủ Indonesia đã bắt đầu tìm kiếm địa điểm, một thách thức đối với một quốc gia nằm trên “Vành đai lửa” hoạt động mạnh về địa chấn. “Hiện tại, 29 địa điểm tiềm năng đã được xác định để xây dựng các nhà máy điện hạt nhân”, AFP dẫn lời ông Dadan Kusdiana, quyền Tổng thư ký Hội đồng Năng lượng quốc gia của Indonesia.

Ông Kusdiana cho hay chính phủ Indonesia sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt chuyên môn từ nước ngoài, viện dẫn “mối quan tâm nghiêm túc” từ những công ty như Rosatom (Nga), CNNC (Trung Quốc) và Candu (Canada). Ông cũng khẳng định sẽ có tiền để thực hiện dự án điện hạt nhân, nói rằng “nhiều nhà đầu tư quốc tế tiềm năng đã thể hiện sự quan tâm”, trong đó có nhà đầu tư từ Nga, Mỹ, Đan Mạch, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Quá tham vọng ?

Tuy thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản do động đất/sóng thần gây ra vào tháng 3.2011 đã làm đình trệ tiến trình phát triển điện hạt nhân ở một số khu vực của châu Á, nhưng những người ủng hộ cho rằng điện hạt nhân có thể được phát triển an toàn ở Indonesia. “Bắc Java, Đông Sumatra, Tây Kalimantan và Trung Kalimantan được coi là các khu vực có rủi ro thấp”, ông Andang Widi Harto, nhà nghiên cứu kỹ thuật hạt nhân tại Đại học Yogyakarta (Indonesia) nhận định.

Thế nhưng, một số chuyên gia cảnh báo mốc thời gian phát triển điện hạt nhân như trên của Indonesia là quá tham vọng, khi xét về những thách thức mà nước này phải đối mặt, như các vấn đề về kết nối, xử lý chất thải và sự phản đối tiềm tàng trong nước, theo AFP. “Tôi hoài nghi rằng Indonesia có thể triển khai năng lượng hạt nhân ở bất kỳ quy mô đáng kể nào trong 10 năm tới”, ông Philip Andrews-Speed, nhà nghiên cứu kỳ cựu tại Viện Nghiên cứu năng lượng Oxford (Anh), đánh giá.

Các nhà môi trường muốn thấy Indonesia tập trung nhiều hơn vào việc đáp ứng những mục tiêu năng lượng sạch bằng các nguồn năng lượng tái tạo. Trong khi thủy điện chiếm hơn 7% sản lượng điện của Indonesia, năng lượng mặt trời và gió chỉ đóng góp một lượng nhỏ và có thể tăng đáng kể, theo AFP dẫn lời một số chuyên gia.