Phản ứng của Greenland khi Mỹ muốn tiếp cận nguồn tài nguyên hòn đảo

Quan chức cấp cao Greenland lên tiếng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về một thỏa thuận nhằm tiếp cận tài nguyên của hòn đảo lớn nhất thế giới .

Lãnh đạo cơ quan phụ trách khai khoáng Greenland Naaja Nathanielsen (Ảnh: FT).

Lãnh đạo cơ quan phụ trách khai khoáng Greenland Naaja Nathanielsen tuyên bố rằng không một quốc gia bên ngoài nào có quyền quyết định số phận khối tài nguyên thiên nhiên khổng lồ tại hòn đảo thuộc Đan Mạch.

“Mọi thứ đều có thể bàn bạc, trừ chủ quyền của chúng tôi”, bà Nathanielsen nói, vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tiến hành các cuộc đàm phán kín mà ông Trump tuyên bố là có bao gồm một thỏa thuận liên quan đến tài nguyên của Greenland.

Bà Nathanielsen đặt câu hỏi về quyền làm điều đó của họ, cho rằng Greenland “sẽ không chấp nhận việc tương lai phát triển ngành khai khoáng của chúng tôi bị quyết định ở bên ngoài Greenland”.

Trước đó, ông Trump từng cảnh báo áp các mức thuế quan với các đồng minh châu Âu không ủng hộ mong muốn của Mỹ nhằm kiểm soát hòn đảo. Ông đã rút lại kế hoạch sau khi tuyên bố đã đạt được một “khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” với ông Mark Rutte.

Tuy nhiên, nếu khuôn khổ đó bao gồm việc cho phép bất kỳ quốc gia nào ngoài Greenland kiểm soát tài nguyên khoáng sản của hòn đảo, thì câu trả lời từ Nuuk sẽ là “không”, bà Nathanielsen khẳng định.

Hòn đảo Bắc Cực này sở hữu trữ lượng một số nguyên tố đất hiếm đủ để đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu toàn cầu, cùng với khối lượng lớn dầu mỏ, khí đốt, vàng và các kim loại phục vụ năng lượng sạch, nhưng cho tới nay hầu như vẫn chưa được khai thác.

Mặc dù các chi tiết cụ thể của “khuôn khổ thỏa thuận” vẫn chưa rõ ràng, một quan chức châu Âu nói với Politico rằng nó có thể bao gồm một hội đồng giám sát để quản lý lĩnh vực khoáng sản của hòn đảo.

Bà Nathanielsen bác bỏ khả năng này. “Điều đó chẳng khác nào từ bỏ chủ quyền, tức thẩm quyền của chúng tôi đối với việc điều gì xảy ra với tài nguyên khoáng sản của mình”, bà nói, đồng thời gợi ý rằng vấn đề tài nguyên của Greenland có thể được giải quyết thông qua đàm phán đa phương.

“Tôi không nói là không thể có thỏa thuận”, nữ chính trị gia Greenland cho biết, đồng thời nói thêm rằng chính quyền không phản đối việc tăng cường năng lực của NATO tại Greenland hay các hình thức giám sát, và cũng sẵn sàng phát triển thỏa thuận hợp tác khai khoáng năm 2019 với Mỹ.

“Nhưng chúng tôi không thể bắt đầu trao đổi khoáng sản để đổi lấy chủ quyền”, bà nhấn mạnh.

Sau khi gặp Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen tại Nuuk để thảo luận về thỏa thuận tiềm năng với ông Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết dù tình hình vẫn nghiêm trọng, “chúng tôi có một lộ trình đang trong quá trình thử nghiệm với phía Mỹ”.

Trước đó, trong tuần này, bà Frederiksen đã gặp ông Rutte tại Brussels, Bỉ để trao đổi về chi tiết các cuộc đàm phán giữa lãnh đạo NATO và ông Trump.

EU đang khẩn trương xây dựng gần như từ đầu một chuỗi cung ứng nguyên liệu thô, trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đối với những vật liệu thiết yếu cho năng lượng sạch, công nghệ và trang bị quân sự ngày càng bấp bênh do tình hình thế giới hiện tại. Greenland được xem là một phần lời giải, và EU đã ký đối tác chiến lược về khoáng sản với hòn đảo này vào năm 2023.