Người tiền đái tháo đường có nên ăn vặt buổi tối khi bụng đói?

Người tiền đái tháo đường cần lựa chọn thực phẩm và khẩu phần ăn vặt buổi tối phù hợp để kiểm soát đường huyết, hạn chế tăng cân.

1. Ăn muộn có ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết?

Ở người tiền đái tháo đường, khả năng điều hòa glucose đã suy giảm ở một mức độ nhất định. Vì vậy, bên cạnh lượng ăn và thành phần thực phẩm, thời điểm ăn cũng là yếu tố cần quan tâm.

Khả năng xử lý glucose của cơ thể có thể thay đổi theo nhịp sinh học trong ngày. Việc ăn quá nhiều vào buổi tối, nhất là khi phần lớn năng lượng được nạp vào cuối ngày, có thể gây khó khăn cho việc kiểm soát đường huyết ở một số người.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người tiền đái tháo đường phải nhịn đói vào buổi tối. Một bữa ăn nhẹ với khẩu phần phù hợp không đồng nghĩa với việc đường huyết sẽ tăng bất thường. Mức ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại thực phẩm, lượng carbohydrate, khẩu phần và tình trạng chuyển hóa của từng người.

Điều đáng lưu ý là thói quen ăn nhiều vào cuối ngày, đặc biệt khi thường xuyên lựa chọn bánh kẹo, nước ngọt hoặc thực phẩm giàu năng lượng. Thói quen này có thể làm tăng tổng năng lượng nạp vào, gây khó khăn cho kiểm soát cân nặng. Trong khi đó, duy trì cân nặng phù hợp, kết hợp chế độ ăn cân đối và vận động thể lực giúp giảm nguy cơ tiến triển từ tiền đái tháo đường thành đái tháo đường type 2.

Vì vậy, người tiền đái tháo đường nên chú ý chất lượng thực phẩm, khẩu phần và cách phân bổ bữa ăn trong ngày, thay vì chỉ dựa vào một mốc giờ cố định để quyết định có nên ăn thêm hay không.

2. Khi nào người tiền đái tháo đường nên ăn thêm thay vì cố nhịn đói?

Người tiền đái tháo đường cần lựa chọn thực phẩm và khẩu phần ăn vặt buổi tối phù hợp để kiểm soát đường huyết. Ảnh minh họa AI.

Không phải người tiền đái tháo đường nào cũng cần ăn nhẹ trước khi ngủ. Nếu bữa tối đã đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, không còn cảm giác đói thực sự và chỉ muốn ăn theo thói quen, không nhất thiết phải bổ sung thêm thực phẩm.

Ngược lại, nếu bữa tối quá ít, ăn sớm hoặc khoảng cách giữa các bữa kéo dài, cảm giác đói có thể xuất hiện vào buổi tối. Khi đó, một khẩu phần nhỏ phù hợp có thể giúp giải quyết cơn đói mà không làm tăng quá nhiều năng lượng nạp vào.

Người tiền đái tháo đường nên duy trì các bữa ăn cân đối, phân bổ năng lượng hợp lý trong ngày và kết hợp vận động thể lực. Nếu thường xuyên đói vào buổi tối, cần điều chỉnh bữa tối và tổng chế độ ăn phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc lựa chọn một món ăn nhẹ.

Để xử lý tình trạng này, người tiền đái tháo đường nên lưu ý:

- Phân biệt đói thực sự với cảm giác thèm ăn: Nếu chưa chắc mình đói, có thể uống nước và đánh giá lại cảm giác sau một lúc. Không nên dùng nước ngọt hoặc đồ uống có đường để giải khát.

- Xem lại thành phần bữa tối: Nếu thường xuyên đói sau ăn, cần kiểm tra xem bữa tối đã có đủ rau, thực phẩm giàu protein, chất xơ và lượng tinh bột phù hợp hay chưa, thay vì chỉ bổ sung đồ ăn nhẹ.

- Điều chỉnh thời điểm ăn: Không có một mốc giờ ăn nhẹ phù hợp với tất cả mọi người. Nên tránh các bữa ăn lớn sát giờ ngủ; nếu thực sự đói, có thể chọn một phần ăn nhỏ, dễ dung nạp.

- Chú ý dấu hiệu bất thường: Nếu thường xuyên đói dữ dội, kèm khát nhiều, tiểu nhiều hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, nên đi khám để được đánh giá đường huyết và các nguyên nhân liên quan.

Lưu ý, người đang sử dụng thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết cần trao đổi với bác sĩ nếu xuất hiện cơn đói bất thường, nhất là khi kèm run tay, vã mồ hôi, hồi hộp hoặc chóng mặt. Không nên tự điều chỉnh thuốc hoặc cho rằng ăn nhẹ là đủ để xử trí hạ đường huyết.

Nếu cơn đói xuất hiện thường xuyên, người bệnh nên xem lại khẩu phần và cách phân bổ bữa ăn trong ngày. Mục tiêu là xây dựng chế độ ăn phù hợp, không phải cố nhịn đói hoặc duy trì thói quen ăn vặt mỗi tối.

3. Cách chọn thực phẩm và khẩu phần ăn phù hợp

Nếu cần ăn nhẹ, người tiền đái tháo đường nên ưu tiên thực phẩm ít đường bổ sung, có chất xơ hoặc protein và kiểm soát lượng ăn. Một số lựa chọn có thể cân nhắc gồm:

- Sữa chua không đường: Một hộp nhỏ khoảng 100 – 150 g là khẩu phần tham khảo. Nên đọc nhãn dinh dưỡng để tránh sản phẩm có bổ sung nhiều đường.

- Các loại hạt không muối: Khoảng 15 g hạnh nhân hoặc óc chó có thể là một khẩu phần nhỏ. Hạt cung cấp chất béo không bão hòa, protein và chất xơ nhưng giàu năng lượng, vì vậy cần kiểm soát lượng ăn.

- Trái cây nguyên quả: Có thể chọn một quả nhỏ hoặc một phần vừa phải như táo, ổi. Ăn nguyên quả giúp giữ lại chất xơ tốt hơn so với uống nước ép.

- Trứng luộc và rau củ: Một quả trứng luộc ăn cùng một ít dưa chuột hoặc rau củ cung cấp protein, phù hợp khi cần một món ăn nhẹ ít carbohydrate.

- Các loại đậu luộc: Một phần nhỏ đậu có thể cung cấp protein và chất xơ. Lượng ăn cần tính trong tổng khẩu phần của ngày.

Lưu ý, các mức khẩu phần trên chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị bắt buộc cho tất cả mọi người. Nhu cầu thực tế phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động, tổng năng lượng cần thiết và tình trạng sức khỏe.

Ngoài ra, người tiền đái tháo đường nên hạn chế bánh ngọt, bánh quy, chè, kem, nước ngọt, trà sữa… đặc biệt khi những thực phẩm này chứa nhiều đường bổ sung và năng lượng. Sản phẩm được quảng cáo là “ít béo” hoặc “ăn kiêng” cũng không mặc nhiên phù hợp nếu vẫn chứa nhiều đường hoặc được sử dụng với khẩu phần lớn.

Ngoài lựa chọn thực phẩm, cách ăn cũng có ý nghĩa. Nên lấy lượng định ăn ra bát hoặc đĩa nhỏ thay vì ăn trực tiếp từ bao bì, đồng thời tránh vừa xem tivi vừa ăn liên tục để hạn chế ăn quá mức theo thói quen.