Ngoại trưởng Mỹ nói về cách Lãnh tụ Tối cao Iran điều hành từ nơi bí mật

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tin rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei vẫn còn sống sau cuộc không kích của Mỹ – Israel, và ngày càng hoạt động tích cực.

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei (Ảnh: Reuters).

“Tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực ở một mức độ nào đó”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2/6.

Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, đã kế vị cha mình là cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong làn sóng tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel hôm 28/2. Bản thân ông Mojtaba cũng bị thương trong cuộc tập kích đó và chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.

Giới tình báo Mỹ nhiều lần khẳng định ông Mojtaba vẫn còn sống và đang ở một nơi bí mật.

“Tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực ở một mức độ nào đó, mặc dù tất cả các thông tin liên lạc của ông ấy đều được thực hiện bằng văn bản và thông qua các trung gian”, ông Rubio phát biểu trước các thượng nghị sĩ.

Theo ông, các nhà đàm phán Iran thường cần “từ 3 đến 5 ngày mới nhận được phản hồi” từ giới lãnh đạo nước này.

Ông Rubio đã điều trần trước ủy ban Thượng viện trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 3 tháng qua với Iran đang rơi vào bế tắc.

Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ hy vọng về một thỏa thuận với Iran, đồng thời nhấn mạnh Tehran phải hạn chế nghiêm ngặt chương trình hạt nhân nếu muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

“Triển vọng đang ở trước mắt chúng ta, điều đó có thể xảy ra hôm nay, có thể ngày mai, hoặc vào tuần tới”, ông Rubio nói.

Ông Rubio cho biết Tehran phải đồng ý mở cửa trở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải hàng hải huyết mạch đối với dầu mỏ và khí đốt ở Vùng Vịnh.

“Họ phải tuyên bố một cách rất rõ ràng rằng “Eo biển hiện đã mở cửa, chúng tôi không thu phí”. Chúng tôi sẽ giúp gỡ bỏ các bãi thủy lôi mà họ đã rải ở đó, và họ sẽ không nổ súng vào các tàu thuyền”, Ngoại trưởng Rubio nói.

Ngoài ra, ông nhấn mạnh: “Họ phải đồng ý đàm phán về những hạn chế nghiêm ngặt và lâu dài, và/hoặc hủy bỏ hoạt động làm giàu uranium”.

Ông Rubio nói tiếp: “Iran đang bị trừng phạt vì họ đã làm giàu uranium ở mức độ cao, Iran đang bị trừng phạt vì các hoạt động hạt nhân của họ. Nếu họ đồng ý từ bỏ những điều đó, các lệnh trừng phạt sẽ được giảm bớt”.

Nhà ngoại giao Mỹ cho hay, Iran đã đồng ý tiến hành các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. “Đó không phải là một sự đảm bảo rằng cuối cùng nó sẽ dẫn đến một thỏa thuận được Thượng viện hay người dân Mỹ chấp nhận, nhưng chúng ta sẽ có thể lôi kéo họ vào một tiến trình để thực sự kiểm chứng xem họ sẵn sàng nhượng bộ đến mức nào”, ông cho biết.