Mỹ yêu cầu Iran công khai cam kết mở hoàn toàn eo biển Hormuz

Mỹ được cho là đang yêu cầu Iran công khai tuyên bố eo biển Hormuz đã được mở hoàn toàn trở lại đối với hoạt động hàng hải, đồng thời cam kết không tấn công các tàu chở dầu đi qua tuyến đường biển chiến lược này.

Các tàu thương mại ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 21/6. Ảnh: Anadolu

Theo các hãng truyền thông phương Tây, eo biển Hormuz hiện đảm nhận khoảng 1/4 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.

Mỹ và Iran đang bất đồng về cách diễn giải Biên bản ghi nhớ (MoU) ký ngày 17/6 liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz. Căng thẳng tiếp tục leo thang sau khi Washington cùng một số quốc gia vùng Vịnh cáo buộc Tehran đứng sau các vụ tấn công nhằm vào ba tàu thương mại, dẫn đến các đợt không kích qua lại giữa hai bên trong các ngày 9 và 10/7.

Phát biểu với truyền thông ngày 10/7, một quan chức Mỹ cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng Tehran sẽ tuyên bố tất cả các luồng hàng hải tại eo biển Hormuz đều được mở thông suốt và các tàu thuyền có thể lưu thông mà không phải trả phí”.

Các quan chức Mỹ cũng bày tỏ kỳ vọng Iran sẽ chính thức chấp nhận các điều kiện này sau cuộc gặp giữa các nhà đàm phán hai nước tại Oman vào ngày 11/7.

Một quan chức Mỹ cảnh báo rằng nếu Iran không thể hiện lập trường như kỳ vọng tại cuộc đàm phán, tình hình có thể diễn biến theo hướng bất lợi đối với Tehran.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục, đồng thời tuyên bố rằng “lệnh ngừng bắn đã chấm dứt”.

Ở chiều ngược lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei bác bỏ tuyên bố của ông Trump cho rằng Tehran đã đề nghị nối lại đàm phán. Ông khẳng định bất kỳ hành động nào của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn đều sẽ vấp phải phản ứng tương xứng từ phía Iran.

Truyền thông Iran cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ tới Oman trong ngày 11/7 để gặp các bên trung gian khu vực.

Cùng ngày, Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Tehran vẫn “không tin tưởng phía Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh rằng “người dân Iran sẽ không bao giờ khuất phục trước áp bức”.

Iran đã hạn chế phần lớn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28/2. Kể từ đó, Tehran yêu cầu mọi tàu thuyền phải tuân thủ chỉ dẫn của nước này và lưu thông theo các tuyến hàng hải được chỉ định.

Theo Biên bản ghi nhớ, Iran cam kết “nỗ lực tối đa nhằm bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn của các tàu thương mại” trong thời hạn 60 ngày, đồng thời tiến hành đàm phán với Oman về cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong thời gian tới.