Lý do khiến Tổng thống Trump yêu cầu thiết kế lại tàu sân bay Mỹ

Sau gần một thập kỷ liên tục chỉ trích các tàu sân bay hiện đại của Mỹ vì sử dụng hệ thống điện từ để phóng máy bay chiến đấu thay vì máy phóng sử dụng hơi nước, Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo Lầu Năm Góc thiết kế lại tàu sân bay mới để thay hệ thống hiện đại bằng loại máy phóng truyền thống mà ông ưa chuộng.

Tàu sân bay USS Harry S. Truman của hải quân Mỹ trên Biển Đỏ. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo truyền thông Anh, ngày 13/8, ông Trump đã ký bản ghi nhớ an ninh quốc gia, chỉ đạo Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao thực hiện thay đổi mà ông đã ấp ủ ít nhất từ năm 2017, khi lần đầu tiên trình bày ý tưởng này với tạp chí Time.

Bản ghi nhớ cho các lãnh đạo Lầu Năm Góc 60 ngày để xây dựng kế hoạch về các biện pháp cần thiết nhằm thay thế Hệ thống Phóng máy bay Điện từ (EMALS) và Thang nâng Vũ khí Tiên tiến bằng các hệ thống hơi nước và thủy lực để chế tạo tàu sân bay USS Doris Miller thuộc lớp Ford. Con tàu này đã chậm tiến độ 2 năm.

Các quan chức cấp cao Hải quân Mỹ và lãnh đạo ngành công nghiệp quốc phòng đã phản đối động thái này do chi phí rất lớn để tháo bỏ một hệ thống phức tạp, vốn là một phần không thể tách rời trong thiết kế của các tàu sân bay thế hệ mới.

General Atomics, công ty chế tạo EMALS cho các tàu sân bay lớp Ford, cho rằng quyết định chuyển trở lại sử dụng hơi nước cần được xem xét thận trọng. Công ty này nói công việc trên con tàu mới đã hoàn thành gần 50% và thay đổi hướng đi vào thời điểm này sẽ làm phát sinh những rủi ro đáng kể về chi phí, tiến độ và tích hợp hệ thống.

Thượng nghị sĩ Mark Kelly, thành viên đảng Dân chủ đại diện bang Arizona và cựu phi hành gia, phản ứng thẳng thừng hơn trước thông tin trên. Ông nói: “Tôi đã cất cánh từ boong tàu sân bay hàng trăm lần, có bằng thạc sĩ kỹ thuật hàng không, từng là phi công thử nghiệm, nhưng ngay cả tôi cũng sẽ không đề xuất với Hải quân cách thiết kế những hệ thống cụ thể trên tàu”.

Chỉ thị của ông Trump về việc thiết kế lại tàu sân bay được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện những thông tin về cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ngày càng nghiêm trọng trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln, khi khoảng 5.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ trên tàu phải trải qua đợt triển khai dài kỷ lục trên biển liên quan đến cuộc chiến với Iran.

Theo truyền thông, từ năm 2017 đến nay, hầu như năm nào Tổng thống Trump cũng nhắc đến việc cần thay đổi thiết kế.

Năm 2018, ông Trump đề cập vấn đề này trong cuộc điện đàm nhân dịp Lễ Tạ ơn với chỉ huy tàu sân bay USS Ronald Reagan, khi đó đang neo đậu tại Hong Kong (Trung Quốc).

Năm 2019, ông nhắc đến chuyện này tại một buổi gây quỹ dành cho các nhà tài trợ của đảng Cộng hòa.

Năm 2020, trong thời điểm nước Mỹ đối phó với đại dịch, câu chuyện này thường xuyên xuất hiện trong các bài phát biểu vận động tranh cử của ông.

Năm 2021, ông đề cập tới vấn đề này tại hội nghị CPAC.

Năm 2022, ông chia sẻ câu chuyện trong bài phát biểu vận động tranh cử ở Texas.

Năm 2023, ông tiếp tục kể lại câu chuyện về máy phóng trên đường vận động tranh cử ở Iowa.

Tại một trong những sự kiện vận động tranh cử cuối cùng trước cuộc bầu cử năm 2024, ông Trump kể lại câu chuyện với người dẫn chương trình Tucker Carlson.

Sau khi trở lại Nhà Trắng năm 2025, ông Trump tiếp tục đề cập đến máy phóng hơi nước trong lễ tuyên thệ của bà Tulsi Gabbard trên cương vị Giám đốc Tình báo Quốc gia. Ông cũng nhắc lại vấn đề này trong bài phát biểu với thủy thủ đoàn tàu sân bay USS George Washington đang đóng tại Nhật Bản.

Trong tháng trước, tại Trường Cao đẳng Chiến tranh Lục quân ở Pennsylvania, ông nói: “Chúng ta đã chế tạo một tàu sân bay với giá 19 tỷ USD. Mức giá thật kinh khủng. Con tàu có đủ loại công nghệ hiện đại, trong đó máy phóng thay vì sử dụng hơi nước thì lại sử dụng điện”.