Liệu Mỹ và Nga có thể hợp tác trong lĩnh vực dầu mỏ ở Venezuela?

Cuộc tiếp xúc giữa cơ quan lập pháp Nga – Mỹ dự kiến tập trung vào dầu mỏ Venezuela, nơi Moskva đang hiện diện sâu rộng, trong khi Washington tìm cách mở rộng ảnh hưởng năng lượng tại Tây bán cầu.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở bang Anzoategui, Venezuela. Ảnh: THX/TTXVN

Trong một động thái ngoại giao bất ngờ, Nga và Mỹ đang xúc tiến các bước chuẩn bị cho một cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa các nhà lập pháp hai nước. Theo báo Izvestia (Nga) ngày 14/1, nội dung trọng tâm của cuộc đối thoại dự kiến sẽ xoay quanh vấn đề Venezuela và khả năng hợp tác trong lĩnh vực dầu khí, một chủ đề vốn luôn là tâm điểm của sự cạnh tranh quyền lực tại Tây bán cầu.

Đối thoại lập pháp và triển vọng hợp tác

Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga tiết lộ với báo Izvestia rằng chương trình nghị sự sẽ bao gồm các dự án sản xuất dầu chung, bất chấp những thách thức kỹ thuật trong việc chế biến nguyên liệu thô đặc thù của Venezuela. Đầu tháng này, Hạ nghị sĩ Mỹ Anna Paulina Luna đã gửi lời mời chính thức tới một số thành viên Duma Quốc gia Nga để thiết lập một cuộc gặp gỡ trực tiếp.

Sự hiện diện của Nga tại quốc gia Nam Mỹ trên hiện vẫn rất đáng kể. Theo Đại sứ Venezuela tại Nga, ông Jesus Rafael Salazar, có 5 liên doanh Venezuela – Nga đang hoạt động tích cực trong lĩnh vực sản xuất các sản phẩm dầu mỏ. Dẫn chứng từ Bloomberg cho thấy, vào năm 2025, Nga đã vượt qua Mỹ để trở thành nguồn cung cấp naphtha chính cho Venezuela, với sản lượng vượt quá 7 triệu thùng chỉ trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 10 năm ngoái.

Mặc dù triển vọng đối thoại đang mở ra, các chuyên gia Nga vẫn có những nhận định khác biệt về ý nghĩa thực sự của sự hợp tác này. Ông Igor Yushkov, chuyên gia tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Nga, nhận định rằng Moskva tham gia các dự án tại Venezuela chủ yếu nhằm tạo động lực kinh tế cho quan hệ ngoại giao thay vì nhu cầu thực tế về tài nguyên.

Ông Yushkov phân tích rằng tổn thất của Nga sẽ không quá lớn nếu Mỹ chiếm lĩnh thị trường sản phẩm dầu mỏ tại đây. Ngược lại, nhà phân tích Nikolay Dudchenko từ tập đoàn Finam của Nga cho rằng hai cường quốc hoàn toàn có thể tìm thấy tiếng nói chung. Ông lưu ý rằng dù Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố không ủng hộ sự hiện diện của Nga hay Trung Quốc tại khu vực, nhưng lập trường này có thể thay đổi tùy thuộc vào tiến trình giải quyết các cuộc xung đột toàn cầu khác, bao gồm cả vấn đề Ukraine.

Báo Kyiv Post cũng đưa tin, bất chấp những tuyên bố từ Washington về việc kiểm soát các mỏ dầu và xuất khẩu của Venezuela sau vụ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, phía Nga khẳng định sẽ không rút lui. Tập đoàn Roszarubezhneft – đơn vị đại diện cho lợi ích dầu mỏ của Moskva tại nước ngoài – đã lên tiếng phản bác các sáng kiến quản lý của Mỹ.

Theo đó, Roszarubezhneft khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện nhất quán các cam kết với các đối tác quốc tế, ưu tiên phát triển bền vững các dự án chung và hạ tầng hiện có cũng như phối hợp chặt chẽ với giới lãnh đạo Venezuela đương nhiệm tại Caracas trên nguyên tắc tôn trọng quyền sở hữu và bảo vệ đầu tư.

Lập trường từ phía các tập đoàn năng lượng Mỹ

Trong khi đó, chiến lược của chính quyền Trump nhằm đưa trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới dưới sự ảnh hưởng của Mỹ đang vấp phải sự thận trọng từ chính giới kinh doanh trong nước. Trong một cuộc họp tại Nhà Trắng, các giám đốc điều hành ngành năng lượng Mỹ đã bày tỏ sự lo ngại về môi trường pháp lý bất ổn tại Venezuela.

Darren Woods, Giám đốc điều hành của ExxonMobil, phát biểu: “Nếu nhìn vào các cấu trúc và khuôn khổ thương mại hiện có ở Venezuela, thì hiện nay nơi đây không phải là điểm đến đầu tư lý tưởng”. Đáp lại sự dè dặt này, Tổng thống Trump cho biết ông có thể sẽ loại ExxonMobil khỏi các thỏa thuận tương lai vì cho rằng tập đoàn này đang lo ngại quá mức.

Kyiv Post lưu ý nếu chính sách của Tổng thống Trump được thực hiện thành công ở Venezuela, chiến lược này có thể đặt phần lớn trữ lượng dầu mỏ của Tây bán cầu dưới sự ảnh hưởng của Mỹ, khi kết hợp với sản lượng đã được các công ty Mỹ kiểm soát ở những nơi khác. Các quan chức chính quyền Trump xem đây là một cách để ngăn Nga và Trung Quốc thâm nhập vào lĩnh vực năng lượng của Venezuela, đồng thời củng cố ảnh hưởng của Washington đối với nguồn cung dầu toàn cầu.