Kỹ thuật lọc màng bụng: Giải pháp hiệu quả cho bệnh nhân suy thận

Những năm gần đây, số bệnh nhân suy thận mạn có xu hướng gia tăng, tạo áp lực lớn cho các cơ sở điều trị.

Tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, bên cạnh phương pháp chạy thận nhân tạo, bệnh viện đã triển khai kỹ thuật lọc màng bụng giúp người bệnh vì có thể điều trị tại nhà, giảm chi phí và duy trì ổn định cuộc sống.

Người bệnh chủ động điều trị

Vào thứ Tư hằng tuần, tại Đơn vị Thận nhân tạo thuộc Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, nhiều bệnh nhân mắc bệnh thận mạn áp dụng phương pháp lọc màng bụng tại nhà đến tái khám, kiểm tra định kỳ các chỉ số cận lâm sàng, nhận thuốc và nhận dịch lọc.

Bác sĩ Nguyễn Minh Hiệp kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân áp dụng phương pháp lọc màng bụng tại nhà.

Áp dụng phương pháp này đã 11 năm, bệnh nhân Đinh Đan Thùy (phường Nha Trang) chia sẻ: “Sau một lần chảy máu mũi, tôi được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cấp cứu mới biết mình mắc bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối. Trước đó, tôi vẫn lao động, sinh hoạt bình thường nên rất bất ngờ. Sau đó, tôi vào TP. Hồ Chí Minh để kiểm tra lại và xác định đúng kết quả. Sau khi trở về, được bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tư vấn, tôi chọn phương pháp lọc màng bụng tại nhà. Từ khi áp dụng đến nay, sức khỏe khá ổn định. Điều trị tại nhà giúp tôi không phải thường xuyên vào bệnh viện chờ chạy thận. Do mỗi tháng chỉ cần đến bệnh viện một lần để nhận dịch lọc nên sinh hoạt hằng ngày cũng thuận tiện”.

Theo nhiều bệnh nhân mắc bệnh suy thận mạn, ưu điểm lớn của phương pháp lọc màng bụng là người bệnh có thể chủ động sắp xếp thời gian điều trị, không phụ thuộc vào lịch chạy thận tại bệnh viện. Chế độ ăn uống cũng ít bị hạn chế hơn so với chạy thận nhân tạo, giúp người bệnh duy trì cuộc sống gần như bình thường, giảm áp lực tâm lý khi phải điều trị lâu dài. Bên cạnh đó, lọc màng bụng tại nhà còn giúp giảm đáng kể chi phí đi lại, nhất là với những bệnh nhân ở xa. Bệnh nhân Đoàn Phương Thảo (phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, trước đây, chị phải vào TP. Hồ Chí Minh để điều trị, việc đi lại rất vất vả, tốn kém. Chị Thảo chia sẻ: “Từ khi chuyển về điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, mọi thứ thuận tiện hơn rất nhiều. Khoảng cách gần hơn nên chi phí đi lại, ăn ở giảm đáng kể. Chất lượng điều trị tốt nên tôi rất an tâm. Quan trọng hơn, phương pháp này giúp tôi có thể chủ động sinh hoạt và chăm lo cho gia đình”.

Giải pháp có nhiều ưu điểm

Hiện nay, Đơn vị Thận nhân tạo thuộc Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa quản lý và điều trị hơn 500 bệnh nhân thận mạn giai đoạn cuối. Thông thường, mỗi bệnh nhân chạy thận nhân tạo phải thực hiện lọc máu 3 lần/tuần, mỗi lần kéo dài khoảng 4 giờ. Do số lượng bệnh nhân đông nên hệ thống máy chạy thận tại bệnh viện phải hoạt động liên tục 4 – 5 ca/ngày, thậm chí có thời điểm phải vận hành đến rạng sáng để đáp ứng nhu cầu điều trị. Vì thế, bên cạnh chạy thận nhân tạo, 15 năm qua, bệnh viện còn triển khai và tư vấn cho bệnh nhân phương pháp lọc màng bụng. Hiện nay, có khoảng 170 bệnh nhân áp dụng phương pháp này.

Bác sĩ Đơn vị Thận nhân tạo thuộc Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tư vấn cho bệnh nhân suy thận mạn về phương pháp lọc màng bụng tại nhà.

Bác sĩ Nguyễn Minh Hiệp – Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc cho biết, về hiệu quả điều trị, lọc màng bụng tương đương chạy thận nhân tạo nhưng có nhiều ưu điểm. Nếu chạy thận nhân tạo phải đưa máu ra ngoài cơ thể để lọc qua hệ thống máy thì lọc màng bụng lại sử dụng chính lớp màng phúc mạc trong ổ bụng của người bệnh làm “màng lọc tự nhiên”. Theo đó, bác sĩ thực hiện một tiểu phẫu nhỏ để đặt ống catheter vào ổ bụng. Thông qua ống này, dịch lọc được đưa vào, sau một thời gian sẽ hấp thụ các chất độc và lượng nước dư thừa trong cơ thể trước khi được tháo ra ngoài. Bệnh nhân có thể thực hiện lọc màng bụng bằng hai hình thức là lọc bằng tay hoặc lọc tự động bằng máy. Với phương pháp lọc bằng tay, người bệnh sẽ thay dịch khoảng 4 lần/ngày, mỗi lần chỉ mất khoảng 15 – 20 phút. Trong khi đó, lọc tự động bằng máy được thực hiện vào ban đêm, máy sẽ tự động thay dịch nhiều lần khi bệnh nhân ngủ. Theo bác sĩ Hiệp, ưu điểm của phương pháp này là quá trình lọc diễn ra liên tục, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn. Nhờ đó, người bệnh có thể sinh hoạt, làm việc gần như bình thường, chế độ ăn uống cũng ít bị hạn chế hơn. Đồng thời, bệnh nhân không cần phải đến bệnh viện nhiều lần mỗi tuần như chạy thận nhân tạo. Qua đó, giảm chi phí và giảm áp lực cho các trung tâm thận nhân tạo. Để bảo đảm hiệu quả điều trị, người bệnh chỉ cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh và thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ nhằm tránh nguy cơ nhiễm trùng.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm và ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, người dân nên duy trì lối sống lành mạnh, giảm muối trong khẩu phần ăn, hạn chế mỡ động vật, không hút thuốc lá; đồng thời kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường. Việc khám sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm bệnh thận sẽ giúp làm chậm tiến triển của bệnh, hạn chế nguy cơ phải điều trị thay thế thận trong tương lai.

C.ĐAN