Kênh đào Panama cải tạo hệ thống âu tàu hơn 100 năm tuổi

Ngày 15/6, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP) bắt đầu triển khai dự án cải tạo âu tàu Gatún có tuổi đời hơn 100 năm, bao gồm việc thay thế một số van điều tiết nước quan trọng, trong khuôn khổ chương trình bảo trì thường niên với kinh phí hơn 500 triệu USD.

Tàu thuyền chờ đợi đi qua Kênh đào Panama tại Vịnh Panama. Ảnh: AFP/TTXVN.

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ Latinh, kênh đào Panama, tuyến hàng hải chiến lược nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, hiện đảm nhận từ 3-6% lưu lượng thương mại toàn cầu. Hệ thống này gồm 5 cụm âu tàu, trong đó 3 cụm âu tàu nguyên bản được đưa vào vận hành từ tháng 8/1914 và 2 cụm còn lại thuộc dự án mở rộng, chính thức đi vào hoạt động từ năm 2016.

Các hạng mục bảo trì lần này được thực hiện theo phương thức “buồng khô”, tức là tạm thời tháo cạn nước trong buồng âu để bảo đảm an toàn cho việc tiếp cận và sửa chữa các kết cấu cùng thiết bị vốn nằm dưới mặt nước. Thông báo của ACP cho biết hoạt động bảo trì dạng này được tiến hành định kỳ hàng năm tại các buồng âu khác nhau theo kế hoạch được phối hợp chặt chẽ nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông tàu thuyền.

Kênh đào Panama hiện có 14 buồng âu, trong đó 12 buồng thuộc hệ thống âu tàu Panamax được xây dựng từ khi kênh đào này đi vào hoạt động. Mỗi buồng âu có chiều dài 304,8 m, rộng 33,5 m và sử dụng khoảng 101.000 m nước cho mỗi lần vận hành.

Kỹ sư Wilfredo Yao, phụ trách công tác cải tạo tại bộ phận âu tàu của ACP, cho biết các công việc hiện tập trung vào hai cửa âu số 33 và 34 tại Gatún. Theo ông Yao, dự án lần này thay thế 6 van điều tiết nước, trong đó 4 van đã bị hư hỏng cần khắc phục để ngăn rò rỉ, tiết kiệm nguồn nước và nâng cao hiệu quả vận hành.

Ông Yao nhấn mạnh việc bảo trì thường xuyên là yêu cầu bắt buộc đối với công trình đã tồn tại hơn một thế kỷ. Nhiều cửa âu hiện nay vẫn là những kết cấu nguyên bản được chế tạo ngay tại Panama trong quá trình xây dựng kênh đào đầu thế kỷ XX.

Là tuyến kênh nước ngọt duy nhất trên thế giới nối liền hai đại dương, kênh đào Panama hiện kết nối 180 tuyến hàng hải và khoảng 1.920 cảng biển tại 170 quốc gia. Mỹ là khách hàng lớn nhất, chiếm khoảng 70% lượng hàng hóa quá cảnh qua tuyến đường này, tiếp theo là Trung Quốc và Nhật Bản.

Theo số liệu chính thức, trong năm tài khóa 2025, doanh thu của kênh đào Panama đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 14,4% so với năm trước. Tổng số lượt tàu quá cảnh đạt 13.404 lượt.