Iran và Mỹ cảnh báo hành động nếu bế tắc ngoại giao “kéo dài không cần thiết”

Ngày 4/10, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định các biện pháp quân sự hay trừng phạt sẽ không thể giải quyết cuộc xung đột giữa nước này và Mỹ, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh dường như đang bế tắc.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu tại Tehran. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại cuộc gặp các đại sứ nước ngoài, ông Araghchi tuyên bố: “Nếu các đối thủ của chúng tôi một lần nữa lựa chọn con đường đối đầu quân sự, phản ứng của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn trước và chúng tôi sẽ tự vệ với sức mạnh lớn hơn. Không có giải pháp quân sự, cũng không có giải pháp dựa trên các biện pháp trừng phạt mới”. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định Tehran sẵn sàng đạt được một giải pháp công bằng thông qua các kênh ngoại giao.

Cùng ngày, trả lời họp báo tại thủ đô Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố Tehran hiện ưu tiên mục tiêu mở lại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu Mỹ thực hiện các biện pháp cụ thể để tiến tới giải pháp khôi phục hòa bình và ổn định trên tuyến đường biển quan trọng này. Về quan hệ khu vực, ông Baghaei khẳng định Iran cam kết duy trì “quan hệ tốt đẹp” với các quốc gia láng giềng và mong muốn các nước có cách tiếp cận tương tự. Ông nhấn mạnh không quốc gia nào được cho phép sử dụng lãnh thổ của mình để tiến hành những cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Trước đó, cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cũng nhắc lại lập trường về việc eo biển Hormuz chỉ được mở lại khi đáp ứng đủ 7 điều kiện của Tehran trong Bản ghi nhớ Islamabad, thỏa thuận tạm thời giữa nước này với Mỹ hồi tháng 6. Ông Qalibaf cũng bác bỏ các đề xuất mà Mỹ đã đưa ra gần đây thông qua các trung gian, tuyên bố “thời kỳ kéo dài tiến trình và áp đặt các yêu cầu đơn phương đã kết thúc”. Các điều kiện gồm chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, giải phóng các khoản tiền của Iran bị phong tỏa, chấm dứt phong tỏa hải quân các cảng Iran, chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ Iran, chấm dứt hợp tác với các đối thủ của Tehran và chấm dứt mọi cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran.

Trong khi đó, giới chức Mỹ cũng thể hiện thái độ cứng rắn trong vấn đề eo biển Hormuz. Phát biểu với báo giới ngày 3/10, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định việc Washington phong tỏa eo biển Hormuz vẫn được duy trì “vững chắc”, đồng thời cảnh báo Tổng thống Donald Trump có nhiều phương án nếu Iran tiếp tục “gây khó” tại tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Hegseth kêu gọi Iran “đưa ra lựa chọn đúng đắn”, đồng thời tuyên bố Tổng thống Trump sẽ không để tình trạng bế tắc này kéo dài một cách không cần thiết. Bộ trưởng Hegseth cũng tái khẳng định quyết tâm của Tổng thống Trump ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, coi đây là “lợi ích quốc gia sống còn của Mỹ”.

Liên quan đến hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, ngày 4/10, Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một vụ tấn công bằng “vật thể bay không xác định” nhắm vào tàu chở nhiên liệu tại eo biển Hormuz đã gây hư hại cho buồng máy của con tàu. Theo UKMTO, thủy thủ đoàn vẫn an toàn và chưa ghi nhận tác động nào đến môi trường từ vụ tấn công. Tuy nhiên, thông báo không nêu rõ thời điểm xảy ra sự việc, nơi xuất phát hay điểm đến của con tàu, cũng như thông tin về việc tàu chở dầu hay khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Trước đó một ngày, UKMTO cũng thông báo về vụ 1 tàu chở dầu bị “vật thể bay chưa xác định” tấn công khi đang rời khỏi Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz, gây ra hỏa hoạn nhưng không ghi nhận thiệt hại về người.