Giải trình gen đỉa để nghiên cứu cơ chế chống đông máu

Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế, do nhà khoa học Sebastian Kvist, Bảo tàng Hoàng gia Ontario (ROM), Canada, dẫn đầu, đã công bố hoàn thành giải trình tự bộ gen của đỉa trâu (Hirudo hazinalis), một loài đỉa châu Âu được sử dụng như loài dược liệu.

Nghiên cứu cung cấp những hiểu biết mới về chất chống đông máu có trong nước bọt của đỉa. Ảnh: Sebastian Kvist.

Kết quả nghiên cứu mới được công bố trong tuần này trên Scientific Reports, tiết lộ những hiểu biết có thể có ảnh hưởng sâu sắc đến việc sử dụng đỉa làm thuốc trong y học.

Nhóm nghiên cứu tập trung nỗ lực của họ để tiết lộ sự đa dạng và phong phú của chất chống đông máu (chất làm loãng máu) trong bộ gen của con đỉa. Kết quả sẽ cung cấp những hiểu biết sâu sắc về protein được con đỉa tiết ra trong quá trình hút máu để giúp sử dụng đỉa trong tương lai tại các bệnh viện.

Đỉa từ lâu đã được sử dụng để điều trị các tình trạng bệnh khác nhau của con người. Tuy nhiên, việc sử dụng chúng trong y học tiền hiện đại dựa trên các lý thuyết chữa bệnh vô căn cứ ban đầu.

Ngày nay, hai loài đỉa Hirudo verbana và Hirudo hazinalis được sử dụng để chữa bệnh dựa trên cơ sở khoa học, chủ yếu để nối ngón tay hoặc phẫu thuật ghép da. Nước bọt của chúng chứa chất làm loãng máu mạnh nhất được biết đến trong y học và có thể làm giảm sự tích tụ máu sau phẫu thuật và thúc đẩy quá trình chữa lành mạch máu.

Giáo sư, Tiến sĩ Kvist cho biết, thật đáng ngạc nhiên, giải mã gen cho thấy, con đỉa sử dụng 15 loại protein khác nhau ảnh hưởng đến cơ chế đông máu ở động vật có xương sống (mà nó hút máu) và 17 loại protein khác cũng có khả năng góp phần vào quá trình chống đông máu.

Đây là những gì nhiều hơn chúng ta dự đoán, và những hiểu biết được tạo ra bởi nghiên cứu này sẽ cho phép các chuyên gia y tế hiểu rõ hơn về cách thức và thời điểm sử dụng đỉa trong thực hành chữa bệnh, ông nói thêm.

Là bộ gen loài đỉa thứ ba từng được giải trình tự, đỉa trâu Hirudo hazinalis cung cấp dữ liệu so sánh quan trọng để tìm hiểu sự tiến hóa của việc hút máu ở đỉa.