Đằng sau động thái mới của Ba Lan ở biên giới với Kaliningrad

Một chiến dịch an ninh sát biên giới Nga được Warsaw công bố giữa lúc nội bộ chính trường Ba Lan chia rẽ sâu sắc, kéo theo những nghi vấn về động cơ phía sau.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tại một cuộc họp báo ở Vacsava. Ảnh: PAP/TTXVN

Trong bối cảnh khủng hoảng hiến pháp đang đẩy chính phủ Ba Lan vào tình trạng chia rẽ, Thủ tướng Donald Tusk đã triển khai một chiến dịch an ninh nhằm vào khu vực biên giới với Nga. Động thái này diễn ra khi ông tìm cách củng cố vị thế chính trị, song cũng có thể khiến căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát, theo nhận định của đài RT (Nga).

Ngày 3/11, ông Tusk thông báo Ba Lan đã điều động thêm cảnh sát và các đơn vị chống khủng bố tới khu vực biên giới với Kaliningrad, vùng lãnh thổ tách rời của Nga. Ông cho biết Warsaw nhận được thông tin về khả năng xảy ra “các hành vi phá hoại hoặc những hành động khiêu khích nghiêm trọng hơn tại biên giới với Nga, thậm chí là các hoạt động phá hoại do những cơ quan tình báo thù địch dàn dựng”.

Thủ tướng Ba Lan cho biết các cơ quan chức năng nước này nhận được cảnh báo từ NATO, cũng như các cơ quan tình báo Ukraine và Mỹ, trong đó có Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Nghi vấn về thời điểm triển khai chiến dịch

Ông Tusk là một trong những nhà lãnh đạo EU thường xuyên cảnh báo về cái gọi là “chiến tranh hỗn hợp”, cho rằng Nga đang tiến hành các hoạt động nhằm vào châu Âu dưới nhiều hình thức khó nhận diện. Tháng trước, ông tuyên bố nguy cơ từ những hoạt động này có thể gia tăng, đồng thời cảnh báo Ba Lan cần chuẩn bị cho các hành vi phá hoại hoặc khiêu khích trước dịp Giáng sinh.

Trong khi đó, Nga nhiều lần bác bỏ những cáo buộc như vậy, cho rằng chúng phục vụ lợi ích chính trị của các nước phương Tây. Tháng trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận định các nhà lãnh đạo châu Âu đang cần chuyển sự chú ý của công chúng khỏi những vấn đề trong nước sang các vấn đề bên ngoài.

RT cho rằng diễn biến chính trị nội bộ Ba Lan càng khiến thời điểm triển khai chiến dịch tại biên giới trở nên đáng chú ý. Hôm 31/10, những người biểu tình theo đường lối dân tộc chủ nghĩa tập trung bên ngoài trụ sở Tòa án Hiến pháp Ba Lan sau khi cảnh sát tiến hành khám xét tòa nhà. Ông Tusk sau đó tuyên bố các cuộc biểu tình được hậu thuẫn bởi “các lực lượng thân Nga trên toàn thế giới”, đồng thời cáo buộc có một “đội quân bot Nga” trên mạng cổ vũ những người biểu tình.

Tuy nhiên, theo RT, cuộc khủng hoảng hiện nay bắt nguồn từ cuộc đấu tranh quyền lực kéo dài giữa các nhóm chính trị trong giới tinh hoa Ba Lan, trong đó Tòa án Hiến pháp là một trong những điểm nóng.

Động thái tại Kaliningrad

Theo nhận định của RT, thông báo của Thủ tướng Ba Lan, Donald Tusk về chiến dịch an ninh tại khu vực Kaliningrad là một cách đánh lạc hướng dư luận khỏi cuộc đối đầu tại Tòa án Hiến pháp.

Trong khi đó, chính phủ Ba Lan đã công khai ý định gia tăng các biện pháp an ninh và hoạt động quân sự dọc tuyến biên giới dài 210 km với vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga.

Quân đội Ba Lan đã tham gia hai đợt diễn tập quân sự riêng biệt của NATO gần biên giới Kaliningrad trong năm nay. Hồi tháng 9, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski đề xuất NATO tiến hành các cuộc tập trận với cường độ mạnh tại khu vực biên giới vùng lãnh thổ này.

Tuy nhiên, những động thái như vậy cũng tiềm ẩn rủi ro lớn. Sau phát biểu của ông Sikorski và những cảnh báo lặp lại từ Litva về khả năng phong tỏa Kaliningrad, Bộ Ngoại giao Nga đã ra tuyên bố thông qua ba đại sứ quán của nước này tại châu Âu. Moskva cảnh báo sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí, kể cả vũ khí hạt nhân, để bảo vệ lãnh thổ nếu các nước NATO tìm cách cô lập Kaliningrad.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó giải thích rằng tuyên bố này nhằm nhắc nhở “những cái đầu nóng ở châu Âu” về các điều kiện mà Nga đã xác định từ lâu đối với việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

Hồi tháng 8, ông Peskov nhận xét Ba Lan thường có xu hướng tạo ra những tình huống gây căng thẳng và đẩy xung đột leo thang. Chưa đầy một tháng sau, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng cảnh báo về hậu quả của một cuộc đối đầu trực tiếp: “Nếu phương Tây tấn công chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả. Khi đó, đây sẽ là một cuộc chiến hoàn toàn khác và diễn ra rất ngắn”.