Đà Nẵng: Khai thác đa giá trị từ cây sen

Kết hợp khai thác du lịch sinh thái và định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ đang mở ra hướng đi mới cho cây sen vùng nông thôn Đà Nẵng.

Từ một vùng đất trũng dưới chân núi Hòn Tàu, cánh đồng sen Trà Lý hôm nay không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn từng bước trở thành điểm đến du lịch trải nghiệm hấp dẫn của khu vực phía Tây Nam TP. Đà Nẵng.

Cánh đồng sen Trà Lý bước vào mùa nở rộ, tạo nên điểm nhấn cảnh quan đặc sắc của vùng nông thôn phía nam TP. Đà Nẵng. Ảnh: Diễm Phúc

Hình thành điểm du lịch sinh thái

Những ngày đầu tháng 6, cánh đồng sen Trà Lý (thôn Chánh Lộc, xã Duy Xuyên, TP Đà Nẵng) bước vào thời điểm đẹp nhất trong năm. Đây được xem là một trong những vùng trồng sen tập trung có quy mô lớn nhất khu vực.

Mùa sen kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8, trong đó tháng 6 là giai đoạn hoa nở rộ nhất, thu hút đông đảo du khách và các nhiếp ảnh gia tìm đến tham quan, ghi lại những khoảnh khắc đặc trưng của vùng nông thôn này.

Trà Lý đón hàng trăm lượt du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm mỗi ngày. Ảnh: Nhất Tư

Theo Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn TP. Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, hồ sen Trà Lý là một trong 16 không gian nông nghiệp hữu cơ gắn với du lịch trải nghiệm được thành phố định hướng phát triển. Đây được xem là cơ sở quan trọng để địa phương từng bước hình thành mô hình du lịch sinh thái cộng đồng dựa trên lợi thế sẵn có của vùng sen.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phan Văn Hải, Trưởng thôn Chánh Lộc cho biết, mùa sen bắt đầu nở rộ từ cuối tháng 5, đây cũng là thời điểm lượng khách tham quan bắt đầu tăng nhanh. Mỗi ngày, đầm sen đón khoảng 200 – 300 lượt khách, tập trung cao điểm vào 6-8 giờ sáng và sau 3 giờ chiều.

Sen nở rộ vào buổi sáng sớm. Ảnh: Diễm Phúc

Vượt 20km về với Trà Lý, chị Nguyễn Thị Sáu, người dân xã Thu Bồn (TP. Đà Nẵng), chia sẻ: “Đầm sen Trà Lý thì nổi tiếng từ rất lâu rồi, một năm chỉ có một mùa, khi thấy thông tin mùa hoa nở thì mọi người cũng nôn nao đến để chụp ảnh và ngắm hoa, vẻ đẹp của đồng quê mình vẫn luôn đặc biệt nhất”.

Ngoài ra, các dịch vụ giải khát, bán nông sản, cho thuê trang phục chụp ảnh hay hỗ trợ du khách tham quan tại đầm sen đều phát triển theo mùa, góp phần gia tăng thu nhập cho nhiều hộ dân quanh vùng.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên thông tin: “Chúng tôi cũng tạo điều kiện cho người dân và các doanh nghiệp đầu tư phát triển du lịch sinh thái nông thôn tại đây, kết hợp với tham quan di tích nhằm nâng cao đời sống cho bà con và phát triển kinh tế địa phương”.

Hạt sen là sản phẩm chủ lực của vùng sen Trà Lý, mang lại nguồn thu ổn định cho hàng chục hộ dân với giá bán từ 45.000 – 60.000 đồng/kg sen tươi. Ảnh: Diễm Phúc

Khai thác trọn giá trị kinh tế từ cây sen

Hiện vùng sen có khoảng 75 hộ trực tiếp sản xuất và khoảng 90 hộ hưởng lợi gián tiếp từ các hoạt động liên quan đến cây sen. So với nhiều loại cây trồng truyền thống, sen cho thấy hiệu quả kinh tế vượt trội trên cùng diện tích canh tác.

Chia sẻ với chúng tôi về nguồn lợi thu được thì mùa vụ sen, ông Hồ Sinh (51 tuổi, trú thôn Chánh Lộc), hiện đang canh tác gần 2ha sen cho biết: “Cũng tùy vào mùa vụ, không phải mùa nào cũng trúng lớn. Nhưng căn bản việc trồng sen mang lại thu nhập ổn hơn so với trồng lúa nhiều. Nếu trúng thì giá sẽ khoảng 60.000 – 70.000 đồng/kg hạt sen tươi, 1ha thì thu về cũng hơn 120 triệu đồng”.

Không chỉ hạt sen, lá sen, ngó sen và tim sen cũng được thu mua để chế biến thực phẩm. Ảnh: Diễm Phúc

Điểm đặc biệt của cây sen là gần như mọi bộ phận đều có thể tạo ra giá trị kinh tế. Cụ thể, hạt sen là sản phẩm chủ lực được thương lái thu mua để phục vụ nhu cầu tiêu dùng và chế biến thực phẩm; lá sen được bán cho các cơ sở làm bánh và đóng gói; ngó sen làm nguyên liệu món ăn các nhà hàng; tim sen được thu mua để chế biến trà và các sản phẩm dược liệu.

Nhờ khai thác được toàn bộ cây sen, người dân không bị phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn thu duy nhất, còn góp phần hạn chế đáng kể tình trạng lãng phí phụ phẩm nông nghiệp.

“Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp, cây sen còn góp phần tạo việc làm thời vụ cho người nông dân địa phương như việc thuê người thu hoạch, lột vỏ, tách hạt, vận chuyển…kinh tế tương đối ổn định vào mỗi mùa vụ”, ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên cho biết.

Mùa sen tạo thêm việc làm thời vụ cho người dân địa phương trong các công đoạn thu hoạch, vận chuyển và sơ chế. Ảnh: Diễm Phúc

Đáng chú ý, việc Trà Lý được đưa vào quy hoạch phát triển nông nghiệp hữu cơ của thành phố đã mở ra cơ hội nâng cao giá trị cho toàn bộ vùng sen. Nếu được đầu tư bài bản về hạ tầng, xây dựng thương hiệu và phát triển các sản phẩm chế biến sâu, sen Trà Lý hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương.

Để những tiềm năng này được khai thác đúng mức, cần có sự đồng hành chặt chẽ hơn từ chính quyền trong quy hoạch vùng trồng, đầu tư hạ tầng giao thông và đẩy mạnh xúc tiến quảng bá. Khi những bông sen Trà Lý không chỉ nở trên mặt đầm mà còn “nở” trên các kệ hàng OCOP và trong từng trang ảnh du khách chia sẻ trên mạng xã hội, đó chính là lúc cây sen thực sự mang sứ mệnh làm giàu cho vùng nông thôn Đà Nẵng.

Từ vùng nguyên liệu Trà Lý, nhiều sản phẩm chế biến như: thọ mộc trà, ngũ cốc hạt sen mè đen của Công ty TNHH Thực phẩm Mẹ Mít, Bột ngũ cốc Duy Oanh, Sen sấy khô Trà Lý… đã được đưa ra thị trường, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho cây sen địa phương.