Chế độ ăn cho người bị bệnh gout: Khuyên dùng 4 ‘cao thủ’ hạ axit uric, đậu phụ là một trong số đó

Việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể giảm hơn 50% nguy cơ mắc bệnh gout, đồng thời hỗ trợ hạ huyết áp, đường huyết và bảo vệ tim mạch.

Nhiều người khi thấy chỉ số axit uric cao thường rơi vào trạng thái “không dám ăn gì” vì sợ cơn gout cấp tái phát. Tuy nhiên, một nghiên cứu phân tích trên 58 loại thực phẩm phổ biến đã chỉ ra những “khắc tinh” của axit uric ngay trong căn bếp nhà bạn, đặc biệt có một loại thực phẩm đã bị “đổ oan” suốt nhiều năm qua.

1. Thay đổi nhỏ trong chế độ ăn – Lợi ích lớn cho sức khỏe

Nghiên cứu công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ (2025) cho thấy: Việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể giảm hơn 50% nguy cơ mắc bệnh gout, đồng thời hỗ trợ hạ huyết áp, đường huyết và bảo vệ tim mạch.

Chế độ ăn này dựa trên chỉ số EDINU (Chỉ số thực phẩm cho nồng độ axit uric máu bình thường) do Đại học Harvard phát triển. Kết quả từ hơn 200.000 người tham gia cho thấy:

- Giảm nguy cơ mắc bệnh gout đến 52%: Một nghiên cứu quy mô lớn với hơn 100.000 người tham gia cho thấy những người tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn EDINU có nguy cơ mắc bệnh gút thấp hơn 52% so với những người không tuân thủ.

Nói cách khác, cứ 1.000 người thì những người ăn theo chế độ “phù hợp EDINU” nhất có số lần lên cơn gout mỗi năm ít hơn 50% so với những người ăn theo chế độ “ít phù hợp EDINU” nhất. Điều này có nghĩa là lựa chọn chế độ ăn uống hàng ngày có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bị lên cơn gout.

- Giảm 16% nguy cơ cao huyết áp: Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là, ngoài việc ngăn ngừa bệnh gout một cách hiệu quả, việc tuân thủ chế độ ăn này cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch chuyển hóa. cụ thể là 15% nguy cơ đột quỵ và 11% nguy cơ tiểu đường tuýp 2.

EDINU (Chỉ số Chế độ Ăn uống Thực nghiệm cho Mức Axit Uric bình thường) là một mô hình dinh dưỡng được phát triển bởi một nhóm nghiên cứu tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan. Mô hình này phân tích một lượng lớn hồ sơ chế độ ăn uống và dữ liệu axit uric trong máu để xác định các loại thực phẩm thực sự ảnh hưởng đến mức axit uric, tạo ra một “danh sách thực phẩm thân thiện với axit uric.

2. 4 “cao thủ” hỗ trợ hạ Axit Uric

Nguyên tắc cốt lõi của chế độ ăn này là: Ít purin, ít fructose và giàu chất chống oxy hóa.

1. Sữa ít béo: “Máy gia tốc” đào thải

Sữa chứa casein và protein whey giúp thúc đẩy quá trình bài tiết axit uric qua thận. Ngoài ra, các sản phẩm từ sữa còn giúp thận đào thải xanthine (tiền chất của axit uric).

2. Trái cây chống oxy hóa: “Công nhân vệ sinh” tự nhiên

Anh đào (cherry), dâu tây, việt quất rất giàu Vitamin C, anthocyanins và flavonoids. Những chất này không chỉ giảm phản ứng viêm mà còn hỗ trợ hạ axit uric máu. Đặc biệt, một số hoạt chất trong quả anh đào đã được chứng minh giúp giảm tần suất cơn gout cấp.

3. Ngũ cốc nguyên hạt: “Trợ thủ thầm lặng”

Nghiên cứu từ Harvard (2025) chỉ ra rằng ăn ngũ cốc nguyên hạt giúp giảm 38% nguy cơ mắc gout. Các thực phẩm như yến mạch, cám lúa mì là lựa chọn ưu tiên thay vì các loại tinh bột tinh chế.

4. Chế phẩm từ đậu: “Nỗi oan” được hóa giải

Nhiều người lầm tưởng đậu nành gây tăng axit uric. Thực tế, mặc dù hạt đậu nành thô có hàm lượng purin khá, nhưng khi chế biến thành đậu phụ, váng đậu… hàm lượng này giảm đáng kể. Các chuyên gia khẳng định: Tác dụng thúc đẩy đào thải axit uric của đậu lớn hơn tác dụng tổng hợp nó.

Lưu ý: Không nên ăn những thực phẩm này trong giai đoạn gout cấp tính.

3. 7 Lưu ý không thể bỏ qua để kiểm soát axit uric

- Hạn chế thực phẩm purin trung bình và cao

Tránh tuyệt đối: Nội tạng động vật, nước dùng thịt đậm đặc (nước lèo hầm xương lâu), hải sản vỏ cứng (hàu, sò, cua).

Thực phẩm thay thế: Nên dùng thịt gia cầm bỏ da (gà, vịt) với lượng vừa phải.

- Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày: Ưu tiên nước lọc, nước chanh, trà nhạt hoặc cà phê không đường để hỗ trợ thận làm việc.

- Nói “Không” với rượu bia và đồ uống ngọt: Fructose trong nước ngọt/trái cây ép và acid lactic từ quá trình chuyển hóa cồn sẽ “chặn đứng” con đường đào thải axit uric của cơ thể.

- Vận động nhẹ nhàng: Chọn các môn ít tác động lên khớp như đi bộ, đạp xe, bơi lội, thái cực quyền (4-5 lần/tuần).

- Ngủ đủ giấc: Thức khuya và làm việc quá sức làm rối loạn chuyển hóa. Nên ngủ trước 23h và đủ 7-8 tiếng mỗi đêm.

- Kiểm soát cân nặng (BMI 18.5 – 24): Mỡ thừa làm tăng sản sinh axit uric. Tuy nhiên, chỉ nên giảm 2-4kg mỗi tháng; giảm quá nhanh cũng có thể gây bùng phát gout.

- Tầm soát định kỳ: Những người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử gia đình nên kiểm tra axit uric và chức năng thận hàng năm.