2 phút cho mỗi sáng, thói quen đơn giản phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ

Chỉ mất chưa đến 2 phút mỗi sáng để đo huyết áp là chìa khóa “vàng” giúp phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ.

Theo số liệu thống kê từ Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với khoảng 222.000 ca mắc mới mỗi năm. Điều đáng lo ngại hơn là chỉ có 23,2% bệnh nhân vào bệnh viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng, vốn là khoảng thời gian “vàng” quyết định hiệu quả can thiệp và khả năng phục hồi.

Thực tế này khiến không ít người băn khoăn làm sao để phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ? Các chuyên gia cho biết, một trong những biện pháp cốt lõi nhất là kiểm soát huyết áp, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ thường bị cộng đồng bỏ sót.

TS.BS Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, đột quỵ không tự nhiên xuất hiện mà thường là kết quả của nhiều năm bị tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch không được kiểm soát tốt.

Qua thực tế lâm sàng, Tiến sĩ Thành nhìn nhận nhiều người chỉ có thói quen đo huyết áp khi cơ thể đã xuất hiện các biểu hiện rõ ràng như đau đầu, chóng mặt hay khó chịu. Đây là một quan niệm sai lầm nghiêm trọng vì tăng huyết áp vốn được y học ví như “kẻ giết người thầm lặng” tàn phá mạch máu mà không báo trước.

Vì sao cần đo huyết áp mỗi sáng?

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cho biết, tại phòng khám riêng của mình, bà từng tiếp nhận một nam bệnh nhân 62 tuổi có tiền sử tăng huyết áp hơn 10 năm.

Mặc dù gia đình đã trang bị sẵn máy đo huyết áp tại nhà nhưng thiết bị này hầu như chỉ nằm yên trong tủ thuốc. Nguyên nhân xuất phát từ tâm lý chủ quan của người bệnh khi cho rằng “thấy người khỏe nên không cần đo”.

Lần gần nhất, người đàn ông này tự đo huyết áp cách thời điểm đi khám hơn một tháng khi thấy người hơi mệt. Một tuần sau lần đo huyết áp hiếm hoi ấy, bệnh nhân phải nhập viện vì cơn thiếu máu não thoáng qua.

TS.BS Tạ Quang Thành (trái ảnh) thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: Quang Anh

PGS Liên chia sẻ, dù người bệnh chưa xảy ra đột quỵ nhưng đây chính là lời cảnh báo cho sự chủ quan của không ít người.

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh huyết áp thường có xu hướng tăng cao hơn vào buổi sáng sau khi thức dậy. Đối với người khỏe mạnh, sự gia tăng chỉ số này thường nằm trong giới hạn sinh lý bình thường và không gây nguy hiểm.

Tuy nhiên, câu chuyện hoàn toàn thay đổi với những người có sẵn bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hay bệnh lý tim mạch. Ở nhóm nguy cơ này, tình trạng tăng huyết áp vào buổi sáng có thể diễn ra một cách rõ rệt và nghiêm trọng.

“Đây là lý do các biến cố tim mạch nguy hiểm và các ca đột quỵ thường có xu hướng xuất hiện nhiều hơn vào những giờ đầu tiên trong ngày. Do đó, việc dành ra 2 phút để kiểm tra huyết áp mỗi sáng không chỉ giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe mà còn kịp thời ngăn chặn những hệ lụy đau lòng”, PGS Liên nhấn mạnh.

6 nhóm người cần thực hiện lâu dài

Các chuyên gia y tế khuyên những người trên 50 tuổi, người mắc bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao hoặc từng có cơn thiếu máu não thoáng qua và gia đình có tiền sử đột quỵ nên duy trì thói quen đo huyết áp mỗi sáng.

Thời điểm lý tưởng nhất để đo là ngay sau khi thức dậy và sau khi vệ sinh cá nhân. Bạn hãy lưu ý thực hiện việc này trước khi ăn sáng hoặc uống thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và giữ đúng tư thế khi thực hiện.

Đặc biệt, việc đo huyết áp cần được thực hiện đều đặn trong nhiều ngày liên tiếp chứ không nên chỉ dựa vào một lần. Sự kiên trì này sẽ giúp bạn và bác sĩ nắm rõ xu hướng biến động của cơ thể, từ đó phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.