Hai trẻ viêm não Nhật Bản phải mở khí quản

Liên tiếp 2 bệnh nhi viêm não Nhật Bản hôn mê, đã mở khí quản và phụ thuộc máy thở. Một trẻ không ghi nhận tiêm mũi nhắc sau khoảng 3 tuổi; trẻ còn lại chưa rõ tiền sử tiêm chủng.

BS.CKII Kiều Quốc Thanh, Quyền điều hành Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết khoa đang điều trị cùng lúc 2 ca viêm não Nhật Bản rất nặng, đều hôn mê, phụ thuộc máy thở và đã được mở khí quản.

Hai bệnh nhi điều trị tại Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố. ẢNH: BỆNH VIỆN CUNG CẤP

Hai bệnh nhi hôn mê, phụ thuộc máy thở

Bệnh nhi 16 tuổi, ở Vĩnh Long, trước đó khỏe mạnh, sinh hoạt và học tập bình thường. Đầu tháng 5, sau giờ học, em than mệt rồi sốt, nôn ói, đau đầu. Gia đình đưa em đi khám gần nhà, được chẩn đoán sốt xuất huyết và điều trị ngoại trú. Sang ngày thứ 2 và 3, trẻ sốt, đau đầu, chóng mặt, nói không rõ nghĩa, sau đó nói sảng. Bệnh nhi được đặt nội khí quản tại tuyến trước, chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.

Kết quả xét nghiệm ELISA dương tính với vi rút viêm não Nhật Bản. Trẻ có tiền căn được tiêm chủng đến khoảng 3 tuổi, nhưng không ghi nhận mũi nhắc vắc xin viêm não Nhật Bản sau đó. Sau nhiều ngày thở máy, bệnh nhi được mở khí quản do hôn mê, phụ thuộc hỗ trợ hô hấp.

Ca còn lại là bé trai 10 tuổi ở Cà Mau, diễn tiến rất nhanh trong khoảng 3 ngày. Ban đầu bé sốt 41 độ C, hạ sốt sau khi dùng thuốc. Ngày hôm sau, trẻ còn sốt, đau đầu, đau họng, được chẩn đoán viêm amidan. Ngày thứ 3, bé co giật tại nhà, sau đó nhức đầu nhiều, giảm tri giác, ăn uống kém.

Tại Bệnh viện Bạc Liêu, trẻ được chẩn đoán viêm màng não rồi chuyển lên TP.HCM. Kết quả ELISA dương tính với vi rút viêm não Nhật Bản. MRI não gợi ý viêm màng não, ghi nhận tổn thương đồi thị hai bên và vỏ não. Trẻ có tiền căn phát triển bình thường, chưa rõ tiền sử tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản. Hiện bé hôn mê, phụ thuộc máy thở và đã mở khí quản.

Từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố ghi nhận 7 ca viêm não Nhật Bản, trong đó 2 ca đã tử vong và 2 ca nặng đang điều trị.

Viêm não Nhật Bản có thể khởi phát bằng sốt, đau đầu, nôn ói, dễ nhầm với các bệnh sốt cấp tính khác. ẢNH MINH HỌA: VECTEEZY

Theo bác sĩ Thanh, đây là 2 ca bệnh đáng lưu ý vì xảy ra ở cả trẻ lớn, nhóm tuổi dễ bị gia đình bỏ sót việc rà soát lịch tiêm chủng. Nhiều phụ huynh nhớ con từng tiêm vắc xin khi còn nhỏ, song không kiểm tra trẻ đã tiêm đủ mũi cơ bản, mũi nhắc hay chưa.

Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm vi rút cấp tính, lây qua muỗi Culex. Vi rút tấn công hệ thần kinh trung ương, có thể gây rối loạn tri giác, co giật, hôn mê. Giai đoạn đầu, bệnh dễ bị nhầm với sốt siêu vi, sốt xuất huyết hoặc nhiễm trùng cấp tính khác. Khi trẻ co giật, hôn mê, bệnh thường đã nặng; hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là hồi sức, kiểm soát co giật, hỗ trợ hô hấp và hạn chế tổn thương não.

Cần rà soát lịch tiêm ở trẻ lớn

Các ca bệnh xuất hiện khi TP.HCM và nhiều tỉnh phía nam bước vào mùa mưa, thời điểm muỗi truyền bệnh phát triển thuận lợi. Nguy cơ tăng ở khu vực có ao hồ, ruộng nước, chuồng trại, cây cối rậm rạp.

Trẻ lớn 5-15 tuổi vẫn cần được rà soát lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản. ẢNH MINH HỌA: VECTEEZY

Bác sĩ Thanh khuyến cáo phòng viêm não Nhật Bản cần kết hợp phòng muỗi đốt và tiêm vắc xin đúng lịch, đủ liều. Phụ huynh cần rà lại sổ tiêm của trẻ, nhất là nhóm đã đi học hoặc gia đình không còn lưu giữ đầy đủ thông tin tiêm chủng.

Với vắc xin bất hoạt trong chương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ cần tiêm đủ 3 mũi cơ bản, sau đó tiêm nhắc mỗi 3 năm cho đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch bảo vệ. Với vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp, trẻ có thể tiêm từ 9 tháng tuổi và tiêm mũi nhắc sau 1 năm, tùy theo hướng dẫn của cơ sở tiêm chủng.

Trường hợp không còn sổ tiêm hoặc chỉ nhớ trẻ “đã từng tiêm”, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để tra cứu, tư vấn tiêm bù, tiêm nhắc nếu cần.

Bên cạnh tiêm chủng, gia đình cần giảm nguy cơ muỗi đốt bằng cách cho trẻ ngủ màn, mặc quần áo dài khi ra ngoài; dọn nước đọng, khơi thông cống rãnh, phát quang bụi rậm, vệ sinh chuồng trại và tách biệt khu chăn nuôi khỏi nơi ở.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ sốt cao kèm đau đầu nhiều, nôn ói, lơ mơ, nói bất thường, co giật hoặc rối loạn ý thức. Khi có các dấu hiệu này, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế sớm, tránh tự điều trị kéo dài tại nhà.

Theo bác sĩ Thanh, trẻ lớn không đồng nghĩa đã an toàn với viêm não Nhật Bản. Kiểm tra lại sổ tiêm, tiêm đủ và nhắc đúng lịch giúp giảm nguy cơ mắc bệnh trong mùa cao điểm.