Ca ghép thận đầu tiên ở Bệnh viện Nhi đồng 1, tạng của mẹ cứu con nguy kịch

Ấp ủ nhiều năm từ đời giám đốc trước, đến nay Bệnh viện Nhi đồng 1 – cơ sở y tế chuyên khoa nhi tuyến cuối khu vực phía Nam – đã chính thức có ca ghép thận đầu tiên sau thời gian dài chuẩn bị.

Mẹ hiến một phần cơ thể cứu con trai nguy kịch

Ngày 20/3, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) thông tin, vừa qua các bác sĩ nơi này đã tiến hành ca ghép thận đầu tiên, cứu một trường hợp bệnh nhi nguy kịch.

Trước đó, vào tháng 6/2025, bé K.T.P. (14 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) nhập viện trong tình trạng phù mặt, xuất huyết dưới da và lượng nước tiểu giảm nghiêm trọng. Qua thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ ghi nhận bé bị suy thận giai đoạn cuối.

Bệnh nhi được chỉ định đặt catheter tĩnh mạch chạy thận nhân tạo cấp cứu, sau đó chuyển sang phương pháp lọc màng bụng để duy trì sự sống. Trong nhiều tháng điều trị, bệnh nhi phải đối mặt với các khó khăn về sức khỏe cũng như sinh hoạt, cơ thể mệt mỏi kéo dài, phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp lọc máu.

Bé trai được xác định suy thận giai đoạn cuối, cứu cánh cuối cùng là ghép thận (Ảnh: BV).

Trước tình trạng đó, ghép thận là cứu cánh sau cùng cho bệnh nhi. Trước tình huống này, người mẹ là chị P.V. (39 tuổi) đã chủ động đăng ký hiến thận với mong muốn cứu con. Các bác sĩ đã tiến hành đánh giá toàn diện sức khỏe người hiến, ghi nhận chị V. đủ điều kiện cho tạng.

Sau khi hoàn tất các thủ tục chuyên môn và pháp lý, ca ghép thận được lên kế hoạch thực hiện. Ê-kíp của Bệnh viện Nhi đồng 1 cùng các chuyên gia đầu ngành đã hội chẩn, lên kế hoạch kỹ lưỡng.

Vì thời gian gấp gáp, Bệnh viện Nhi đồng 1 huy động toàn bộ ê-kíp điều trị thuộc nhiều chuyên khoa và các bộ phận liên quan, để đảm bảo cuộc mổ tối ưu.

Ngày 5/3, ca phẫu thuật diễn ra. Hơn 10h, quả thận trái của người mẹ được lấy thành công, đảm bảo đầy đủ các yếu tố về mạch máu và chức năng. Ngay sau đó, tạng được ghép cho bệnh nhi.

Quá trình phẫu thuật kéo dài 3,5 giờ, bé trai phải truyền 6 đơn vị tiểu cầu đậm đặc. Đến 16h30 cùng ngày, ca mổ hoàn tất.

Các y bác sĩ trong ca phẫu thuật ghép thận ở Bệnh viện Nhi đồng 1 (Ảnh: BV).

“Hậu phẫu, ê-kíp rất lo lắng vì dù thận ghép đã hồng nhưng nước tiểu chảy rất hạn chế. Đến khi PGS Thái Minh Sâm (chuyên gia ghép thận) thực hiện thao thác chuyên môn để nước tiểu bệnh nhi chảy thành dòng tự nhiên, tất cả chúng tôi mới vỡ òa vui sướng”, thành viên tham gia cuộc mổ chia sẻ.

Hậu phẫu, bệnh nhi được theo dõi chặt chẽ tại khu hồi sức tích cực, chức năng thận, huyết đồ và chỉ số sinh hiệu cải thiện rất tốt. Đến ngày 16/3, bé trai xuất viện.

Vì sao đến nay Bệnh viện Nhi đồng 1 mới có ca ghép thận đầu tiên?

PGS.TS.BS Thái Minh Sâm, nguyên Trưởng khoa Tiết niệu của Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, Bệnh viện Nhi đồng 1 có sự chuẩn bị khá chu đáo về con người, cơ sở vật chất để tiến hành ca ghép thận đầu tiên.

Trường hợp vừa qua là một ca rất khó, khi bệnh nhân có cấu trúc các động tĩnh mạch bất thường, trong khi các chỉ số huyết học cũng không tốt. Nhưng chỉ 2 ngày sau ghép, bệnh nhân từ chỗ thiếu máu, suy thận nặng, suy kiệt đã cải thiện sức khỏe ngoạn mục.

“Xin cảm ơn người mẹ đã hy sinh một phần cơ thể của mình cứu con. Hy vọng trong tương lai, chúng ta ngày càng phát triển thêm những kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu.

Hiện tại, nguồn tạng hiến tại nước ta chủ yếu vẫn từ người sống. Trong khi đó, một người chết não có thể hiến 8-10 phần mô, tạng để cứu các cuộc đời ở lại. Rất mong sẽ có nhiều nguồn tạng hơn nữa, để có thêm cơ hội cho các bệnh nhân nguy kịch”, PGS.TS.BS Thái Minh Sâm nói.

Bệnh nhi đã hồi phục sức khỏe và xuất viện sau ghép thận (Ảnh: BV).

TS.BS Lê Thanh Hùng, Trưởng khoa Ngoại thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nhi đồng 1 chia sẻ, từ 5-7 năm trước, nguyên Giám đốc đơn vị đã rất tâm huyết trong việc triển khai ghép tạng, nhưng cơ sở vật chất còn chưa đảm bảo.

Cụ thể, trước năm 2023 khi chưa xây các khối nhà mới, bệnh viện không có 2 phòng mổ liền kề (điều kiện cần để ghép tạng), hạ tầng dùng từ những năm 70 của thế kỷ trước. Khi Bộ Y tế cấp phép thực hiện kỹ thuật ghép thận, quy trình tuyển chọn các cặp hiến – ghép của nơi này cũng được thực hiện rất nghiêm ngặt.

TS.BS Ngô Ngọc Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết, để chuẩn bị triển khai ghép thận, bệnh viện đã cử các ê-kíp bác sĩ đến những trung tâm chuyên sâu học tập. Có thể nói, ghép tạng là kỹ thuật chuyên sâu duy nhất còn lại mà bệnh viện còn thiếu.

“Từ thành công của trường hợp này, chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai những kỹ thuật mới, phấn đấu trong tương lai gần trở thành trung tâm ghép tạng khu vực phía Nam, tiến tới ghép gan và ghép tim”, bác sĩ Minh nói.

Hiện tại, Bệnh viện Nhi đồng 1 đang điều trị hơn 30 trường hợp suy thận mạn giai đoạn cuối. Trong đó, có một số ca đã đủ điều kiện ghép thận trong thời gian tới.

Trước Bệnh viện Nhi đồng 1, một cơ sở chuyên khoa nhi tuyến cuối khác ở TPHCM là Bệnh viện Nhi đồng 2 đã triển khai kỹ thuật ghép thận từ năm 2004, với hàng chục ca thực hiện thành công. Nơi này cũng vừa báo cáo tổng kết hơn 20 năm ghép thận và ghép gan.