ASEAN cân bằng quan hệ với BRICS trong bối cảnh thế giới biến động
Các quốc gia Đông Nam Á ngày càng quan tâm đến BRICS nhằm đa dạng hóa quan hệ ngoại giao và kinh tế.
Tuy nhiên, điều này cũng có thể đặt ra một số thách đối với Đông Nam Á và ASEAN.
Quốc kỳ các nước thành viên BRICS. Ảnh: IRNA/TTXVN
Trong khi Malaysia, Thái Lan nhận thấy lợi ích về tăng trưởng kinh tế, mở rộng thương mại và tiếp cận Ngân hàng Phát triển Mới (NDB), động thái này cũng có thể gây ra sự phân hóa giữa các nước ASEAN không tham gia Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS). Việc điều chỉnh này có thể làm thay đổi cán cân địa chính trị khu vực, khi phương Tây có thể xem đây là sự dịch chuyển về phía Trung Quốc và Nga.
Chiến lược tái cân bằng trong thế giới đa cực
Việc các nước Đông Nam Á quan tâm đến BRICS phản ánh sự điều chỉnh chiến lược trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn. Việc Indonesia gia nhập BRICS vào tháng 1/2025, cùng với Malaysia, Thái Lan được mời tham gia với tư cách là đối tác vào tháng 10/2024, cho thấy cách tiếp cận linh hoạt của khu vực này trong việc đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và kinh tế. Dù tạo ra cơ hội mới, việc này cũng đặt ra những thách thức đối với tính gắn kết của ASEAN và nguyên tắc trung tâm của tổ chức này.
BRICS mang lại các cơ hội về tăng trưởng kinh tế, đa dạng hóa thương mại và tiếp cận tài chính phát triển. Đối với Indonesia, tư cách thành viên BRICS giúp nước này tăng cường kết nối với các nền kinh tế lớn như Trung Quốc và Ấn Độ, đồng thời hưởng lợi từ NDB. Tổng thống Prabowo Subianto từng nhấn mạnh: “Một nghìn người bạn vẫn là quá ít, một kẻ thù đã là quá nhiều”, thể hiện cam kết của Indonesia trong việc xây dựng các quan hệ đối tác đa dạng.
Malaysia coi BRICS là nền tảng để thúc đẩy lĩnh vực năng lượng tái tạo và công nghệ. Thủ tướng Anwar Ibrahim nhấn mạnh rằng việc tham gia BRICS không nhằm ủng hộ bất kỳ khối nào mà là thích ứng với những thay đổi toàn cầu. Ông cũng nhận định sự trỗi dậy của Trung Quốc mang lại tia hy vọng trong việc cân bằng trật tự thế giới.
Với BRICS chiếm 22,8% tổng thương mại toàn cầu, Thái Lan xem đây là cơ hội để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và tiếp cận các thị trường mới.
Tác động đến ASEAN
Mặc dù ASEAN nhấn mạnh vai trò trung tâm, việc một số thành viên hướng tới BRICS có thể làm gia tăng mối lo ngại về tính gắn kết của tổ chức. Sự nhiệt tình của một số thành viên ASEAN đối với BRICS cũng phản ánh sự hoài nghi về hiệu quả của ASEAN trong việc thúc đẩy thương mại nội khối, nhất là khi vẫn tồn tại các rào cản phi thuế quan.
Mặc dù động cơ tham gia BRICS chủ yếu là lợi ích kinh tế, một số chuyên gia nhận định vai trò trung tâm của ASEAN vẫn sẽ được duy trì. Việc có nhiều tư cách thành viên chồng chéo có thể giúp các quốc gia ASEAN giảm rủi ro trong bối cảnh địa chính trị biến động. Tác động dài hạn đối với sự đoàn kết của ASEAN sẽ phụ thuộc vào cách BRICS phát triển trong tương lai.
Hệ lụy địa chính trị và tác động đến phương Tây
Sự tham gia của Đông Nam Á vào BRICS không chỉ ảnh hưởng đến khu vực mà còn tác động đến trật tự thế giới. Mỹ và các đồng minh có thể coi đây là dấu hiệu ASEAN đang nghiêng về phía Trung Quốc và Nga. Việc Bắc Kinh thúc đẩy mở rộng BRICS phù hợp với tham vọng định hình một trật tự thế giới mới nhằm thách thức sự thống trị của phương Tây. Dù các nước ASEAN tham gia BRICS khẳng định duy trì chính sách đối ngoại cân bằng, căng thẳng Mỹ – Trung ngày càng leo thang có thể khiến các mối quan hệ này trở nên phức tạp hơn.
Việc ông Donald Trump trở lại ghế Tổng thống Mỹ càng làm gia tăng những biến động này, khi ông tái áp đặt thuế quan 10% đối với Trung Quốc, dẫn đến các biện pháp trả đũa như hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng và điều tra chống độc quyền đối với các công ty Mỹ. Chính sách nhập cư khắt khe hơn của Tổng thống Trump, đặc biệt là thay đổi visa H-1B, có thể làm căng thẳng quan hệ Mỹ – Ấn Độ và ảnh hưởng đến tương lai của Bộ Tứ (Quad) tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Trong bối cảnh bất ổn kinh tế và địa chính trị ngày càng gia tăng, các nước ASEAN có thể tiếp tục mở rộng quan hệ đối ngoại, khiến tầm nhìn của BRICS về phát triển công bằng và tiếp cận NDB trở thành một lựa chọn hấp dẫn hơn.
Hướng đi nào cho ASEAN?
Bất chấp lợi ích kinh tế, việc tham gia BRICS có thể khiến các cam kết thương mại của ASEAN gặp khó khăn, đặc biệt khi các nước BRICS khám phá các hệ thống tài chính và thương mại mới có thể khác biệt với RCEP và CPTPP. Đề xuất của Nga về hệ thống thanh toán xuyên biên giới BRICS sử dụng blockchain để giao dịch bằng nội tệ có thể làm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD nhưng cũng có thể xung đột với cơ sở hạ tầng tài chính hiện tại của ASEAN. Ngoài ra, kế hoạch của Nga về một sàn giao dịch thương mại ngũ cốc có thể tạo ra các cơ chế thương mại song song, đòi hỏi ASEAN phải điều chỉnh chính sách để duy trì sự tương thích với các thay đổi kinh tế toàn cầu.
Một chiến lược “ASEAN BRICS” có thể giúp giải quyết những thách thức này bằng cách tích hợp các chính sách liên quan đến BRICS vào chương trình nghị sự rộng hơn của ASEAN. Việc Malaysia giữ vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2025 mở ra cơ hội chiến lược để khám phá sự hợp tác giữa hai khối, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại, đầu tư và phát triển hạ tầng. Cách tiếp cận này sẽ giúp ASEAN duy trì sự đoàn kết và vai trò trung tâm, đồng thời tận dụng các mối quan hệ đối tác BRICS để thúc đẩy các ưu tiên chung như mở rộng cơ sở hạ tầng, tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và thương mại công bằng.
Các diễn đàn hiện có của ASEAN, như Hội nghị Cấp cao ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng ASEAN và Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN, có thể là nền tảng để điều phối chính sách giữa BRICS và ASEAN. Mời quốc gia giữ chức Chủ tịch BRICS tham gia các cuộc thảo luận ASEAN có thể là bước đầu tiên để tăng cường hợp tác.
Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, ASEAN cần duy trì ngoại giao minh bạch và cởi mở để giữ vững uy tín của mình khi hợp tác với cả BRICS và các cường quốc phương Tây.
Hạn chế chip của Mỹ và tác động đối với ngành bán dẫn ASEAN
Trong bối cảnh nhu cầu về trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tăng, chất bán dẫn đã trở thành yếu tố then chốt quyết định lợi thế kinh tế tương lai. Ảnh minh họa: CGTN. Những con chip tiên tiến nhất đóng vai trò nền tảng cho công nghệ hiện đại, nhưng để sản xuất chúng đòi hỏi một chuỗi cung ứng...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

LHQ tái khẳng định nghĩa vụ của các quốc gia trong ứng phó biến đổi khí hậu

Canada khẳng định vẫn duy trì hợp tác quốc phòng với Mỹ

Mỹ triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Nimitz tới khu vực Caribe

EU tăng tốc ngoại giao tại Greenland giữa sức ép mới từ Tổng thống Trump

LHQ kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và bảo vệ dân thường trong xung đột

Tòa án Australia phạt mạng xã hội X do vi phạm quy định an toàn trực tuyến

ASEAN - EU thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và cải tổ LHQ

Ukraine dựng 'lá chắn nổi' bảo vệ cửa ngõ sống còn ở Biển Đen

Số ca nghi nhiễm tăng, WHO ưu tiên truy vết chuỗi lây Ebola tại châu Phi

Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố bất ngờ về thời hạn với câu trả lời của Iran

Các ứng viên kế nhiệm ông Trump bắt đầu 'ghi điểm' từ phòng họp báo Nhà Trắng

SpaceX công bố kế hoạch IPO lịch sử, Elon Musk sắp trở thành 'tỷ phú nghìn tỷ'
Có thể bạn quan tâm

Huyền 204 và Zan Nguyễn lại bị soi chuyện "thả tim": Động thái mới càng khiến netizen nghi vấn
Netizen
19:10:33 21/05/2026
Cô gái ở TPHCM tử vong sau nhiều ngày sử dụng ma túy
Pháp luật
19:04:20 21/05/2026
Cuba bãi bỏ kỳ thi tuyển sinh Đại học và kết thúc sớm năm học

Vụ Kim Soo Hyun bị tố hẹn hò trẻ vị thành niên, luật sư vào cuộc: "Chuyện này thật hi hữu, quá chấn động"
Sao châu á
17:17:44 21/05/2026
Georgina - vợ sắp cưới của Ronaldo khoe nhan sắc lộng lẫy chuẩn "nữ hoàng làng WAGs", là "hậu phương" được mong chờ nhất World Cup 2026
Sao thể thao
16:26:12 21/05/2026
Hôm nay nấu gì: Cơm tối mùa hè 3 món cực ngon
Ẩm thực
16:17:56 21/05/2026
Sơn Ngọc Minh sử dụng ma túy với ai?
Sao việt
16:14:30 21/05/2026
Xe máy điện giá 15 triệu đồng thiết kế có gu, đi 80km/lần sạc, màn điện tử, cốp đựng tiện dụng rẻ hơn Wave Alpha phù hợp đi trong đô thị
Xe máy
15:51:34 21/05/2026
"Cứu nguy" cho lớp trang điểm ngày hè: Bí quyết kiềm dầu, lâu trôi, da mặt không bị mốc
Làm đẹp
15:44:13 21/05/2026
Quần ngắn, chân váy ngắn tạo hiệu ứng chân dài miên man
Thời trang
15:41:57 21/05/2026
Tác động của việc chấm dứt xung đột Nga – Ukraine với kinh tế châu Âu
Tổng thống Mỹ tuyên bố sắp có thỏa thuận khoáng sản, Ukraine đưa đề xuất mới
Nga tăng ảnh hưởng tại Libya: Đòn bẩy mới trong cuộc chiến năng lượng với châu Âu?
Tại sao một số thành viên BRICS không ủng hộ phi USD hoá?
Sự mở rộng của BRICS định hình lại bối cảnh kinh tế và chính trị toàn cầu
Nga, Trung Quốc nhất trí hợp tác thúc đẩy ổn định và thịnh vượng của ASEAN
Lý do ngày càng nhiều nước Đông Nam Á muốn gia nhập BRICS
Chủ tịch Hạ viện Indonesia: Đại hội đồng AIPA-44 giúp xoa dịu căng thẳng địa chính trị khu vực
Mỹ cảnh báo áp thuế 150% đối với hàng nhập khẩu từ BRICS
Tổng thống Pháp tổ chức cuộc họp mới về Ukraine
Tăng cường hợp tác kinh tế và phát triển trong ASEAN
Liên minh châu Âu bất ngờ tung đòn trừng phạt mới nhằm vào Nga
Nga đáp trả ông Trump về đánh thuế BRICS, xây dựng lá chắn tên lửa
Cả khán phòng lặng đi khi Thạc sĩ người Việt hát "Ước mơ của mẹ" trong lễ tốt nghiệp tại Mỹ
Vụ livestream tố thịt bò giả ở Quy Nhơn: Bán thịt heo cho khách
4,3 triệu lượt xem video nam sinh lao tới đẩy xe ve chai giúp bà cụ giữa dốc cầu: "Nuôi con như vậy mới đáng!"
Iran lên tiếng về loạt vụ nổ ở đảo "tàu sân bay không thể chìm"
Tổng thống Putin hội ngộ cậu bé Trung Quốc từng chụp ảnh cùng 26 năm trước
Iran muốn chuyển uranium làm giàu cho Nga
Trung Quốc: Mưa lớn tại tỉnh Hồ Nam khiến 4 người thiệt mạng, 1 người mất tích
Nga công bố chương trình chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Putin
Ukraine báo động Nga khai hỏa kép, săn lùng trận địa phòng không của Kiev
Mỹ kêu gọi đồng minh chặn đứng mạng lưới tài chính của Iran
Iran tiết lộ các điều khoản trong đề xuất hòa bình với Mỹ
Trần Bích Hạnh - vợ Văn Thanh lộ trạng thái bất ổn sau đám cưới
Ca sĩ Phan Đinh Tùng chính thức lên tiếng
Chàng trai Việt vừa giải được bài toán bỏ ngỏ hơn nửa thế kỷ của nhân loại: Cựu HS chuyên Lam Sơn, từng đạt Huy chương Vàng Toán quốc tế
Ngoại hình không tin nổi của Moon Geun Young sau khi chiến thắng bạo bệnh
Tin nhắn nửa đêm của cô giáo dạy Văn khiến cựu học sinh xúc động: Đời này gặp được cô là may mắn!
Văn Thanh và vợ xuất thân "trâm anh thế phiệt" tình tứ trong thước phim siêu lãng mạn, chuẩn ngôn tình đời thực
Nữ NSƯT mang bầu 6 tháng vẫn có trai tán, kết hôn 24 năm cả nước không biết mặt chồng
Daehan - Minguk - Manse làm gì mà để bố lên hẳn truyền hình thốt ra: "3 đứa con tôi đã biến mất, giờ chúng như người xa lạ"?
Bắt tạm giam ca sĩ Long Nhật và ca sĩ Sơn Ngọc Minh
Ca sĩ Long Nhật khai chuyển tiền mua ma túy đá để hút cùng quản lý
Ca sĩ Long Nhật: "Trong lòng mặc cảm tội lỗi, tôi không thích ma tuý chút nào"
10 mỹ nhân đẹp nhất Hàn Quốc 2026: Song Hye Kyo xếp sau IU, hạng 1 đố ai ngắm mà không mê
Ba người trong một gia đình tử vong bất thường, trên người nhiều vết thương
Rapper Pháo thi Hoa hậu
Long Nhật, Sơn Ngọc Minh vừa bị khởi tố trong đường dây ma tuý đặc biệt lớn là ai?
Ca sĩ Long Nhật và Sơn Ngọc Minh bị bắt tạm giam vì tội gì?