Việt Nam phấn đấu vào Top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển AI

Việt Nam đặt mục tiêu lọt Top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu, ứng dụng AI, đồng thời phát triển ít nhất 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu Việt Nam phục vụ người dân.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1091/QĐ-TTg ngày 17/6 phê duyệt Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước để phát triển hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược, an ninh mạng giai đoạn 2026 – 2030.

Theo đề án, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước. Các doanh nghiệp này phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí, trong đó có doanh thu hằng năm từ một tỷ USD trở lên và sử dụng bình quân từ 5.000 lao động tham gia bảo hiểm xã hội.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải có ít nhất một tổ chức khoa học và công nghệ được thành lập, hoạt động theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; duy trì tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) từ 3% tổng doanh thu trở lên. Doanh nghiệp cũng phải có ít nhất một bằng sáng chế được cấp bởi một trong 5 cơ quan sở hữu trí tuệ hàng đầu thế giới gồm USPTO, EPO, JPO, KIPO, CNIPA.

Có thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển và 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn

Các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ thống hạ tầng số quốc gia đồng bộ, hiện đại, xanh, liên thông, có khả năng kết nối trong nước và quốc tế với dung lượng lớn, tốc độ cao, độ tin cậy và tính sẵn sàng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền số.

Để thực hiện mục tiêu này, Việt Nam phấn đấu triển khai và đưa vào vận hành thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển quốc tế mới, trong đó có tối thiểu một tuyến do Việt Nam làm chủ đầu tư; đồng thời phát triển nhanh mạng 5G, hướng tới phủ sóng 99% dân số.

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển thêm ít nhất 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh. Ảnh minh họa: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Các doanh nghiệp cũng sẽ tham gia phát triển và hoàn thiện các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ nhu cầu của các Bộ, ngành, địa phương trên phạm vi toàn quốc, tạo nền tảng hạ tầng số quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội.

Phát triển thêm ít nhất 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực.

Trong lĩnh vực dữ liệu số, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn sẽ tham gia xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số quốc gia mở, liên thông, an toàn và đáng tin cậy, bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và khai thác có trách nhiệm, phục vụ phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền dữ liệu.

Đồng thời, thúc đẩy hình thành thị trường dữ liệu dưới sự giám sát của cơ quan quản lý, bảo đảm an toàn và tuân thủ pháp luật, cùng với việc phát triển các dịch vụ dữ liệu như tổng hợp, phân tích và dán nhãn dữ liệu.

Đề án cũng xác định các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn là lực lượng quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực số quy mô lớn, chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ năng quốc tế ở những lĩnh vực trọng điểm. Việc đào tạo được triển khai theo mô hình phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, kết hợp đào tạo lại, đào tạo nâng cao và phổ cập kỹ năng số cho cơ quan Nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân thông qua các nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng công nghệ hiện đại như AI, VR và AR.

Cùng với đó, có chính sách thu hút, trọng dụng chuyên gia trong và ngoài nước tham gia các dự án phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu 70% công nghệ chiến lược

Các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn được đánh giá là lực lượng nòng cốt trong việc làm chủ, phát triển và thương mại hóa các công nghệ chiến lược then chốt, đủ năng lực tham gia giải quyết các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó góp phần bảo đảm chủ quyền công nghệ.

Các doanh nghiệp sẽ tập trung nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược, hướng tới mục tiêu doanh nghiệp Việt Nam làm chủ tối thiểu 70% số công nghệ chiến lược thuộc danh mục do Thủ tướng ban hành. Đề án cũng đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong lĩnh vực AI, Việt Nam phấn đấu phát triển tối thiểu 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu Việt Nam để phục vụ các nhu cầu thiết yếu của người dân và xã hội trong các lĩnh vực như tư pháp, tài chính, nông nghiệp và môi trường, văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục và y tế.

Việt Nam phấn đấu vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Ảnh minh họa: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn sẽ tham gia xây dựng bản sao số cho một số tỉnh, thành phố, bao gồm phát triển bản đồ số quốc gia 3D và các mô hình số trong các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị, môi trường, giao thông, logistics, giáo dục, y tế, công thương, bản đồ dịch bệnh, công trình ngầm, không gian mặt đất và không gian vệ tinh.

Đề án cũng đặt mục tiêu xây dựng ít nhất một nền tảng chuỗi khối (blockchain) nhằm hỗ trợ các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ chuỗi khối trong hoạt động quản trị, điều hành, sản xuất và kinh doanh.

Về an ninh mạng quốc gia, đề án hướng đến xây dựng năng lực phòng thủ mạng theo hướng chủ động, bảo vệ hiệu quả hạ tầng số trọng yếu và dữ liệu cá nhân, đồng thời nâng cao năng lực phát hiện, ngăn chặn, ứng phó và khắc phục nhanh các sự cố, tấn công mạng, góp phần bảo đảm an toàn không gian mạng và giữ vững chủ quyền số quốc gia.

Phát triển và hoàn thiện mạng lưới kết nối, chia sẻ thông tin giữa các trung tâm an ninh mạng tại địa phương với Trung tâm An ninh mạng quốc gia thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, nhằm tăng cường năng lực giám sát, phát hiện sớm và phản ứng kịp thời trước các cuộc tấn công mạng trên phạm vi toàn quốc. Phát triển các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trọng điểm, chiếm lĩnh thị trường trong nước, có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Một số nhiệm vụ, giải pháp

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, đề án đưa ra các nhiệm vụ và giải pháp, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế; nghiên cứu triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trước khi triển khai trên diện rộng.

Đề án cũng khuyến khích huy động nguồn vốn từ các quỹ đầu tư trong và ngoài nước cho các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng.

Đồng thời, thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn chia sẻ tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình, dữ liệu và hỗ trợ chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các viện nghiên cứu, trường đại học thông qua các dự án nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ.