AI tạo bước đột phá quan trọng trong chẩn đoán ung thư

Một bước đột phá quan trọng trong chẩn đoán ung thư vừa được công bố: AI có thể phát hiện các khối u não nhỏ đến mức thường bị bỏ qua bởi chụp cộng hưởng từ (MRI).

Hình chụp công hưởng từ não. Ảnh: FocalFinder/Shutterstock

Nghiên cứu đột phá này được thực hiện bởi Viện Ung thư Hà Lan (Netherlands Cancer Institute) và công ty Robovision Healthcare đã minh chứng tiềm năng vượt trội của AI trong việc nâng cao năng lực phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.

Theo Robovision, các khối u di căn lên não là loại u phổ biến nhất trong hệ thần kinh trung ương, ảnh hưởng đến khoảng 17% bệnh nhân ung thư trưởng thành. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm vẫn còn nhiều thách thức do khối u này thường phát triển nhanh và kích thước cực nhỏ – thường dưới 3mm – khiến chúng dễ bị bỏ sót giữa hàng trăm lớp ảnh trong một lần chụp MRI.

Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Radiology, các nhà nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả của hệ thống AI mang tên BrainMets.ai trong phát hiện u não với độ nhạy đạt 97,4% ở cấp độ tổn thương. Hiệu quả phát hiện biến thiên tùy theo kích thước tổn thương:

Trong các tổn thương từ 12mm trở lên, AI đã phát hiện 100% các lần quét não có tổn thương. Các tổn thương có kích thước 6-12mm được phát hiện chính xác 98%, trong khi những tổn thương từ 3-6mm được phát hiện 97,9%. Cuối cùng, đối với các tổn thương nhỏ hơn 3mm, AI có thể phát hiện chính xác chúng trong 93% lần quét não.

Thành tựu này tiếp nối chuỗi tiến bộ đáng khích lệ trong ứng dụng AI vào lĩnh vực y tế. Trước đó, các mô hình AI đã được phát triển để nhận diện sớm dấu hiệu của bệnh Alzheimer qua các bản ghi âm giọng nói, hay chẩn đoán một số loại ung thư với độ chính xác lên đến 99%.

Các nhà nghiên cứu khẳng định: Mục tiêu của những tiến bộ này không phải là thay thế bác sĩ hoàn toàn, mà là hỗ trợ họ bằng cách phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý, từ đó rút ngắn thời gian chẩn đoán và can thiệp. Robovision nhấn mạnh rằng thành công của hệ thống AI này phụ thuộc rất nhiều vào các dữ liệu đầu vào, cách thiết kế thuật toán và cách con người vận hành – yếu tố giúp hạn chế sai sót như nhận dạng sai hay “ảo giác” thuật toán.

Dù không hoàn hảo tuyệt đối, AI vẫn đang chứng minh vai trò thiết yếu trong việc tăng tốc quy trình phát hiện ung thư – đặc biệt trong việc khoanh vùng sớm bệnh nhân có nguy cơ cao cần can thiệp chuyên sâu.