Vì sao Slovakia chưa thể dứt nhiên liệu hạt nhân Nga?

Các yếu tố kỹ thuật, chi phí và an toàn vận hành khiến Slovakia khó thay thế nguồn nhiên liệu hạt nhân từ Nga, trong bối cảnh EU thúc đẩy kế hoạch hạn chế nhập khẩu vật liệu hạt nhân Moskva.

Dù tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế từ Mỹ và châu Âu, Slovakia thừa nhận hợp tác toàn diện với Rosatom vẫn hiệu quả và kinh tế hơn, đặc biệt với các lò phản ứng thiết kế kiểu Nga-Liên Xô. Ảnh: TASS

Slovakia không có ý định chấm dứt hợp đồng cung cấp nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân với Nga. Tuy nhiên, theo Izvestia (Nga) ngày 2/2, nước này đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu đang lên kế hoạch cấm nhập khẩu vật liệu hạt nhân của Nga.

Cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Slovakia Tibor Gaspar nói với Izvestia rằng Slovakia không có kế hoạch đột ngột chấm dứt thỏa thuận với Nga về việc cung cấp nhiên liệu cho các nhà máy điện hạt nhân.

“Hợp đồng hiện tại về cung cấp nhiên liệu hạt nhân là kết quả của các quyết định kỹ thuật và thỏa thuận an ninh lâu dài, và việc đột ngột chấm dứt nó có thể gây nguy hiểm cho sự ổn định của sản xuất điện. Do đó, Slovakia đang hành động một cách thực tế. Nước này đang nỗ lực đa dạng hóa các nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân trong khi vẫn đảm bảo hoạt động an toàn và không bị gián đoạn của các nhà máy điện hạt nhân. Các quyết định trong lĩnh vực này phải dựa trên các tiêu chí chuyên môn, chứ không phải ý thức hệ”, ông Tibor Gaspar nhấn mạnh.

Đánh giá về vấn đề trên, Igor Yushkov, nhà phân tích hàng đầu tại Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia, nêu quan điểm: “Về mặt lý thuyết, Slovakia có thể lựa chọn các phương án thay thế. Các công ty Mỹ và châu Âu đã phát triển nhiên liệu phù hợp với các lò phản ứng thiết kế kiểu Nga-Liên Xô”. Tuy nhiên, theo chuyên gia này, lựa chọn đó sẽ kém hiệu quả hơn so với việc tiếp tục hợp tác với Rosatom về nhiên liệu hạt nhân. Hợp tác toàn diện – xây dựng, bảo trì các nhà máy điện hạt nhân và cung cấp nhiên liệu hạt nhân – luôn rẻ hơn nhiều so với việc chuyển sang nhà cung cấp khác.

Về phần mình, Yegor Sergeev, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Quan hệ Quốc tế Moskva (MGIMO), cho rằng thời điểm áp đặt các hạn chế đối với ngành công nghiệp hạt nhân Nga phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của cuộc xung đột Ukraine và tình hình kinh tế tại các nước EU. Ngoài ra, ít nhất hai quốc gia trong khối dự kiến ​​sẽ lên tiếng phản đối mạnh mẽ: Hungary, nơi Rosatom đang xây dựng các tổ máy điện hạt nhân Paks-2, và Pháp, quốc gia có khoảng 70% sản lượng điện đến từ năng lượng hạt nhân.

“Trong tương lai gần, tôi không loại trừ khả năng (EU) thông qua một số loại quyết định khung mang tính tuyên bố trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, họ sẽ không áp đặt các điều kiện pháp lý nghiêm ngặt,” chuyên gia trên cho biết.

Trong khi đó, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cảnh báo rằng ông sẽ ngăn chặn bất kỳ lệnh trừng phạt nào của EU đối với Nga nếu chúng gây tổn hại đến lợi ích quốc gia của nước này.