Ứng dụng AI và Robot: Hướng đi mới cho ngành dệt may Việt Nam

Chia sẻ tại Hội thảo Quốc tế về công nghệ dệt may lần thứ 12, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình cho biết, việc ứng dụng AI và Robot cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình chuyển đổi sản xuất, thay vì chỉ giới hạn ở việc trang bị dây chuyền tự động hay thay thế các thao tác thủ công.

Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đưa tin, ngày 29/10/2026 tại Hà Nội, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Viện Công nghệ Công nghiệp Hàn Quốc (KITECH) và Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp (IDC) thuộc Cục Công nghiệp phối hợp tổ chức Hội thảo Quốc tế về công nghệ dệt may lần thứ 12 với chủ đề “Ứng dụng AI và Robot trong chuyển đổi sản xuất ngành Dệt may” nhằm trao đổi các giải pháp công nghệ tiên tiến, thúc đẩy tự động hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam.

Hội thảo Quốc tế về công nghệ dệt may lần thứ 12 thu hút sự quan tâm đông đảo cộng đồng doanh nghiệp Dệt may Việt Nam (Ảnh: Cục Công nghiệp)

Tham dự Hội thảo có Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình; Giám đốc Trung tâm IDC Mai Văn Kế; Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam Trương Văn Cẩm cùng đại diện Viện Công nghệ Công nghiệp Hàn Quốc cùng các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, chuyên gia công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may.

Được tổ chức thường niên từ năm 2015, Hội thảo KITECH – VITAS là diễn đàn trao đổi chuyên môn, giới thiệu các tiến bộ công nghệ và thúc đẩy hợp tác giữa ngành dệt may Việt Nam và Hàn Quốc. Năm 2026, Hội thảo tập trung vào những ứng dụng thực tiễn của trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các giải pháp tự động hóa trong quá trình chuyển đổi sản xuất.

Đầu tư công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình khẳng định dệt may là một trong những ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và góp phần đưa Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình phát biểu khai mạc tại sự kiện (Ảnh: Cục Công nghiệp)

Tuy nhiên, ngành dệt may đang đứng trước những thay đổi lớn khi cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng, trong khi yêu cầu của các thị trường xuất khẩu không còn chỉ giới hạn ở giá thành, chất lượng và tiến độ giao hàng mà còn chú trọng truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, giảm phát thải và trách nhiệm xã hội.

Trong bối cảnh đó, mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào lao động và chi phí sản xuất thấp đang dần bộc lộ những giới hạn. Để duy trì năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, ngành dệt may cần từng bước chuyển sang mô hình phát triển dựa trên năng suất, trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng tham gia những công đoạn có giá trị gia tăng cao.

Theo đại diện Cục Công nghiệp, việc ứng dụng AI và robot cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình chuyển đổi sản xuất, thay vì chỉ giới hạn ở việc trang bị dây chuyền tự động hay thay thế các thao tác thủ công. AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong nhiều khâu: từ thiết kế sản phẩm, dự báo nhu cầu thị trường, lập kế hoạch sản xuất, tối ưu nguyên vật liệu… cho đến quản lý đơn hàng, kiểm soát chất lượng và tổ chức chuỗi cung ứng. Trong khi đó, robot và các giải pháp tự động hóa có thể được ứng dụng tại những công đoạn phù hợp như vận chuyển nguyên phụ liệu, cắt, trải vải, kiểm tra sản phẩm và đóng gói.

Dù vậy, đặc thù của ngành dệt may với sản phẩm đa dạng, đơn hàng thường xuyên thay đổi và nhiều công đoạn liên quan đến vật liệu mềm, thao tác phức tạp đặt ra những yêu cầu riêng đối với việc lựa chọn và triển khai công nghệ. Vấn đề cốt lõi không nằm ở số lượng robot hay hệ thống AI được đưa vào nhà máy mà ở hiệu quả thực chất công nghệ có thể mang lại cho doanh nghiệp, thể hiện qua việc nâng cao năng suất, giảm tỷ lệ lỗi, tiết kiệm nguyên vật liệu, rút ngắn thời gian giao hàng và cải thiện năng lực quản trị.

Đối với các doanh nghiệp dệt may Việt Nam – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ – việc lựa chọn giải pháp công nghệ cần tính đến năng lực tài chính, trình độ quản trị và khả năng tiếp nhận. Thay vì đầu tư ngay những hệ thống quy mô lớn, phức tạp, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những công đoạn cụ thể, triển khai mô hình thí điểm, đánh giá hiệu quả trước khi từng bước hoàn thiện và nhân rộng là cách tiếp cận thực tế và phù hợp nhất đối với điều kiện phát triển của ngành dệt may Việt Nam.

Thúc đẩy hợp tác và chuyển giao công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc

Bên cạnh yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế trong việc hỗ trợ doanh nghiệp dệt may tiếp cận và làm chủ các công nghệ tiên tiến.

Hàn Quốc là quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong phát triển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, tự động hóa và xây dựng hệ thống sản xuất thông minh. Trong khi đó, Việt Nam có nền tảng sản xuất dệt may lớn, lực lượng doanh nghiệp đông đảo và nhu cầu đổi mới công nghệ ngày càng rõ rệt. Đây là những điều kiện thuận lợi để hai nước tăng cường hợp tác, phát huy thế mạnh và đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi bên.

Chuyên gia KITECH (Hàn Quốc) chia sẻ về ứng dụng AI và Robot trong sản xuất dệt may (Ảnh: Cục Công nghiệp)

Do đó, đại diện Cục Công nghiệp đề nghị các chuyên gia, viện nghiên cứu, tổ chức công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc tập trung trao đổi về khả năng ứng dụng thực tế, hiệu quả đầu tư và cơ chế chuyển giao công nghệ, thay vì chỉ dừng lại ở việc giới thiệu những giải pháp kỹ thuật mới. Trong đó, ba định hướng hợp tác được nhấn mạnh bao gồm xác định đúng những công đoạn và bài toán sản xuất mà doanh nghiệp dệt may Việt Nam có nhu cầu ứng dụng AI, robot; tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, tổ chức công nghệ và doanh nghiệp hai nước để xây dựng, đánh giá và nhân rộng các mô hình thí điểm và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao tri thức và nâng cao năng lực tiếp nhận, vận hành, từng bước làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp công nghệ Hàn Quốc, Việt Nam đã trao đổi về nhiều giải pháp phục vụ chuyển đổi sản xuất ngành dệt may. Các nội dung chuyên đề tập trung vào tiềm năng ứng dụng AI và robot trong ngành may mặc Việt Nam; hệ thống quản lý vòng đời sản phẩm (PLM) và hệ thống điều hành sản xuất (MES) tích hợp AI; các quy trình thiết kế, phát triển sản phẩm thời trang ứng dụng công nghệ số cùng kinh nghiệm triển khai robot và tự động hóa trong sản xuất dệt may tại Hàn Quốc.

Đặc biệt, những giải pháp kết nối từ khâu thiết kế đến quản trị và điều hành sản xuất được đưa ra trao đổi nhằm giúp doanh nghiệp có thêm góc nhìn về khả năng ứng dụng công nghệ trong tối ưu hóa quy trình, nâng cao hiệu quả vận hành và từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất thông minh.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm cùng cộng đồng doanh nghiệp Dệt may

Hội thảo cũng dành thời gian cho hoạt động trao đổi, thảo luận giữa các chuyên gia, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp, tập trung vào tính khả thi của các giải pháp công nghệ cũng như những yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai thực tế.

Thông qua việc phối hợp tổ chức Hội thảo, Cục Công nghiệp và các đơn vị đối tác tiếp tục thúc đẩy hoạt động kết nối, trao đổi kinh nghiệm và hợp tác công nghệ giữa Việt Nam và Hàn Quốc, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp dệt may nâng cao năng lực sản xuất, mở ra những cơ hội hợp tác mới và tiếp cận những giải pháp có khả năng triển khai trong thực tế.